Popielno (województwo warmińsko-mazurskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Popielno
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Ruciane-Nida
Liczba ludności (2006) 180
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 12-220
Tablice rejestracyjne NPI
SIMC 0767180
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Popielno
Popielno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Popielno
Popielno
Ziemia 53°45′16,4″N 21°37′42,1″E/53,754556 21,628361Na mapach: 53°45′16,4″N 21°37′42,1″E/53,754556 21,628361

Popielno (niem. 1694-1928 Popiellnen, 1928-1945 Spirding) – niewielka osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, położona w Puszczy Piskiej na brzegu jeziora Śniardwy.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Popielno znajduje się na Półwyspie Popielniańskim, który otaczają cztery jeziora Bełdany, Mikołajskie, Śniardwy i Warnołty. Lokalizacja miejscowości i topografia półwyspu zadecydowały o utworzeniu w nim placówki naukowej PAN, która obecnie nosi nazwę Stacji Badawczej Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN. Obecnie jednostka PAN zajmuje się przede wszystkim hodowlą zachowawczą koników polskich, wywodzących się bezpośrednio od wymarłych już leśnych koni, tarpanów, które kiedyś żyły na terenie dzisiejszej Polski. Koniki żyją zarówno w stajni jak i w rezerwacie. Stado stajenne liczy ok. 100 sztuk. Dzikie konie tworzą cztery tabuny, w każdym z nich znajduje się ogier, około pięciu klaczy i ich młode. W stacji można obecnie zobaczyć również bobra europejskiego, jeleniowate, a także bydło, w postaci wychodzących z powszechnej hodowli krów ras polska czerwona i nizinna czarno-biała. Bydło to jest bardzo wytrzymałe i odporne na ciężkie warunki. Tego typu krowy nie dają dużo mleka, ale jest ono wyjątkowo tłuste i zdrowe.

Jedną z atrakcji Popielna jest muzeum, w którym można zobaczyć nie tylko eksponaty związane z działalnością i historią stacji, ale także kolekcję starodawnych bryczek, powozów i sań.

W Popielnie funkcjonuje w sezonie letnim rozwinięta baza turystyczna i noclegowa, plaża, sklepy ogólno-spożywcze, a także firmy czarterowe. Port jachtowy w Popielnie zarządzany jest przez pobliski Dom Pracy Twórczej PAN w Wierzbie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada powstała w końcu XVII wieku. Przed II wojną światową istniała tu stacja badawcza Uniwersytetu z Królewca. W 1945 r. wieś została przyłączona do Polski. Dawniej tereny Popielna były zamieszkane przez polskojęzyczną ludność mazurską, która po wojnie wyemigrowała do Niemiec. Pamiątką po tamtym okresie są zachowane do dziś, nieliczne zabytkowe zabudowania.

W dniu 8 stycznia 1955 roku w pozostałościach po dawnym zespole dworskim utworzono Zakład Doświadczalny Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN o całkowitej powierzchni rolnej 218 ha. Głównym inicjatorem jego powstania był biolog Mieczysław Czaja. W 1962 roku do dyspozycji ZD PAN oddane zostało leśnictwo Kończewo o powierzchni 1477 ha, czyli niemal cały Półwysep Popielniański, gdzie utworzony został ostatecznie Rezerwat Konika Polskiego.

Do połowy lat 60. Popielno liczyło zaledwie kilkunastu mieszkańców, ale wskutek rozwoju Stacji Badawczej PAN już w 1978 mieszkało tu 175 ludzi, a w 1987 roku populacja miejscowości wynosiła już 203 osoby. Ostatnie dane z 2006 roku mówią o 180 osobach, jednak w wyniku migracji edukacyjnej i zarobkowej wewnątrz kraju i zagranicą młodszego pokolenia faktyczna liczba mieszkańców jest obecnie znacznie niższa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Spichlerz z połowy XVIII w.
  • Drewniane chałupy mazurskie z początku XX w.
  • Drewniana stajnia
  • Kuźnia z początku XX w.
  • Cmentarz niemiecki XVIII-XIX w.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Śliwiński, Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic, Wyd. ZHSŚiNP, Olsztyn 1993
  • Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, Red. Stowarzyszenie Społeczno – Kulturalne "Pojezierze", Olsztyn 1970

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]