Popielno (województwo warmińsko-mazurskie)

Popielno
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	piski
Gmina	Ruciane-Nida
Liczba ludności (2006)	180
Strefa numeracyjna	(+48) 87
Kod pocztowy	12-220
Tablice rejestracyjne	NPI
Położenie na mapie Polski Popielno
53°45′16.4″N 21°37′42.1″E

Popielno (niem. 1694-1928 Popiellnen, 1928-1945 Spirding) – niewielka osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, położona w Puszczy Piskiej na brzegu jeziora Śniardwy.

Informacje ogólne

Popielno znajduje się na Półwyspie Popielniańskim, który otaczają cztery jeziora Bełdany, Mikołajskie, Śniardwy i Warnołty. Lokalizacja miejscowości i topografia półwyspu zadecydowały o utworzeniu w nim placówki naukowej PAN, która obecnie nosi nazwę Stacji Badawczej Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN. Obecnie jednostka PAN zajmuje się przede wszystkim hodowlą zachowawczą koników polskich, wywodzących się bezpośrednio od wymarłych już leśnych koni, tarpanów, które kiedyś żyły na terenie dzisiejszej Polski. Koniki żyją zarówno w stajni jak i w rezerwacie. Stado stajenne liczy ok. 100 sztuk. Dzikie konie tworzą cztery tabuny, w każdym z nich znajduje się ogier, około pięciu klaczy i ich młode. W stacji można obecnie zobaczyć również bobra europejskiego, jeleniowate, a także bydło, w postaci wychodzących z powszechnej hodowli krów ras polska czerwona i nizinna czarno-biała. Bydło to jest bardzo wytrzymałe i odporne na ciężkie warunki. Tego typu krowy nie dają dużo mleka, ale jest ono wyjątkowo tłuste i zdrowe. Jedną z ciekawszych atrakcji Popielna jest muzeum, w którym można podziwiać nie tylko eksponaty związane z działalnością i historią stacji, ale także wspaniałą kolekcję starodawnych bryczek, powozów i sań. W Popielnie funkcjonuje w sezonie letnim dość dobrze rozwinięta baza turystyczna i noclegowa, sklepy ogólno-spożywcze, a także profesjonalna firma czarterowa.

Historia

Osada powstała w końcu XVII wieku. Przed II wojną światową istniała tu stacja badawcza Uniwersytetu z Królewca. W 1945 r. wieś została przyłączona do Polski. Dawniej tereny Popielna były zamieszkane przez polskojęzyczną ludność mazurską, która po II wojnie światowej wyemigrowała do Niemiec. Pamiątką po tamtym okresie są zachowane do dziś, nieliczne zabytkowe zabudowania.

W dniu 8 stycznia 1955 roku w pozostałościach po dawnym zespole dworskim utworzono Zakład Doświadczalny Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN o całkowitej powierzchni rolnej 218 ha. Głównym inicjatorem jego powstania był wybitny biolog Prof. dr hab. Mieczysław Czaja. W 1962 roku do dyspozycji ZD PAN oddane zostało leśnictwo Kończewo o powierzchni 1477 ha, czyli niemal cały Półwysep Popielniański, gdzie utworzony został ostatecznie Rezerwat Konika Polskiego.

Do połowy lat 60. Popielno liczyło zaledwie kilkunastu mieszkańców, ale wskutek rozwoju Stacji Badawczej PAN już w 1978 mieszkało tu 175 ludzi, a w 1987 roku populacja miejscowości wynosiła już 203 osoby. Ostatnie dane z 2006 roku mówią o 180 osobach, jednak w wyniku migracji edukacyjnej i zarobkowej wewnątrz kraju i zagranicą młodszego pokolenia faktyczna liczba mieszkańców jest obecnie znacznie niższa.

Zabytki

• Spichlerz z połowy XVIII w.
• Drewniane chałupy mazurskie z początku XX w.
• Drewniana stajnia
• Kuźnia z początku XX w.
• Cmentarz niemiecki XVIII-XIX w.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Stacji Badawczej Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN
• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Bibliografia

Józef Śliwiński, Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic, Wyd. ZHSŚiNP, Olsztyn 1993

Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, Red. Stowarzyszenie Społeczno – Kulturalne "Pojezierze", Olsztyn 1970