Popradzki Staw

Popradzki Staw
Popradské pleso
Popradzki Staw i Grań Baszt
Państwo	Słowacja
Lokalizacja	Dolina Złomisk
Powierzchnia	6,26–6,88 ha
Głębokość	16,6–17,6 m
Wysokość lustra	1494,3 m n.p.m.
Rzeki zasilające	Zmarzły Potok
Rzeki wypływające	Krupa
Położenie na mapie Tatr Popradzki Staw
49°09′12″N 20°04′50″E
Zdjęcia i grafiki w Commons

Popradzki Staw, widok ze zbocza Osterwy

Popradzki Staw i zbocza Osterwy

Popradzki Staw (słow. Popradské pleso, dawniej Rybi Staw, Mały Rybi Staw) – staw tatrzański znajdujący się w dolnej części Doliny Złomisk, odnogi Doliny Mięguszowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich.

Charakterystyka

Staw leży w kotlinie powstałej na bazie misy glacjalno-erozyjnej na wysokości 1494,3 m n.p.m., ma 6,26 ha powierzchni i 16,6 m głębokości (wg pomiaru z 1927) lub odpowiednio 6,88 ha i 17,6 m (wg pomiarów z lat 1961–1966). Woda ma żółtozielony kolor i jest jak na tatrzańskie stawy mało przezroczysta (5,7 m wg pomiarów Ludomira Sawickiego z 1909). Dzięki południowej wystawie staw ma bowiem bogatszy plankton niż leżące o 100 m niżej Morskie Oko, również żyjące w stawie ryby (pstrąg potokowy) są dzięki temu okazalsze. Popradzki Staw jest jednym z nielicznych tatrzańskich stawów, w którym naturalnie występują ryby.

Temperatura wód powierzchniowych nie przekracza 16 °C. Przeciętny termin pokrywania się stawu lodem to 11 listopada, a przeciętny termin topnienia lodu to 21 maja.

Od strony wschodniej do jeziora wpada spływający Doliną Złomisk Zmarzły Potok, wody ze stawu wypływają zaś w kierunku południowym, tworząc potok Krupa. Nad stawem górują szczyty Osterwy (od wschodu), Popradzka Grań (od północy) oraz Grań Baszt (od zachodu). Okolice Popradzkiego Stawu są ściśle chronione, znajduje się tu rezerwat „Dolina Mięguszowiecka” (Rezervácia Mengusovská dolina).

Historia

Na niedużym pólku narciarskim przy Popradzkim Stawie 20 stycznia 1974 o godz. 10.40 miała miejsce największa jak do owej pory katastrofa lawinowa w Tatrach. Żlebem spod Przełęczy nad Skokiem zeszła potężna lawina, która przewaliła się przez Mięguszowiecki Potok i wdarła 140 m na przeciwległy stok, wspinając się na niego z rozpędu aż 44 m w górę. Na stoku tym, na śnieżnym pólku trenowali z instruktorem uczestnicy kursu narciarskiego ze słowackiego Technikum Budowlanego. Lawina przysypała 24 z nich. Dzięki błyskawicznej akcji ratunkowej (było to tylko 400 m od schroniska nad Popradzkim Stawem) udało się odgrzebać spod śniegu 11 płycej przywalonych. W ciągu następnych godzin i kilku dni liczne zespoły ratunkowe (z pomocą przyszło również wojsko) odgrzebały ciała 10 uczestników kursu; wśród nich nauczyciela z 12-letnim synem. Pies wskazał miejsce, w którym po 5 godzinach od zejścia lawiny wydobyto żywego 18-latka przywalonego metrową warstwą śniegu. Ciała dwóch uczniów udało się znaleźć dopiero wiosną po stopieniu się śniegu.

Turystyka

Nad brzegiem jeziora stoi schronisko nad Popradzkim Stawem. Wczesną jesienią odbywają się co roku nad stawem obchody święta THS, z tej okazji na zboczach Osterwy odbywają się pokazy umiejętności ratowników.

Wokół jeziora istnieje ścieżka turystyczna o długości 1,3 km. Prowadzi ona również do Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr pod Osterwą.

Do Popradzkiego Stawu dozwolony jest dojazd rowerem drogą dojazdową do schroniska od Drogi Wolności.

Szlaki turystyczne

Przy schronisku znajduje się węzeł szlaków turystycznych:

– znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska prowadząca ze Szczyrbskiego Jeziora nad Popradzki Staw, a stąd dalej w kierunku Przełęczy pod Osterwą i dalej do Batyżowieckiego Stawu.

• Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora nad staw: 1:15 h, ↓ 1:05 h
• Czas przejścia znad stawu na Przełęcz pod Osterwą: 1 h, ↓ 45 min

– zielony ze Szczyrbskiego Jeziora, odchodzący od czerwonego po 30 min. Czas przejścia całej trasy: 1:15 h, ↓ 1:05 h

– niebieski od stacji kolei elektrycznej Popradské pleso nad Popradzki Staw, a stąd dalej w górę Doliny Mięguszowieckiej – do rozwidlenia ze szlakiem czerwonym na Rysy.

• Czas przejścia od stacji do stawu: 1 h, ↓ 35 min
• Czas przejścia znad stawu do szlaku czerwonego: 30 min w obie strony

– żółty do Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr pod Osterwą, stamtąd w dół do szlaku niebieskiego w Dolinie Mięguszowieckiej. Czas przejścia: 45 min w obie strony

Szlaki czerwony i żółty są otwarte tylko w sezonie letnim (16 VI – 31 X).

Czasy przejścia podane na podstawie mapy.

Bibliografia

1. Józef Nyka, Tatry Słowackie. Przewodnik, Trawers, Lachotrzew 2005. ISBN 83-60078-01-7
2. Tablica informacyjna nad brzegiem jeziora
3. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.