Populizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Masowe protesty mają być wyrazem vox populi

Populizm (z łac. populus "lud") – termin politologiczny, nieostry i niejednoznaczny opisujący zjawiska polityczne, których wspólną cechą jest retoryka odwołująca się do "woli ludu". Termin obejmuje aspekt doktrynalny, socjotechniczny i psychospołeczny[1]. Aspekt doktrynalny polega na przyjęciu, że ""wola ludu", "wola narodu" lub "wola mas" jest zasadniczą polityczną legitymacją dla osób i organizacji sprawujących rządy[2]. Polityka oparta na populizmie w aspekcie psychospołecznym stara się dostarczyć wyborcom przywódcę określonego typu pożądanego przez większość. W aspekcie socjotechnicznym polega na stosowaniu demagogii, odwoływaniu się do stereotypów i mitów społecznych. Mity takie mogą uzasadniać antagonizmy społeczne, przeciwstawiać dobro biednego ludu rządzącym elitom, odwoływać się do uprzedzeń rasowych i etnicznych. Celem zabiegów socjotechnicznych może być też wykształcenie mitów politycznych sprzyjających realizacji założeń politycznych[1].

Potocznie populizm oznacza działania polityczne zmierzające do zdobycia władzy i wpływów poprzez schlebianie oczekiwaniom społecznym i składanie nierealnych obietnic[2].

Charakterystyczną cechą ideologii populistycznej jest założenie, że ludzie tworzą jednorodne ciało[3]. Ideologia populistyczna przypisuje ludziom, szczególnie społecznościom wiejskim cnotę prostych ludzi. Są oni nośnikiem zbiorowych tradycji i charakteru narodowego[4]. Poza krytykowanym ujęciem populizmu jako ideologii, strategi lub dyskursu populizm może być atrakcyjnym stylem politycznym[5]. często jednak zarzuty populizm jest uznawany na określenie pejoratywne sugerujące oportunizm polityczny[4].

Populizm jest także cechą przypisywaną mediom. Media populistyczne charakteryzują się wrogością i kwestionowaniem elit, odwołują się do zdrowego rozsądku oraz uczuć moralnych[4].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Ewa Bujwid-Kurek. Populizm w państwach Bałkanów Zachodnich. „Krakowskie Studia Międzynarodowe”. 4, s. 255-266, VIII. 2011. 
  2. 2,0 2,1 Jadwiga Burta. Prawda i kłamstwo w wypowiedziach populistycznych. „Słowo. Studia językoznawcze”. 3, s. 56-62, 2012. ISSN 2082-6931. 
  3. Koen Abts, Stefan Rummens. Populism versus Democracy. „Political Studies”. 55 (2), s. 405–424, 2007. doi:10.1111/j.1467-9248.2007.00657.x. ISSN 0032-3217 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 Benjamin Krämer. Media Populism: A Conceptual Clarification and Some Theses on its Effects. „Communication Theory”. 24 (1), s. 42–60, 2014. doi:10.1111/comt.12029. ISSN 10503293 (ang.). 
  5. Benjamin Moffitt, Simon Tormey. Rethinking Populism: Politics, Mediatisation and Political Style. „Political Studies”. 62 (2), s. 381–397, 2014. doi:10.1111/1467-9248.12032. ISSN 00323217 (ang.).