Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa w Poznaniu
Pomnik przed zburzeniem
Pomnik przed zburzeniem
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Typ pomnika Zburzony pomnik
Rozpoczęcie budowy 1930
Ukończenie budowy 1932
Odsłonięto 30 października 1932
Zniszczono październik 1939
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Tablica pamiątkowa w miejscu pomnika

Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa w Poznaniu (nazywany także pomnikiem Wdzięczności lub pomnikiem Chrystusa Króla) – istniejący w latach 1932-1939 pomnik, będący wotum za odzyskaną niepodległość przez Polskę.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomysł budowy pomnika pojawił się w 1920 roku na Zjeździe Katolickim w Poznaniu. W 1927 roku Komitet Budowy Pomnika zlecił wykonanie projektu Lucjanowi Michałowskiemu. Po długich sporach, usytuowano pomnik w obrębie Dzielnicy Cesarskiej, w rejonie obecnego Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 (plac Mickiewicza). 23 stycznia 1930 roku uzyskano pozwolenie na budowę i przystąpiono do prac budowlanych. Pomnik uroczyście odsłonięto 30[1] października 1932. W uroczystościach wzięli udział liczni poznaniacy, pod przewodnictwem kardynała Augusta Hlonda. Wzniesiony został ze składek społecznych[2].

Opis pomnika[edytuj | edytuj kod]

Pomnik miał formę łuku triumfalnego wysokości 12,5 m i szerokości 22 m[3]. Od strony frontowej w środkowej wnęce znajdowała się wysoka na 4 m odlana z brązu figura Chrystusa, autorstwa Marcina Rożka. On również wykonał dwa medaliony nad bocznymi przęsłami. Medalion po lewej stronie przedstawiał papieża Piusa XI, a po prawej prymasa Polski Edmunda Dalbora. Stronę północną ozdabiały płaskorzeźby autorstwa Kazimiery Pajzderskiej. Po lewej stronie znajdował się wizerunek rycerza w husarskiej zbroi, a po prawej żołnierza w polowym mundurze i hełmie, trzymającego karabin. W środkowej wnęce znajdowała się alegoryczna płaskorzeźba przedstawiająca trzy stany współczesnej Polski skupione pod polskim godłem. Serce znajdujące się w figurze ufundowane zostało przez katolickie matki miasta Poznania[2].

Zburzenie[edytuj | edytuj kod]

Pomnik zburzono decyzją okupującej Wielkopolskę administracji III Rzeszy w październiku 1939 roku[2]. Figura została natomiast przetopiona[2]. Szczątki dwóch błogosławiących palców Jezusa, ocalone przez polskich robotników, są do dziś przechowywane w poznańskim Muzeum Archidiecezjalnym[2].

W dniu 3 lutego 2012 roku zawiązał się w Poznaniu Społeczny Komitet Odbudowy Pomnika Wdzięczności[4]. Komitet chce, by Pomnik, odtwarzany ze składek społecznych, stanął ponownie w Poznaniu najpóźniej do 2018 roku, w setną rocznicę odzyskania niepodległości[5].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Według Władysława Czarneckiego, międzywojennego architekta miejskiego, pomnik był źle ustawiony i przeskalowany (m.in. łuk triumfalny nie posiadał żadnej perspektywy urbanistycznej, co przeczyło jego formie). Prezydent Poznania, Cyryl Ratajski, proponował zamiast łuku budowę kościoła-wotum, jednak pomysł ten nie zyskał uznania kurii arcybiskupiej i komitetu budowy pomnika.

Na przełomie lat 2011 i 2012 powstała koncepcja odbudowy pomnika. Ponieważ jego pierwotne miejsce jest zajęte przez dwa inne pomniki, komitet odbudowy forsuje pomysł usytuowania pomnika na terenach rekreacyjnych wokół Jeziora Maltańskiego, budząc ambiwalentne odczucia mieszkańców miasta, a także nie zważając na plany miejscowe i obowiązujący po obu stronach jeziora i zasilającej je Cybiny obszar chroniony[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Czarnecki, To był też mój Poznań, Wydawnictwo Poznańskie, 1987, s.152-153, ISBN 83-210-0665-5
  2. Kronika Miasta Poznania, Pomniki 2001 2. Poznań: 2001, s. 117-151. ISSN 0137-3552.