Pora roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wiosna
Lato
Jesień
Zima
Pory roku / Słoje roczne

Pory roku – okresy klimatyczne, będące następstwem ruchu obiegowego Ziemi wokół Słońca i nachylenia osi ziemskiej do płaszczyzny orbity tego ruchu. Ruch obiegowy Ziemi przy stałym nachyleniu osi obrotu sprawia, że warunki oświetlenia Ziemi zmieniają się w rytmie rocznym, co pociąga za sobą zmiany klimatyczne oraz wpływa na wegetację roślin i tryb życia zwierząt. Nauka o wpływie pór roku na świat roślin i zwierząt to fenologia.

Wikibooks-logo.svg
Zobacz podręcznik na Wikibooks: EkoogrodnictwoFenologiczne pory roku

W klimacie umiarkowanym tradycyjnie wyróżnia się cztery pory roku: wiosnę, lato, jesień i zimę, ale już teraz zaczęto wyróżniać dwie przejściowe pory roku: przedwiośnie i przedzimie. W innych strefach klimatycznych może być wyróżniona inna liczba pór roku np. w strefie klimatów podzwrotnikowych: pora sucha (lato) i pora deszczowa (zima).

Astronomiczne pory roku[edytuj | edytuj kod]

W ciągu całego roku szerokość geograficzna, w której Słońce góruje w zenicie, zmienia się. Podstawą wyznaczenia dat zmian astronomicznych pór roku jest górowanie Słońca w zenicie nad równikiem bądź zwrotnikami. Ich występowaniu towarzyszą zmiany długości trwania dnia i nocy.

Podział na pory roku pod względem astronomicznym odbywa się w następujący sposób (dla północnej półkuli Ziemi):

Każdy moment zmiany pory roku wyznaczany jest za pomocą specjalnych obliczeń i obserwacji astronomicznych, i w rzeczywistości co roku wypada o innej porze dnia, a nawet innego dnia. W związku z tym np. początek wiosny wypada czasami nie 21., a 20. lub 22. dnia marca. Podobnie jest z początkiem innych pór roku.

Meteorologiczne pory roku[edytuj | edytuj kod]

strefa podzwrotnikowa[1]

  • wiosna: od 1 marca do 31 maja.
  • lato: od 1 czerwca do 31 sierpnia
  • jesień: od 1 września do 30 listopada
  • zima: od 1 grudnia do 28 lub 29 lutego

półkula północna między zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym[1]:

  • wiosna: od 9 marca do 8 czerwca
  • lato: od 8 czerwca do 8 września
  • jesień: od 8 września do 8 grudnia
  • zima: od 8 grudnia do 9 marca

półkula południowa między zwrotnikiem Koziorożca a kołem podbiegunowym południowym[1]:

  • wiosna: od 19 września do 19 grudnia
  • lato: od 19 grudnia do 21 marca
  • jesień: od 21 marca do 20 czerwca
  • zima: od 20 czerwca do 19 września

Fenologiczne pory roku dla Europy Środkowej według J. Sokołowskiej (1980)[edytuj | edytuj kod]

[potrzebne źródło]

Temperatury progowe klimatogenicznych pór roku w Polsce według Romera[edytuj | edytuj kod]

[2]

Okres wegetacyjny wyszczególniono na zielono.

Pory roku Średnia dobowa temperatura °C
zima ≤ 0 °C
przedwiośnie 0 °C do 5 °C
wiosna 5 °C do 15 °C
lato ≥ 15 °C
jesień 5 °C do 15 °C
przedzimie 0 °C do 5 °C
zima ≤ 0 °C

Temperatury progowe klimatogenicznych pór roku w Polsce według IMiGW[edytuj | edytuj kod]

[3]

Pory roku Średnia dobowa temperatura °C
zima ≤ 0 °C
przedwiośnie 0 °C do 5 °C
wiosna 5 °C do 15 °C
przedlecie 10 °C do 15 °C
lato ≥ 15 °C
polecie 10 °C do 15 °C
jesień 5 °C do 10 °C
przedzimie 0 °C do 5 °C
zima ≤ 0 °C

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło pora roku w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 :Kevin E. Trenberth: What are the Seasons? (ang.). University of Illinois: Department of Atmospheric Sciences. [dostęp 2013-10-12]. s. 7.
  2. Termiczne pory roku – WIEM, darmowa encyklopedia.
  3. http://synoptyka.blog.onet.pl .

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]