Pomnik Juliusza Słowackiego we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pomnika we Wrocławiu. Zobacz też: Pomnik Juliusza Słowackiego – pomniki Juliusza Słowackiego w innych miastach.
Pomnik Juliusza Słowackiego
Pomnik Juliusza Słowackiego
Państwo  Polska
Miejscowość Herb wroclaw.svg Wrocław
Miejsce Aleja Juliusza Słowackiego
Typ pomnika posąg
Projektant Wacław Szymanowski (1909)
adaptacja (1983):
Andrzej Łętowski
Fundator Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego Wrocławia
Rozpoczęcie budowy 1983
Ukończenie budowy marzec 1984
Odsłonięto 1984-05-06
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Pomnik Juliusza Słowackiego
Pomnik Juliusza Słowackiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Juliusza Słowackiego
Pomnik Juliusza Słowackiego
Ziemia 51°06′33″N 17°02′41″E/51,109167 17,044722Na mapach: 51°06′33″N 17°02′41″E/51,109167 17,044722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pomnik Juliusza Słowackiego we Wrocławiupomnik upamiętniający polskiego wieszcza narodowego – Juliusza Słowackiego. Położony jest w Parku Juliusza Słowackiego[nota 1] przy alei Juliusza Słowackiego[1][2][3][4][5][6][7]. Tędy również przebiega Promenada Staromiejska[4][5].

Pomnik został wykonany według wzorca, którym była rzeźba[nota 2] autorstwa Wacława Szymanowskiego[1][2][3][6]. Rzeźba ta została wykonana w 1909 roku. Następnie trafiła do Wrocławia, gdzie została zakupiona we wrocławskiej Desie. Ponieważ prawa autorskie do dzieła wygasły z powodu upływu czasu[nota 3], można było dokonać jego adaptacji na potrzeby budowy pomnika[2][3][6].

Początkowo autorem i pierwszym inicjatorem idei budowy we Wrocławiu pomnika poświęconego Juliuszowi Słowackiemu był „obywatel” Tadeusz Wojciechowski[nota 4] (w 1967 roku), lecz jego wystąpienie do ówczesnych władz Wrocławia, zostało zignorowane. Do tego pomysłu powrócono w 1971 roku w Towarzystwie Miłośników Wrocławia. Następnie zorganizowano zbiórkę pieniędzy i sprawa ucichała. Pomysł trwał w „zawieszeniu” do 1981 roku, w którym powołano (z inicjatywy TWM) Społeczny Komitet Budowy Pomnika Juliusza Słowackiego. W 1982 próbowano wyłonić projekt pomnika poprzez ogłoszenie konkursu, jednak ten sposób działania zawiódł i ostatecznie wybrano[nota 5] na pierwowzór pomnika rzeźbę Wacława Szymanowskiego, którego adaptację przeprowadził Andrzej Łętowski. W 1983 został wykonany gipsowy wzorzec w skali 1:1, a w 1984 zakończono realizację w wytwórni właściwego postumentu i przetransportowano gotowy posąg do Wrocławia. Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonał profesor Jan Dobraczyński. W uroczystościach brali udział przedstawiciele władz miasta i mieszkańcy miasta[1][2][3][6][8][9][10].

Interesujący jest również sposób transportu gotowego posągu. Przewiezienie pomnika z wytwórni do miejsca wbudowania, w 1984 roku, miało następujący przebieg[2][3][6]:

Cokół wykonany został z dolnośląskiego sjenitu, a posąg o wysokości około 2,5 m i wadze 1400 kg – z brązu[1][2][3][10].

Kalendarium
rok data wydarzenie
1909 powstanie rzeźby autorstwa Wacława Szymanowskiego – pierwowzór pomnika[2][3][6]
1967 pismo Tadeusza Wojciechowskiego do władz Wrocławia w sprawie wzniesienia pomnika[2][3][6]
1971 poparcie TMW dla idei budowy pomnika[2][3][6]
1971 listopad 1971 zbiórka i przekazanie przez uczniów IX LO kwoty 10 tys. zł[2]
1977–1979 pojęcie uchwały na walnym zgromadzeniu TWM o budowie pomnika[2]
1981 powołanie[nota 9] Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Juliusza Słowackiego[2][3][6]
1982 konkurs na projekt pomnika (bez rozstrzygnięcia)[2][3][6]
1983 wykonanie przez Andrzeja Łętowskiego wzoru pomnika z gipsu[2][3][6]
1984 marzec 1984 wykonanie pomnika przez Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych[2][6]
1984 20 kwietnia 1984 przypłynięcie barki z pomnikiem do Portu Miejskiego[2][3][6]
1984 25 kwietnia 1984 przewiezienie pomnika do miejsca ustawienia[2][6]
1984 6 maj1984 uroczyste odsłonięcie[nota 10] pomnika o godzinie 18.00[1][2][6][9]
1984 6–8 maja 1984 zlot z okazji odsłonięcia pomnika – przybyły delegacje 33 z 46 szkół, które ówcześnie nosiły imię wieszcza[2]

We Wrocławiu istnieje IX Liceum Ogólnokształcącego imienia Juliusza Słowackiego. Organizowane są uroczystości związane z wieszczem: np. zlot rodziny szkół Juliusza Słowackiego, juliuszada; obejmują one także uroczystości związane z Pomnikiem Juliusza Słowackiego[8][9][11].

Przypisy rzeczowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Park Juliusza Słowackiego rozpościera się pomiędzy aleją Juliusza Słowackiego i ulicą Jana Ewangelisty Purkyniego.
  2. rzeźba o wielkości ok. 0,5 m wykonana w brązie; miała być pierwowzorem dla pomnika wieszcza, który miał stanąć w rodzinnym mieście Juliusza Słowackiego – Krzemieńcu.
  3. autorskie prawa majątkowe trwają przez cały czas życia twórcy i 70 lat po jego śmierci; Wacław Szymanowski zmarł 22 lipca 1930 roku w Warszawie; jeżeli z mocy ustawy autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca: 70 lat liczy się od daty rozpowszechnienia utworu.
  4. określenie stosowane ówcześnie przez władze wobec osób fizycznych, obywateli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej; Tadeusz Wojciechowski, to bliżej nie znany wrocławianin, który wystąpił z pomysłem budowy pomnika poświęconego Juliuszowi Słowackiemu.
  5. wyboru dokonał Społeczny Komitet Budowy Pomnika Juliusza Słowackiego – za tym projektem opowiedziało się 21 członków komitetu (komitet składał się z 34 członków).
  6. pomnik przewożony był samochodem ciężarowym – skrzyniowym.
  7. obecnie: plac Dominikański.
  8. IX Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego we Wrocławiu mieści się przy ulicy Piotra Skargi 29 w bezpośrednim sąsiedztwie dawnego placu Dzierżyńskiego (obecnie: plac Dominikański), przez który przebiega Trasa WZ.
  9. przewodniczącym komitetu został prof. Bronisław Pasierb (ówczesny prezes TWM).
  10. odsłonięcie nastąpiło w 39 rocznicę upadku „Festung Breslau” i tzw. powrotu Wrocławia do Macierzy; podczas uroczystości odsłonięcia pomnika nastąpiła gwałtowna ulewa, mimo to uroczystość została przeprowadzona zgodnie z programem do końca.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyklopedia Wrocławia, Pomnik Juliusza Słowackiego, s. 699
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 Zygmunt Antokowiak: Juliusz Słowacki we Wrocławskim krajobrazie. Wrocław: Towarzystwo Miłośników Wrocławia, 1985, s. 167–179, seria: Kalendarz Wrocławski 1985. ISSN 0449-6906.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Pomnik Juliusza Słowackiego (pol.). www.wroclaw.ivc.pl – Wirtualny Wrocław. [dostęp 2010-05-20].
  4. 4,0 4,1 Park Juliusza Słowackiego we Wrocławiu (pol.). W: Wrocławskie parki [on-line]. www.mmwroclaw.pl – Moje Miasto Wrocław, 2009-08-28. [dostęp 2010-05-20].
  5. 5,0 5,1 Bronisław Zathey: Wokół Starego Miasta – Szlakiem dawnych fortyfikacji, czyli Staromiejską Promenadą (pol.). W: Wrocławskie parki [on-line]. www.wroclaw.pl – Wrocławski Serwis Internetowy. [dostęp 2010-05-20].
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 Pomnik Juliusza Słowackiego (pol.). wroclaw.hydral.com.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-05-20].
  7. Park Juliusza Słowackiego (pol.). wroclaw.hydral.com.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-05-20].
  8. 8,0 8,1 Strona główna (pol.). www.tmw.com.pl – Towarzystwo Miłośników Wrocławia. [dostęp 2010-05-20].
  9. 9,0 9,1 9,2 Bożena Sobiech: 21. zlot rodziny szkół Juliusza Słowackiego we Wrocławiu (pol.). serwisy.gazeta.pl – Gazeta.pl, 2005-10-20. [dostęp 2010-05-20].
  10. 10,0 10,1 Pomnik Juliusza Słowackiego (pol.). W: Najciekawsze powojenne pomniki Wrocławia [on-line]. www.atrakcje-wroclawia.pl.tl – Atrakcje Wrocławia. [dostęp 2010-05-20].
  11. Juliusz Słowacki i JULIUSZADA (pol.). www.juliuszada.pl – Stowarzyszenie Absolwentów i Sympatyków Liceum Ogólnokształcącego nr IX im. Juliusza Słowackiego we Wrocławiu. [dostęp 2010-05-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]