Pomnik konny Marka Aureliusza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik konny Marka Aureliusza
Marcus Aurelius statue.01.JPG
Pomnik Marka Aureliusza
Autor nieznany rzeźbiarz rzymski
Czas
powstania
175 n.e.
Technika brąz pozłacany
Wysokość 3,4 m
Miejsce
przechowywania
Rzym, Muzeum Kapitolińskie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Współczesna kopia pomnika na Placu Kapitolińskim

Pomnik konny Marka Aureliuszaantyczny posąg usytuowany na rzymskim Kapitolu, wykonany w roku 175 naszej ery. Przedstawia on cesarza rzymskiego Marka Aureliusza (lata panowania 161–180). Wykonany został z brązu pokrytego częściowo złotem. Jest to jedyny zachowany antyczny pomnik konny, który w średniowieczu był mylnie uważany za pomnik cesarza Konstantyna Wielkiego. Był inspiracją dla licznych pomników konnych w późniejszych epokach, głównie w renesansie i klasycyzmie. Do roku 1981 pomnik usytuowany był na Piazza del Campidoglio, przed Pałacem Senatorskim, następnie został przeniesiony do Muzeum Kapitolińskiego, zaś na miejscu antycznego posągu postawiono wierną kopię.

Dzieje[edytuj | edytuj kod]

Posąg został wykonany w 175 roku naszej ery, przez nieznanego rzymskiego artystę. Kwestia pierwotnego usytuowania pomnika nie jest wciąż rozstrzygnięta. Prawdopodobnie stał na Forum Romanum albo na Piazza Colonna (gdzie znajduje się także inne dzieło związane z Aureliuszem - kolumna z reliefowymi scenami poświęconym wojnom cesarza z Markomanami i Kwadami). Na podstawie zachowanych zabytków numizmatycznych wiadomo iż na terenie Cesarstwa często odlewano i stawiano konne posągi władców, jednakże ze względu na pogański charakter w średniowieczu były systematycznie niszczone. Pomnik Marka Aureliusza ocalał ponieważ w średniowieczu postać cesarza była utożsamiana z Konstantynem Wielkim, znanym m.in. uznania chrześcijaństwa jako religię państwową. W VIII wieku, na życzenie papieża posąg został ulokowany na terenie papieskiej rezydencji na Lateranie. W roku 1538 na polecenie papieża Pawła III został przeniesiony na Plac Kapitoliński, który wraz z otaczającą zabudową zaprojektował Michał Anioł Buonarroti. Artysta ten wykonał również postument, na którym postawiono statuę. Oryginał dzieła znajdował się na tym placu aż do 1981 roku, kiedy to zapadła decyzja przeniesienia go do Muzeów Kapitolińskich i zastąpienia go współczesną kopią.

Charakterystyka dzieła[edytuj | edytuj kod]

Pomnik konny Marka Aureliusza obrazuje autorytet, siłę i boski wymiar rzymskiego imperatora. Cechy te podkreślono poprzez ponadnaturalną wielkość jeźdźca, reprezentacyjność i gest. Gest ten znany pod pojęciem adlocutio, określa uroczyste przemówienie cesarza rzymskiego do oddziałów wojskowych. Motyw adlocutio częstokroć pojawiał się w sztuce doby cesarza Oktawiana Augusta; sztandarowym przykładem jest posąg cesarza Augusta z Prima Porta (Muzea Watykańskie). W kontekście polityki militarnej Marka Aureliusza gest adlocutio jest w pełni uzasadniony, tym bardziej iż najprawdopodobniej u stóp konia (poniżej lekko podniesionego przedniego prawego kopyta) znajdowała się figura pokonanego barbarzyńcy. Tym samym rzeźbiarz chciał ukazać tu cesarza jako zwycięzcę i wojennego herosa, aczkolwiek na pomniku cesarz nie posiada jakiegokolwiek uzbrojenia, a ponadto rząd koński jest tu niekompletny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Georges Duby, Jean-Luc Daval (ed.), Sculpture. Köln 2006.
  • Janusz A. Ostrowski, Starożytny Rzym. Polityka i sztuka, Warszawa-Kraków 1999
  • Gilbert Charles-Picard, Sztuka rzymska, Warszawa 1975
  • Anna Sadurska, W cieniu Panteonu. O sztuce starożytnego Rzymu, Warszawa 1965

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]