Popielec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy święta religijnego. Zobacz też: Popielec - serial telewizyjny.
Popielec
Środa Popielcowa
Fałat Julian, Popielec.jpg
Posypanie popiołem w XIX-wiecznych Włoszech. Julian Fałat, Popielec, 1881
Dzień pierwszy dzień wielkiego postu
w 2013 13 lutego
w 2014 5 marca
w 2015 18 lutego
Typ święta chrześcijańskie
Zwyczaje posypywania głów popiołem na znak pokuty
Symbole

popiół

Inne nazwy Wstępna Środa
Podobne święta Niedziela Palmowa, Mardi Gras

Popielec, Środa Popielcowa (staropolska Wstępna Środa) − w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu. Jest to dzień pokuty przypadający na 46 dni kalendarzowych (40-dniowy okres postu, bez wliczania niedziel) przed Wielkanocą.

Liturgia katolicka[edytuj | edytuj kod]

Według obrzędów katolickich tego dnia kapłan posypuje głowy wiernych popiołem[a]. Tradycja posypywania głów popiołem na znak pokuty pojawiła się w VIII wieku. W XI wieku papież Urban II uczynił go obowiązującym zwyczajem w całym Kościele. Wówczas postanowiono, że popiół będzie pochodził z palm poświęconych w Niedzielę Palmową z ubiegłego roku. Obrzęd ten ma miejsce w czasie liturgii słowa po homilii i zastępuje akt pokuty. Kapłan ze złożonymi rękami zachęca najpierw wiernych, by zjednoczyli się z nim w modlitwie błagalnej o poświęcenie popiołu. Mszał Rzymski posiada dwie formuły modlitewne. W obu jest mowa o czterdziestodniowym okresie pokuty i błaganiu o oczyszczenie z grzechów, które mają przygotować na uczestnictwo w Misterium Paschalnym Chrystusa. Następnie następuje właściwy obrzęd posypania. Wierni zbierają się przy stopniu komunijnym, a kapłan posypując ich głowy mówi: Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię[1] lub Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz[2]. Zaleca się śpiew następujących antyfon, zaczerpniętych z Pisma Świętego: Jl 2,13; Jl 2,17; Est 13,17; Ps 51,3 lub pieśni pokutnych, np. Bądź mi litościw, Boże nieskończony. Jeśli obrzęd ma miejsce w czasie Mszy św., następuje po nim modlitwa powszechna i liturgia eucharystyczna[3].

Normy kanoniczne[edytuj | edytuj kod]

W Środę Popielcową katolików obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych (od 14. roku życia) i post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia), czyli ograniczenie liczby posiłków do syta do jednego w ciągu dnia [4]. Popielec nie jest dniem wolnym od pracy.

Poniższa tabelka przedstawia, kiedy wypada Środa Popielcowa w najbliższych latach:

Rok Data
2013 13 lutego
2014 5 marca
2015 18 lutego
2016 10 lutego
2017 1 marca
2018 14 lutego
2019 6 marca
2020 26 lutego

Popielec w malarstwie[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. W oficjalnych obrzędach nie ma mowy o czynieniu znaku krzyża popiołem.

Przypisy

  1. Mk 1,15 w przekładach Biblii.
  2. Rdz 3,19 w przekładach Biblii.
  3. Mszał Rzymski dla Diecezji Polskich. Wyd. 2. Poznań: Pallottinum, 2010, s. 62-64. ISBN 978-83-7014-627-6.
  4. Konferencja Episkopatu Polski: List Episkopatu Polski na temat przykazań kościelnych. Warszawa: 2003.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]