Pomorska Kolej Metropolitalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pomorska Kolej Metropolitalna
Pomorska Kolej Metropolitalna
Zaznaczone przebiegi - standardowy SKM na w granicach Trójmiasta (czarna mgła) oraz planowany PKM (czerwona mgła) na schemacie linii kolejowych w Trójmieście. Nie ujęto przyszłego połączenia Gdańska z Kościerzyną.
Forma prawna spółka akcyjna
Data założenia 2010
Lokalizacja Trójmiasto
Siedziba ul. Żaglowa 11
80-560 Gdańsk
Numer KRS 0000365210
Prezes Krzysztof Rudziński
Akcjonariusze / udziałowcy Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
Branża transport
Kapitał zakładowy 9.000.000,00 PLN
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Pomorska Kolej Metropolitalna (PKM) – spółka akcyjna powołana przez samorząd województwa pomorskiego w celu budowy linii kolejowej Gdańsk Wrzeszcz - Gdańsk Port Lotniczy - Gdańsk Osowa/Rębiechowo, która ma być eksploatowana zarówno w ruchu aglomeracyjnym, jak i regionalnym. Planowany termin oddania linii do użytku to lipiec 2015 roku.

Plany[edytuj | edytuj kod]

Planowana linia kolejowa ma na celu połączenie centrów Gdańska i Gdyni z portami lotniczymi w tych miastach (z funkcjonującym w Gdańsku oraz z planowanym w Gdyni-Kosakowie). Linia będzie liczyć łącznie 55 km i 18 przystanków. Linia połączy także zachodnie dzielnice, do których nie dociera obecnie SKM, ze śródmieściami tych miast, a także zapewni realizację bezpośrednich połączeń kolejowych między Gdańskiem a Kościerzyną i Kartuzami[1].

Szacowany pierwotnie koszt budowy linii wynosił 769,9 mln zł netto (w tym 500,9 mln zł z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko). Pod budowę linii zajętych zostało 516 działek geodezyjnych, z czego wywłaszczonych zostało 251 nieruchomości (resztę stanowią grunty Skarbu Państwa lub Miasta Gdańska)[2].

W rejonie wsi Rębiechowo linia łączyć się będzie z istniejącą od okresu międzywojennego magistralą węglową Śląsk – Gdynia. Pociągi w kierunku Gdyni kierowane będą z PKM na niezelektryfikowany odcinek torów między Gdańskiem Osową a Gdynią Główną. Obecnie w ruchu pasażerskim kursują tu wyłącznie autobusy szynowe do Kościerzyny (w sezonie letnim również do Kartuz). Przetarg na wpięcie budowanej linii z Wrzeszcza do linii Gdynia - Kościerzyna został rozstrzygnięty w czerwcu 2014. Zadanie to, o wartości około 106 mln zł, będzie realizowane przez konsorcjum z firmą Rubau na czele[3].

Do budowy szlaku pomiędzy Gdańskiem-Wrzeszczem a lotniskiem w Gdańsku (17 km) będzie wykorzystany odcinek istniejącej do 1945 roku tzw. Kolei Kaszubskiej. PKM usprawni też komunikację Gdańska z regionem Kaszub poprzez rewitalizację istniejącej sieci – przez Żukowo do Kartuz lub przez Kościerzynę do Bytowa.

Spółka będzie pełniła w imieniu samorządu rolę tzw. inwestora zastępczego, zaś przewoźnik zostanie wyłoniony w drodze przetargu.

Budowa linii z Gdańska-Wrzeszcza na lotnisko zakończy się w kwietniu 2015 roku, natomiast oddanie linii do użytku ma mieć miejsce na przełomie czerwca i lipca tego roku[4].

Pierwotne plany budowy linii przewidywały ukończenie jej budowy przed EURO 2012. Cel ten nie został jednak zrealizowany, nawet w wersji okrojonej do odcinka Gdańsk Port Lotniczy – Gdańsk Osowa i dalej do Gdyni.

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi na rezygnację z planów elektryfikacji linii między Gdynią a Kościerzyną, w sierpniu 2012 roku ogłoszono, że pociągi kursujące na trasie PKM będą zestawione ze spalinowych zespołów trakcyjnych. Datę ogłoszenia przetargu kilkakrotnie przesuwano. W końcu nastąpiło to 20 lutego 2014 r.[5]. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego kupi siedem pojazdów trójczłonowych i trzy dwuczłonowe (szacunkowa wartość zamówienia, wynosząca początkowo 146 mln zł, została obniżona do 120 mln zł), o prędkości maksymalnej 120 km/h i pojemności ok. 250-350 pasażerów. Pociągi te będą przystosowane do pokonywania wzniesień dochodzących do 28 promili i będą wyposażone w system sterowania ruchem ERTMS. Zgłosiły się jedynie dwie firmy: Newag i Pesa. 24 czerwca 2014 r. ogłoszono zwycięzcą Pesę[6][7], która zaoferowała realizację zamówienia za kwotę 114 156 300 zł.

Dwa pierwsze pojazdy będą miały dotrzeć na Pomorze w grudniu 2014 roku, reszta - do 12 maja 2015 roku[8].

Pod koniec stycznia 2013 roku media doniosły o powrocie PKP PLK do planów elektryfikacji odcinka Gdynia - Kościerzyna. Realizacja tych zamierzeń stworzy warunki do elektryfikacji linii PKM, której skrajnia przewiduje możliwość zawieszenia w przyszłości sieci trakcyjnej. Niemniej jednak samorząd województwa pomorskiego nie przewiduje realizacji tego zadania przed 2020 rokiem[9].

Przystanki[edytuj | edytuj kod]

Gdynia Wielki Kack
Miejsce, w którym powstaje przystanek Gdańsk Strzyża[10]

Istniejące[edytuj | edytuj kod]

Planowane[edytuj | edytuj kod]

Nazw i lokalizacji nowych przystanków na linii Gdynia Główna - lotnisko w gminie Kosakowo jak dotąd nie ustalono.

Pierwotne propozycje nazw w Gdańsku pochodziły od nazw ulic przebiegających w pobliżu planowanych przystanków.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

"Wiadukt Weisera", jedyny zachowany w całości obiekt dawnej linii kolejowej, zburzony w związku z budową PKM
Wiadukt powstający w miejscu Mostku Weisera

W pierwszym etapie realizacji inwestycji wyburzone zostały 22 budynki mieszkalne oraz 40 gospodarczych, położone na planowanej trasie Pomorskiej Kolei Metropolitalnej w Gdańsku Matarni, Firodze i w Rębiechowie. Wyciętych zostało także ok. 20 tys. drzew rosnących w pasie kolejowym PKM. Prace rozbiórkowe na trasie linii przeprowadzono w I połowie 2013 roku[17][18].

Ze względu na niezadowalający stan techniczny zbudowanych przed I wojną światową i pozostałych do tej pory na linii obiektów inżynieryjnych, również i one zostały wyburzone[19], łącznie z tzw. „Wiaduktem Weisera” (zwanym także Mostem Weisera, od wydanej w 1987 roku książki Pawła Huelle pt.: „Weiser Dawidek”). Prace rozbiórkowe na trasie budowy PKM zakończono w sierpniu 2013 roku[20]. Jako ostatni został wyburzony wiadukt przy ul. Wołkowyskiej, co nastąpiło 17 sierpnia 2013 roku[21]. Przed wyburzeniem każdy z reliktów dawnej linii kolejowej został zeskanowany skanerem 3D, w celu udokumentowania ich wyglądu dla kolejnych pokoleń.

Do przetargu na głównego wykonawcę prac budowlanych zakwalifikowało się 16 firm. Oferty finansowe na budowę składano do 14 lutego 2013 roku. Po zakończeniu oceny dziewięciu ofert, jakie wpłynęły w II etapie przetargu na budowę Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, 7 marca 2013 roku PKM SA oficjalnie ogłosiła, że zwycięzcą przetargu zostało polsko-hiszpańskie konsorcjum firm Budimex S.A. (lider konsorcjum) i FERROVIAL AGROMAN S.A., które zaproponowało najniższą cenę realizacji inwestycji – 716.136.838,06 zł brutto. Firmy te w latach 2007-2009 dokonały modernizacji stacji Gdynia Główna. 7 maja 2013 roku podpisano umowę między PKM a obydwiema ww. firmami na realizację tej inwestycji.

Umowę na budowę linii podpisano 7 maja 2013, a plac budowy oddano wykonawcy następnego dnia. Oficjalne rozpoczęcie budowy i podpisanie aktu erekcyjnego nastąpiło 1 lipca 2013 roku. „Szynę węgielną” wmurowano w fundament jednego z filarów podpierających estakadę i stację PKM Gdańsk Port Lotniczy[17].

W ramach kontraktu powstają:

  • 17-kilometrowy odcinek dwutorowej linii kolejowej z Gdańska Wrzeszcza do połączenia z linią kolejową nr 201 z Gdyni do Kościerzyny.
  • 1,4-kilometrowy odcinek łącznicy PKM z linią 201 w kierunku na Kościerzynę
  • 8 przystanków pasażerskich (zasadniczy kontrakt obejmuje budowę przystanków tylko na trasie PKM) w Gdańsku i Baninie oraz budowę 2 przystanków w Gdyni, a także przebudowę stacji Gdańsk Osowa, gdzie kosztem 6 mln zł powstaną dwa perony, tunel oraz parking na 67 aut.
  • stację techniczną
  • budynek Lokalnego Centrum Sterowania na Matarni, ukończony w stanie surowym 12 listopada 2013
  • 16 wiaduktów kolejowych i 8 wiaduktów drogowych
  • 5 przejść pod torami
  • kładki dla pieszych, przepusty, przejścia dla zwierząt
  • system sterowania ruchem ERTMS na całej linii.

Całkowita wartość projektu PKM - po uwzględnieniu 186,5 mln zł wartości gruntów przekazanych pod inwestycję - wynosiła 907 mln zł netto[22], a po dodaniu do projektu przebudowy stacji Gdańsk Osowa oraz budowy przystanków Gdynia Karwiny oraz Gdynia Stadion, które kosztować mają 23 mln zł, wartość projektu sięgnęła kwoty 949 mln zł[23].

Przypisy

  1. Zimą będziemy zamawiać tabor dla PKM. Jaki? Niespotykany
  2. [1]
  3. Michał Brancewicz PKM połączy się z linią do Gdyni i Kościerzyny [dostęp 03.06.2014]
  4. Anna Werońska "Przystanek Strzyża: Stacja z myślą o studentach i rowerzystach", Dziennik Bałtycki, 2 lipca 2012 http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/609509,stacje-pkm-przystanek-strzyza-wazny-wezel-przesiadkowy,2,id,t,sa.html
  5. http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3339965,pomorska-kolej-metropolitalna-ogloszono-przetarg-na-zakup-10-pociagow-dla-pkm,id,t.html
  6. Linią PKM pojadą pociągi Pesy, odrzucono ofertę Newagu
  7. Zdjęcia proponowanych pojazdów
  8. Michał Brancewicz "Co z pociągami dla Pomorskiej Kolei Metropolitalnej" [dostęp 06.08.2013]
  9. http://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Przybliza-sie-elektryfikacja-linii-kolejowej-do-Koscierzyny-n65790.html
  10. PKM wskazała nowe nazwy stacji Kolei Metropolitalnej. trojmiasto.pl, 24 maja 2011.
  11. Powstanie trzeci peron stacji Gdańsk – Wrzeszcz. To początek budowy PKM
  12. Maciej Naskręt "Kolei Metropolitalna do Gdyni. Marszałek daje zielone światło" [dostęp 22.10.2013]
  13. http://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Pomorska-Kolej-Metropolitalna-w-Gdyni-Powstana-trzy-dworce-n66340.html
  14. PKM wskazała nowe nazwy stacji Kolei Metropolitalnej
  15. Był przystanek PKM Banino. Teraz to Gdańsk Rębiechowo
  16. Maciej Naskręt "Kolei Metropolitalna do Gdyni. Marszałek daje zielone światło" [dostęp 22.10.2013]
  17. 17,0 17,1 Maciej Naskręt: Dziś oficjalnie rusza budowa Kolei Metropolitalnej. trójmiasto.pl, 2013-07-01. [dostęp 2013-07-01].
  18. PAP: Rozpoczęły się wyburzenia pod budowę pomorskiej kolei (pol.). wnp.pl, 03-01-2013. [dostęp 04/01/2012].
  19. Maciej Naskęt: Szlakiem wiaduktów Kolei Kokoszkowskiej. trojmiasto.pl, 2013-03-30. [dostęp 2013-03-30].
  20. Budowa PKM: stare wiadukty wyburzone. trojmiasto.pl, 2013-08-18. [dostęp 2013-08-19].
  21. Ewa Karendys: Budowa PKM. Wyburzono już wszystkie wiadukty i przyczółki. trójmiasto.gazeta.pl, 2013-08-17. [dostęp 2013-08-19].
  22. "Kontrakt podpisany, budowa ruszyła "TwojaGazeta.pl", maj 2013
  23. Michał Jamroż "PKM wychodzi do Gdyni. Będą kolejne przystanki" [dostęp 23.10.2013]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leszek Lewiński: W 15 minut do Kartuz, mieś. "30 dni", lipiec 1999, [w:] [2]
  • Henryk Jursz: Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby, Wydawnictwo Oskar, Gdańsk 2013, ISBN 978-83-63709-31-0

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]