Pomorzany (Szczecin)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Szczecina Pomorzany
jednostka pomocnicza Szczecina
Szczecin Wzgórze Hetmanskie (1).jpg
Widok z wieżowców przy ul. Budziszyńskiej na osiedle "Wzgórze Hetmańskie"
Miasto Szczecin
Status jednostka pomocnicza
Zespół dzielnic Zachód
Ludność (2010)
 • liczba ludności

22 186
Strefa numeracyjna 91
Tablice rejestracyjne ZS
SIMC10 0978444
Położenie na planie Szczecina
Położenie na planie Szczecina
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Pomorzany
Pomorzany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomorzany
Pomorzany
Ziemia 53°23′58,5000″N 14°31′34,0000″E/53,399583 14,526111Na mapach: 53°23′58,5000″N 14°31′34,0000″E/53,399583 14,526111

Pomorzany (do 1945 niem. Pommerensdorf) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w rejonie Zachód, nad Odrą.

Według danych z 4 maja 2010 w osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 22 186 osób[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pomorzany są podzielone na dwie części: część położoną na wzniesieniu (najwyższe osiąga 39 m n.p.m.), którą tworzą dwa osiedla: zachodnie Wzgórze Hetmańskie i wschodnie: Pomorzany właściwe oraz część położoną na nizinie, nad rzeką. Granicę pomiędzy osiedlami wyznaczają tory linii kolejowej łączącej dworzec Szczecin Główny ze stacją Szczecin Gumieńce. Przez wiele lat po II wojnie światowej Pomorzany były słabo zaludnione. Rozbudowa osiedla nastąpiła w końcu lat 60. XX wieku w części Wzgórze Hetmańskie. Osiedle położone we wschodniej części powstało w latach 70. i 80.

Graniczy z:

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Polska nazwa dzielnicy jest kalką nazwy niemieckiej. Powstała ona przez zastąpienie członu „dorf” formantem „any”. Niemiecka nazwa „Pommerensdorf” jest nazwą topograficzną, złożoną z nazwy „Pommern” (pol. „Pomorze”) z wyrazem „Dorf” (pol. „wieś”) – „Pomorska Wieś”. Nazwa oznaczała, że wieś zamieszkuje ludność pomorska, bądź też została założona przez kolonistów niemieckich na ziemi pomorskiej[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomnik ku czci ofiar poległych w niemieckich obozach pracy na Pomorzanach podczas II wojny światowej

Północna część Pomorzan (do 1945 roku niem. Pommerensdorfer Anlagen) na północ od linii obecnych ulic: 9 Maja – Smolańskiej – Szczawiowej – Bydgoskiej została włączona w granice miasta w 1865 roku, natomiast południowa część w czasie tworzenia Wielkiego Szczecina, w 1939 roku.

Pierwszy pociąg przez Pomorzany przejechał 15 sierpnia 1843 r., kiedy to połączono Berlin ze Szczecinem. Kolejna linia kolejowa zbudowana została w 1898 r., połączyła ona Szczecin Główny z Policami przez stację "Szczecin Pomorzany" ("Stettin-Pommerensdorf"), w 1910 została wydłużona do Trzebieża Szczecińskiego, zamknięta 1 października 2002 r. W 1899 r. otwarta została wąskotorowa linia do Casekow (w Niemczech), stacja "Pommerensdorf Kleinbahnhof" była jej końcową, została rozebrana w 1945 r. przecięta granicą państwową. W 1931 r. powstała kolejna linia, odnoga linii Szczecin GłównyGumieńce przez nieczynną w ruchu pasażerskim stację "Szczecin Wzgórze Hetmańskie" (istnieje tam także Lokomotywownia EZT). Ostatnia linia połączyła 5 lat później Szczecin z Dąbiem przez południowe Międzyodrze. W ten sposób Pomorzany stały się jednym z większych stacji węzłowych w Szczecinie.Na terenie Pomorzan od poł. XIX wieku przy dzisiejszych ulicach Chmielewskiego i Tamie Pomorzańskiej powstało wiele zakładów i fabryk: dwa browary Bergschlos, Bohrish(dzisiejszy Bosman), gazownia, elektrownia, oczyszczalnia, fabryka Didiera (wyroby szamotowe), fabryka mydła i świec, ogromna fabryka produktów chemicznych przy dzisiejszej ulicy Szczawiowej. Wszystkie te zakłady bardzo ucierpiały pod czas II wojny. Po wojnie kilka zakładów po odbudowie wznowiło produkcje i działalność.Po kilku zakładach które nie wznowiły działalności pozostały pojedyncze budynki lub kilka budynków np. po browarze Bergschlos, fabryce Didiera, wyrobów chemicznych, fabryce mydła i świec, dzisiaj służą one różnym firmom lub służą jako magazyny[3].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Browar "Bosman"

Samorząd mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Rada Osiedla Pomorzany liczy 21 członków. W wyborach do Rady Osiedla Pomorzany 20 maja 2007 roku nie odbyło się głosowanie na kandydatów z powodu ich zbyt małej liczby, mimo że przedłużono zgłaszanie o 3 dni. Na podstawie ordynacji wyborczej za wybranych członków rady osiedla miejska komisja wyborcza uznała 21 zarejestrowanych kandydatów[4][5]. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 628 głosujących, co stanowiło frekwencję 3,22%[6].

Samorząd osiedla Pomorzany został ustanowiony w 1990 roku[7].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na Pomorzanach znajduje się pętla linii tramwajowych (nr: 3, 4, 6, 11 i 12) i autobusowych (nr: 53), które łączą je z innymi osiedlami. Głównymi ulicami są: Milczańska, al. Powstańców Wielkopolskich, Mieszka I, Budziszyńska i Chmielewskiego. Niżej położoną część oddziela od osiedli ciąg ulic Tama Pomorzańska i Szczawiowa, przy których znajdują się punkty widokowe. Nad Odrą znajduje się przystań żeglarska.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Szczecinie
  • Szkoła Podstawowa nr 20 przy ulicy Dobrzyńskiej
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 3 (Szkoła Podstawowa nr 55 i Liceum Ogólnokształcące nr X) przy ulicy Orawskiej – zwana powszechnie "Błękitna"
  • Gimnazjum nr 17 i Liceum Ogólnokształcące nr 23 przy ul. Budziszyńskiej
  • Gimnazjum nr 9 przy ul. Dunikowskiego
  • Biblioteka Główna Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego (dawny "Trans")

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Kościół Matki Boskiej Jasnogórskiej

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Liczba mieszkańców (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Miasta Szczecin, 2010-05-04. [dostęp 2010-05-06].
  2. Tadeusz Białecki, Lucyna Turek-Kwiatkowska: Szczecin stary i nowy. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 1991, s. 208.
  3. Pomorzany Pommerensdorf, Marek Łuczak, Zapol, Szczecin 2010.
  4. Członkowie Rad Osiedli - Kadencja 2007-2011 (pol.). Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07].
  5. na podstawie (§22 ust.3) Uchwała Nr V/133/07 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania wyborów do rad osiedli w Gminie Miasto Szczecin (Ordynacja wyborcza) (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 32, poz. 473)
  6. Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce (pol.). Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07].
  7. Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli (Załącznik nr 1)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]