Poręby Dymarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Poręby Dymarskie
Kościół śś. Stanisława i Wojciecha
Kościół śś. Stanisława i Wojciecha
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat kolbuszowski
Gmina Cmolas
Liczba ludności (2006) 845
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 36-105
Tablice rejestracyjne RKL
SIMC 0646966
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Poręby Dymarskie
Poręby Dymarskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Poręby Dymarskie
Poręby Dymarskie
Ziemia 50°19′15″N 21°48′14″E/50,320833 21,803889Na mapach: 50°19′15″N 21°48′14″E/50,320833 21,803889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Poręby Dymarskiewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Cmolas. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii śś. Stanisława i Wojciecha, należącej do dekanatu Kolbuszowa Wschód, diecezji rzeszowskiej.

Poręby Dymarskie to wioska położona wśród łąk i lasów powiatu kolbuszowskiego. Jest to jedna z największych obszarowo miejscowości powiatu. Osadnictwo na tym terenie przybrało charakter rozrzuconych, kilkuzagrodowych osad (przysiółków). Poręby mają ich 18, a każdy z nich posiada swoją własną, barwną historię. Na przestrzeni wieków znaczące stały się dwa przysiółki: Dymarka, w której rozwijał się przemysł hutniczy i Poręby, w których osiedlali się kowale, hutnicy, rzemieślnicy i inne osoby pracujące przy wytopie żelaza. Z połączenia nazw dwóch znaczących wówczas przysiółków powstała nazwa Poręby Dymarskie.

Obecnie Poręby Dymarskie zajmują powierzchnię 22,3 km², z czego lasy stanowią 55,6%, zaś tereny użytkowane rolniczo zaledwie 39,4%. Ukształtowanie terenu jest bogate. Liczne morenowe wzniesienia, porośnięte drzewami tworzą ciekawą aurę tego miejsca. Od strony Cmolasu rozciągają się Góry Cmolaskie. Jest to szereg wzniesień które wznoszą się do 219 m n.p.m. Południową granicę miejscowości wyznacza rzeka Przyrwa, dawniej zwana Trześnią. To właśnie na niej powstały dwa zakłady hutnicze, które od XVI w. do I rozbioru Polski stanowiły kombinat górniczo-hutniczy. Tworzyły go: Dymarka, Ruda, której prawobrzeżna część zwana cmolaską należy do Porąb i Zarębki, gdzie w dwóch stawach rudnych płukano wydobyty surowiec i spławiano tratwami do pozostałych kuźnic. Złoża rudy darniowej (limonitu) wzdłuż Przyrwy zalegają płytko, tuż pod powierzchnią, tworząc złoża nie uwarstwione o charakterze pokładowym i grubości nie przekraczającej 0,2-0,4 m. Rudy te zawierają od kilkunastu do 42% żelaza, 2-6% manganu, 1-3% tlenku fosforu. Nadają się one do wykorzystania jako topiki we współczesnym hutnictwie.

Drugą co do wielkości rzeką jest Konotopa. Poza tym płynie tu wiele mniejszych potoków, z których jedne posiadają nazwę (np. Młyńska Rzeka) inne zaś nie. Ziemie w Porębach są mało urodzajne, przeważają piaski. Lata są upalne, z niewielkimi opadami, zimy zaś zazwyczaj są łagodne. Okres wegetacyjny roślin to ok. 220 dni. Poręby Dymarskie graniczą z Cmolasem, Komorowem, Kopciami, Brzostową Górą, Wolą Rusinowską, Płazówką i Mechowcem. Wspomniane osiemnaście przysiółków, które tworzą Poręby to: Ruda, Podrzecze, Pniaki, Dziuby, Dymarka, Wielkie Pole, Micki, Serafiny, Zakarczmie, Jeziórek, Grabie, Bąbówka, Pyryty, Czachorówka, Dziedzice, Zdziary. Nowo powstałe osiedla, którym nadano nowe nazwy, to: Domy koło Kościoła i Działki. Nazwy przysiółków powstawały zazwyczaj od nazwisk ludzi tam mieszkających, np.: Dziuby, Micki, Bąbówka, od położenia przysiółków: Podrzecze, Pniaki, Zakarczmie, od zasobów jakie tam odkryto: Ruda, Dymarka lub od nazw przyrody jak: Grabie, Jeziórek.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]