Pomnik Borysa Jelcyna w Jekaterynburgu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pomnik Borysa Jelcyna
Памятник Ельцину
Памятник Ельцину
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód swierdłowski
Miejscowość Jekaterynburg
Typ pomnika Obelisk
Projektant Gieorgij Frangulian
(Георгий Франгулян)
Całkowita wysokość 10 m
Odsłonięto 1 lutego 2011
Położenie na mapie Jekaterynburga
Mapa lokalizacyjna Jekaterynburga
Pomnik Borysa Jelcyna
Pomnik Borysa Jelcyna
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Pomnik Borysa Jelcyna
Pomnik Borysa Jelcyna
Ziemia 56°50′38,90″N 60°35′30,22″E/56,844139 60,591728Na mapach: 56°50′38,90″N 60°35′30,22″E/56,844139 60,591728
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Dmitrij Miedwiediew podczas odsłonięcia pomnika

Pomnik Borysa Jelcyna (ros. Памятник Ельцину) – znajdujący się w Jekaterynburgu, w obwodzie swierdłowskim, pomnik przedstawiający Borysa Jelcyna.

Historia i charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Borys Jelcyn przez lata związany był z Swierdłowskiem[a], a po jego śmierci pojawiły się szybko pomysły by wznieść pomnik poświęcony jego pamięci[1]. Początkowo planowano nazwać jedną z ulic jego imieniem[1], co ostatecznie stało się w kwietniu 2008 roku[2]. Właśnie przy tej ulicy zaplanowano i ostatecznie postawiono pomnik pierwszego prezydenta Federacji Rosyjskiej[3]. Autorem projektu jest Gieorgij Frangulian, który także zaprojektował monument grobowy Jelcyna, znajdujący się na moskiewskim Cmentarzu Nowodziewiczym[3]. Pomnikowi nadano formę marmurowego obelisku o wysokości 10 metrów[4]. Marmur na ten cel sprowadzono specjalnie z Chińskiej Republiki Ludowej, gdyż zdaniem projektanta w Rosji nie było można nigdzie uzyskać tak wielkiej bryły marmurowej, która jednocześnie zachowywałaby biały kolor i jednolitą konsystencję[4]. Frangulian zapewniał także, że pomnik jest przygotowany by sprostać warunkom pogodowym panującym w obwodzie swierdłowskim[4]. Inicjatorem powstania pomnika były nie tylko władze miasta, ale także Fundacja imienia Borysa Jelcyna, kierowana przez jego rodzinę[3]. Prace nad wykonaniem obelisku trwały przeszło półtora roku[3]. Na obelisku wyryty został relief z podobizną Borysa Jelcyna, który, według projektanta, znajduje się w ruchu, pewnie zmierzając naprzód[3]. Pomnik został wykonany w taki sposób, by wizerunek Jelcyna symbolizował odejście od dawnego porządku (sowieckiego) i wykonanie kroku w stronę nowego życia, pełnego nadziei[3].

Pomnik Borysa Jelcyna w Jekaterynburgu został uroczyście odsłonięty 1 lutego 2011 roku, w rocznicę urodzin Jelcyna, przez rosyjskiego prezydenta Dmitrija Miedwiediewa[5]. W uroczystości wzięli udział m.in. żona Jelcyna, Naina oraz jego dwie córki, Tatiana i Jelena[5]. Pojawili się także przedstawiciele władz Jekaterynburga, z merem miasta na czele oraz władze obwodu swierdłowskiego i sąsiednich regionów[6]. Miedwiediew wygłosił przemówienie, w którym podkreślił swój podziw wobec Jelcyna, określił go jako dzielnego i zdeterminowanego człowieka oraz wyraził opinię, że Rosja i Rosjanie powinni być mu wdzięczni za jego rolę w transformacji państwa w latach dziewięćdziesiątych XX wieku[5]. Uroczystościom towarzyszył jeden z reprezentacyjnych pułków rosyjskiej armii, a orkiestra wojskowa odegrała Pieśń Patriotyczną, która w czasie prezydentury Jelcyna pełniła rolę hymnu państwowego Federacji Rosyjskiej[3]. Następnie Dmitrij Miedwiediew złożył pod pomnikiem bukiet róż burgundzkich[3].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Decyzja o budowie pomnika Borysa Jelcyna w Jekaterynburgu wzbudziła żywe dyskusje wśród mieszkańców miasta, zważywszy na niejednoznaczną ocenę jego roli w procesie rozpadu Związku Radzieckiego oraz transformacji przez jaką przechodziła Rosja w czasie jego prezydentury[7]. Jeszcze przed oficjalnym odsłonięciem pomnika doszło do prób ataku na niego i oplucia go, co skłoniło władze miasta do zabezpieczenia terenu i przydzielenia monumentowi specjalnej ochrony[7]. Rosyjska prasa donosiła także, że całościowy koszt pomnika zamknął się w kwocie 2 miliardów rubli, ale przedstawiciele władz miasta zdementowały tę kwotę jako, ich zdaniem, znacznie zawyżoną[4]. Przeciwko budowie pomnika protestowali przedstawiciele rosyjskich środowisk komunistycznych, dla których Jelcyn jest jednym z symboli zdrady[8]. W dzień odsłonięcia pomnika chcieli oni zorganizować manifestację sprzeciwu, ale władze miasta nie wyraziły na to zgody[8]. Oskarżyli oni administrację miejską o łamanie konstytucyjnych praw do wolności zgromadzeń i zapowiedzieli pozew, w którym będą domagali się 100 tysięcy rubli odszkodowania[8]. Na jednym z budynków komuniści odsłonili także tzw. "alternatywny monument", który okazał się transparentem, na którym wypisali swój stosunek wobec Borysa Jelcyna[9]. Pojawiły się także dwie inne, alternatywne formy upamiętnienia, stworzone przez jekaterynburskie grupy artystyczne. Pierwsza zakładała umieszczenie na jednym z brzegów rzeki apolitycznej instalacji mającej oddać hołd Jelcynowi jako ojcu rosyjskiej demokracji[10]. Druga w pobliżu jednej z jekaterynburskich szkół podstawowych była odwzorowaniem kształtu siedzącego na ławce Jelcyna, czekającego na swą córkę Tatianę wracającą ze szkoły[11].

Już po kilku miesiącach od inauguracji monumentu, w październiku 2011 roku, okazało się, że pomnik powstał z kiepskiej jakości materiałów[12]. W niektórych miejscach zaczął pękać, a marmur zmienił kolor z białego na szary[12]. Wyszło także na jaw, że do jego wykonania nie użyto jednolitego bloku marmuru, lecz kilku mniejszych a miejsca ich spojenia zmieniły kolor na żółty[12]. Władze miasta zapewniły, że postarają się szybko uporać z tym problemem, który według nich pojawił się z uwagi na niskie temperatury i kiepskie warunki pogodowe jakie panują w Jekaterynburgu[12].

Uwagi

  1. W latach 1924–1991 Jekaterynburg nosił nazwę Swierdłowsk.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lenta.ru: В Екатеринбурге планируют назвать улицу именем Ельцина (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  2. Ura.ru: В Екатеринбурге появилась улица Бориса Ельцина (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Uralweb.ru: Медведев открыл памятник Ельцину в Екатеринбурге (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Mk.ru: МПамятник Ельцину сделали из китайского мрамора (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  5. 5,0 5,1 5,2 Kp.ru: Медведев открыл памятник Ельцину (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  6. Rg.ru: Дмитрий Медведев принял участие в открытии памятника Борису Ельцину (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  7. 7,0 7,1 Km.ru: Памятник Ельцину берегут от «россиян» (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  8. 8,0 8,1 8,2 Nr2.ru: Коммунисты хотят взыскать с мэрии Екатеринбурга 100 тысяч рублей за «стресс и переживания» (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  9. Nr2.ru: Свердловские коммунисты откроют «альтернативный памятник» Ельцину (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  10. Kp.ru: В Екатеринбурге поставили альтернативный памятник Ельцину (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  11. Urfo.ru: «Я тебя жду», – в день рождения первого президента уличные художники проведут в Екатеринбурге праздничную акцию. И откроют «альтернативный памятник Ельцину» (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Lenta.ru: Памятник Ельцину в Екатеринбурге потрескался (ros.). [dostęp 2012-08-08].