Pomnik Armii Poznań

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pomnik Armii „Poznań”
Pomnik Armii „Poznań”
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Projektant art. rzeźbiarz Anna Rodzińska, architekt Józef Iwiański
Odsłonięto 1 września 1982
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Pomnik Armii „Poznań”
Pomnik Armii „Poznań”
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Armii „Poznań”
Pomnik Armii „Poznań”
Ziemia 52°24′54,69″N 16°55′50,00″E/52,415192 16,930556Na mapach: 52°24′54,69″N 16°55′50,00″E/52,415192 16,930556
Detal

Pomnik Armii „Poznań” – pomnik ku czci bohaterów Armii „Poznań”, odsłonięty w Poznaniu 1 września 1982 roku w 43 rocznicę wybuchu II wojny światowej.

Symbolika[edytuj | edytuj kod]

Pomnik przedstawia przeciwstawione sobie bryły: 5 smukłych elementów skierowanych ku górze symbolizuje polskie bagnety, opierające się pancernym siłom niemieckim, przedstawionym jako 4 pochylone, szare słupy. Na ścianach umieszczono nazwy pól bitewnych Armii, nazwy jednostek, wchodzących w skład Armii "Poznań" i nazwiska kilkudziesięciu oficerów i żołnierzy, reprezentujące wszystkich poległych w walce. W środku symbolicznego mauzoleum znajduje się wyrzeźbiony krzyż Virtuti Militari, najwyższy polski order wojenny. Na pomniku znajdują się również słowa wzięte z książki generała Kutrzeby: "Starali się wykonać niewykonalny w 1939 roku obowiązek - obronę Polski".

Historia budowy pomnika[edytuj | edytuj kod]

Środowiska byłych żołnierzy Armii „Poznań” zgłaszały postulaty budowy pomnika już od pierwszych lat po wojnie. W roku 1974 Zarząd Wojewódzki ZBoWiD poparł propozycję budowy pomnika i została ona zaakceptowana przez władze centralne. Został wówczas ogłoszony konkurs na opracowanie projektu pomnika. W 1978 roku sąd konkursowy w składzie Antoni Hajdecki, Adam Smolana, Tadeusz Łodziana, Franciszek Duszeńko, Józef Stasiński i Zbigniew Bednarowicz wybrał do realizacji projekt rzeźbiarzy Anny Rodzińskiej i Juliana Bossa-Gosławskiego oraz architekta Józefa Iwiańskiego, opatrzony hasłem „Barykada”. Z przeprojektowania wersji konkursowej do realizacji Pomnika wycofał się Julian Boss-Gosławski, tracąc prawa autorskie.

27 marca 1981 roku powstał Obywatelki Społeczny Komitet Budowy Pomnika Armii „Poznań”. Pomimo prób zmiany lokalizacji pomnika, ostatecznie pozostano przy pierwotnej koncepcji usytuowania pomnika na Wzgórzu św. Wojciecha. Uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego odbył się 1 września 1981 roku, natomiast odsłonięcie odbyło się 1 września 1982 roku w obecności przewodniczącego Rady Państwa Henryka Jabłońskiego. Wcześniej plac budowy wizytowali m.in. gen. Wojciech Jaruzelski, gen. Franciszek Skibiński, gen. Piotr Przybyszewski, gen. Witold Wereszczyński, gen. pilot Tadeusz Krepski i gen. Edward Łukasik[1].

W maju i czerwcu 1982 roku zakłady poznańskie „Mostostal” i Zakłady Metalowe HCP w Poznaniu wykonały elementy stalowe. Roboty kamieniarskie wykonał Poznański Oddział Przedsiębiorstwa Kamienia Budowlanego „Kambud”. Elementy rzeźbiarskie pomnika wykonali: Marian Banasiewicz, Jerzy Nowakowski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. pr. zbior. Pomnik Armii Poznań w Poznaniu - Kronika budowy i uroczystości odsłonięcia, PWN, Warszawa-Poznań, 1983, ISBN 83-01-05245-7

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Marian Olszewski: Dzieje Sztuki Polskiej 1890 - 1980, (str. 140). Warszawa - Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983. ISBN 83-01-05245-7.
  2. 30 sposobów na Poznań. Przewodnik tematyczny, (str. 256). KulTour.Pl Poznań, 2012. ISBN 978-83-930211-2-3.
  3. Pomniki (str. 166-175) (pol.). Kronika Miasta Poznania 2/2001. [dostęp 2012-06-25].
  4. Laureaci nagród (s. 106, 107) (pol.). Kronika Miasta Poznania 2/1985. [dostęp 2012-06-25].