Poprad (rzeka)
| Poprad | |
Poprad w okolicach Starego Sącza |
|
| Lokalizacja | Europa |
| Źródło | w słowackiej części Tatr Wysokich |
| Ujście | Dunajec naprzeciwko wsi Podrzecze |
| Długość | 168,8 km |
| Powierzchnia zlewni | 1889,2 km² |
| Średni przepływ | 22,3 m³/s na granicy |
| Rzeki Europy | |
Poprad (słow. Poprad, niem. Popper, węg. Poprád[1]) – rzeka we wschodniej Słowacji i w południowo-wschodniej Polsce, w dorzeczu Wisły. Długość – 168,8 km, z czego 107 km na Słowacji, 31,1 km stanowi granicę polsko-słowacką, a 30,7 km leży w Polsce. Powierzchnia zlewni 1889,2 km², z czego 1594,1 km² na Słowacji, 295,1 km² w Polsce. Średni roczny przepływ mierzony na granicy – 22,3 m³/s.
Przyjmuje się, że źródłowym ciekiem Popradu jest Hińczowy Potok, który wypływa z Wielkiego Stawu Hińczowego w słowackiej części Tatr Wysokich. W Dolinie Mięguszowieckiej, na wysokości 1302 m n.p.m., łączy się z potokiem Krupa, biorącym początek w Popradzkim Stawie. W ten sposób powstaje rzeka Poprad, która okrąża Wysokie Tatry od południa i wschodu, przecina miasto Poprad, po czym odpływa na północny wschód kotliną między Wysokimi Tatrami i Magurą Spiską a Górami Lewockimi. Przed barierą Gór Lubowelskich przepływa przez zabytkowe miasto Stara Lubowla i zatacza łagodny łuk na wschód. Koło wsi Plaveč raptownie skręca na północny wschód, przecina granicę Polski we wsi Čirč, a potem skręca na północny zachód i przełomową doliną płynie przez Beskid Sądecki oddzielając od siebie dwa jego główne pasma: Pasmo Radziejowej i Pasmo Jaworzyny. Granicę polsko-słowacką stanowi na dwóch odcinkach – najpierw od Leluchowa do Muszyny (5,1 km), a potem od Legnavy do Piwnicznej (26 km). Wpada do Dunajca między Starym a Nowym Sączem. Poprad nie ma większych dopływów – stanowią je górskie rzeczki i potoki. W górnym i środkowym biegu rzeka tworzy kilka przełomów, z których wykorzystany turystycznie jest przełom między Piwniczną a Rytrem.
Na całej długości słowackiego odcinka rzeki doliną Popradu biegną droga i linia kolejowa, stanowiące przedłużenie korytarza komunikacyjnego doliny górnego Wagu na wschód, do Preszowa (E50). Po polskiej stronie granicy wzdłuż rzeki biegnie widokowa droga lokalna z Krynicy-Zdroju do Piwnicznej i linia kolejowa z Nowego Sącza do Preszowa. Obszar doliny Popradu (obecnie objęty ochroną krajobrazową jako Popradzki Park Krajobrazowy) obfituje w liczne źródła mineralne, w tym także w wody termalne. Na bazie tego naturalnego bogactwa rozwinęło się w tym rejonie lecznictwo uzdrowiskowe.
Na terenie Polski dopływami Popradu są potoki[2]:
- prawobrzeżne: Smereczek, Kraczoników Potok, Zimne, Podgórny Potok, Muszynka, Szczawnik, Milicki Potok, Milik, Żegiestowski Potok, Zdziar, Wierchomlanka, Łomniczanka, Jaworzyna, Głęboczanka, Potok Życzanowski, Żeleźnikowski Potok
- lewobrzeżne: Czercz, Młodowski Potok, Wielka Roztoka, Grabowski Potok, Przysietnicki Potok
Przypisy
- ↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- ↑ Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” s.c.. ISBN 83-915737-3-7.