Pomorska Brygada Kawalerii

Z Wikipedii

Pomorska Brygada Kawalerii (Pom. BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego okresu II RP.

Spis treści

1 Okres międzywojenny
2 Udział w wojnie obronnej 1939 r.
3 Obsada i skład brygady 1 września 1939
4 Bibliografia
5 Zobacz też:

[edytuj] Okres międzywojenny

Pomorska Brygada Kawalerii powstała 1 kwietnia 1937 z przeorganizowania Brygady Kawalerii "Bydgoszcz". Jej dowództwo stacjonowało w Bydgoszczy. Skład:
2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich – Starogard;
16 Pułk Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz-Dreszera – Bydgoszcz;
18 Pułk Ułanów Pomorskich – Grudziądz;
8 Pułk Strzelców Konnych – Chełmno;
11 Dywizjon Artylerii Konnej;
10 Szwadron Pionierów;
8 Szwadron Łączności – wszystkie w Bydgoszczy.

2 pułk szwoleżerów

16 pułk ułanów

18 pułk ułanów

8 pułk strzelców konnych

[edytuj] Udział w wojnie obronnej 1939 r.

Pomorska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. Adama Zakrzewskiego wchodziła w skład Grupy Osłonowej "Czersk" gen. bryg. Stanisława Grzmota-Skotnickiego w Armii "Pomorze". 1 września część 18 Pułku Ułanów Pomorskich przeprowadziła pod Krojantami szarżę na odpoczywający około 800-osobowy oddział wojska z niemieckiej 2 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej gen. por. Paula Badera. Niemcy ponieśli ciężkie straty, całkowitego rozbicia uniknęli jednak dzięki ogniowi broni maszynowej samochodów pancernych ubezpieczających ich postój z pobliskiego lasu. Podczas szarży poległ dowódca pułku płk Kazimierz Mastalerz, dowódca 1 szwadronu rtm. Eugeniusz Świeściak oraz 25 ułanów.

2 września brygada otrzymała zadanie uderzenia na Koronowo bronione przez niemiecką 3 Dywizję Pancerną gen. por. Leo Geyra von Schweppenburg, mające odciążyć przebijającą się z "korytarza" 9 Dywizję Piechoty. Za cenę dużych strat w starciach pod Polednem, Luszkowem i Topolinkiem dotarła do głównych sił armii. 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich po dramatycznej walce pod Bukowcem został całkowicie rozbity. 18. Pułk Ułanów Pomorskich został rozbity podczas przebijania się ku Wiśle. Pozostałe oddziały, które zdołały wyrwać się z Borów Tucholskich, utworzyły improwizowany oddział i weszły 5 września w skład Grupy Operacyjnej gen. bryg. Juliusza Drapelli. Resztki brygady 9 września brały udział wraz z Podolską Brygadą Kawalerii w bitwie nad Bzurą. Następnie przebiła się przez Bzurę do Puszczy Kampinoskiej i wraz z Wielkopolską Brygadą Kawalerii i Podolską Brygadą Kawalerii weszła w skład Zbiorczej Brygady Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama, z którą przebijała się przez Palmiry do Warszawy. Do stolicy weszła 20 września i brała udział w jej obronie aż do kapitulacji 28 września.

[edytuj] Obsada i skład brygady 1 września 1939

Dowództwo i sztab:
- dowódca Brygady – płk Adam Bogoria-Zakrzewski
- szef sztabu – rtm. dypl. Szymon Kobiaszwili
- oficer operacyjny – por. Grzegorz Cydzik
- oficer informacyjny – rtm. dypl. Bogumił Kłoss
- kwatermistrz – rtm. Jan Bolesław Emich
- dowódca łączności – kpt. Aleksy Szczeczek
- naczelny lekarz – mjr lek. med. Józef Jonscher
- komendant Kwatery Głównej – mjr w st. spocz. Oskar Zawadil
Szwadron Sztabowy – dowódca NN
2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich – dowódca ppłk dypl. Józef Trepto
16 Pułk Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicza-Dreszera – dowódca ppłk Arnold Julian Russocki
18 Pułk Ułanów Pomorskich – dowódca płk Kazimierz Mastalerz
8 Pułk Strzelców Konnych – dowódca płk dypl. Jerzy Jastrzębski
2 Batalion Strzelców – dowódca ppłk Stanisław Janik
11 Dywizjon Artylerii Konnej – dowódca ppłk Władysław Szwed
81 Dywizjon Pancerny – dowódca mjr Franciszek Zygmunt Szystowski
Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Nr 91 – dowódca por. Ryszard Degórski
8 Szwadron Kolarzy – dowódca por. Tadeusz Rawski
10 Szwadron Pionierów – dowódca rtm. Marceli Woś
8 Szwadron Łączności – dowódca por. Stefan Tyszko
Samodzielny Pluton Karabinów Maszynowych Nr 8 – dowódca NN
Pluton Konny Żandarmerii Nr 8 – dowódca por. Zabielski
Poczta Polowa Nr 114
Sąd Polowy Nr 48 – szef kpt. Stanisław Jan Tyrawski
Drużyna Parkowa Uzbrojenia Nr 841
Park Intententury Nr 841
Pluton Sanitarny Konny Nr 88
Zgrupowanie taborów
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 841
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 842
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 843
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 844
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 845
- Kolumna Taborowa Kawalerii nr 846
- Warsztat Taborowy nr 841

Pododdziały przydzielone:

I pluton 46 Eskadry Obserwacyjnej – dowódca por. obs. Tadeusz Pokoniewski
Ośrodek Zapasowy w Garwolinie – dowódca płk Tadeusz Komorowski

[edytuj] Bibliografia

Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, , uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975

[edytuj] Zobacz też:

p • d • e

Kawaleria II RP

Dywizje jazdy: DJ • 1 • 2 • Brygady jazdy: I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X

Dywizje kawalerii: 1 • 2 • 3 • 4 • Samodzielne BK: 2 • 3 • 5 • 6 • 8 • 9 • Brygady kawalerii: I • IV • VII • VIII • X • XI • XII • XIII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII Brygady kawalerii (1929-1936): Brygady 2 DK • BK Brody • BK Wilno • BK Kraków • BK Stanisławów • BK Rzeszów • BK Hrubieszów • BK Baranowicze • BK Białystok • BK Poznań • BK Równe • BK Suwałki • BK Toruń

Brygady kawalerii 1939: Mazowiecka BK • Kresowa BK • Wileńska BK • Suwalska BK • Krakowska BK • Podolska BK • Wielkopolska BK • Pomorska BK • Nowogródzka BK • Wołyńska BK • Podlaska BK

Jednostki improwizowane w 1939: DK Zaza • Zbiorcza BK • Rezerwowa BK • BK "Edward" • BK "Plis"

Pułki szwoleżerów: 1 • 2 • 3 • Pułki ułanów: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • Pułki strzelców konnych: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10