Poradnictwo zawodowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Poradnictwo zawodowe - proces doradzania, w którym doradca zawodowy pomaga klientowi w osiągnięciu lepszego zrozumienia siebie samego w odniesieniu do środowiska pracy, aby umożliwić realny wybór lub zmianę zatrudnienia albo osiągnięcie właściwego przystosowania zawodowego.

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Poradnictwo w literaturze przedmiotu nie jest określone jednoznacznie, znalezione definicje można podzielić na trzy grupy:

  • poradnictwo w węższym znaczeniu - kładzie się tu nacisk głównie na moment udzielenia pomocy, najczęściej przez porady. Istotna jest tu interakcja doradcy z klientem jako znaczące zdarzenie społeczne (kierunek psychologiczny)
  • poradnictwo w szerszym znaczeniu - nie jest na tyle istotny moment udzielenia porad, ale sam fakt ich realizacji, zachowanie klienta. Tak rozumiane poradnictwo ma ścisły związek z wychowaniem, nauczaniem itp. (kierunek pedagogiczny)
  • poradnictwo z znaczeniu systemowym - wyeksponowanie w definicjach tego działania jako zjawiska społecznego (kierunek socjologiczny)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Potrzebę zorganizowania poradnictwa w Polsce wysunęło samo życie. Inicjatywę podjął b. Centralny Urząd Szkolenia Zawodowego (CUSZ) w maju 1956 r. W tym samym czasie Komisja Oświaty, Nauki i Kultury Sejmu PRL wezwała władze oświatowe do zorganizowania poradnictwa zawodowego dla młodzieży i rodziców. Komisja Sejmowa wyszła z założeniem, że znaczny odsiew uczniów w szkołach zawodowych spowodowany był m.in. niewłaściwym wyborem zawodu. Na początku 1957 r. poradnictwo zawodowe zostało włączone do systemu oświaty. Powstały pierwsze placówki - poradnie psychologiczno-zawodowe (lub poradnie psychologiczno-pedagogiczne). Po raz pierwszy w historii oświaty w Polsce poradnictwo zawodowe zostało ujęte w przepisy prawne i uzyskało trwałą bazę materialną, gwarantującą systematyczny rozwój. Pierwszy akt prawny dotyczący poradnictwa zawodowego został wydany w 1958 r. w formie zarządzenia Ministra Oświaty. W 1991 roku powstało Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych RP (SDSiZ), zrzeszające specjalistów zajmujących się tematyką poradnictwa zawodowego w różnych instytucjach i resortach

Zakres działania[edytuj | edytuj kod]

Poradnictwo obejmuje szeroki zakres działań: proces udzielania porad, dostarczania informacji lub interpretacji wyników testów. Wyróżnia się:

  • poradnictwo niedyrektywne - doradca nastawia jedynie „życzliwe ucho”, rozważa myśli, uczucia, opisuje możliwe alternatywne warunki,
  • poradnictwo dyrektywne - doradca kieruje rozmową, trudzi się, aby przekonać, namówić klienta na proponowany sposób rozwiązania problemu[1].

Poradnictwo ma na celu udzielenie osobie zwracającej się o taką pomoc, wsparcia w osiągnięciu optymalnego dostosowania społecznego, zawodowego, socjalnego w oparciu o analizę sytuacji, przedstawienie różnorodnych ścieżek postępowania i przejrzenie ich korzyści i wad[2].

Formy poradnictwa[edytuj | edytuj kod]

  • poradnictwo indywidualne - jest formą indywidualnej pomocy klientowi, który znalazł się w trudnej sytuacji, traci w niej orientację i nie potrafi sam poradzić sobie z jej rozwiązaniem. Musi dojść koniecznie do kontaktu doradcy z klientem zgłaszającym się ze swoim problemem, który odbywa się w postaci rozmowy doradczej. Rozmowa taka jest podstawową metodą stosowaną w poradnictwie indywidualnym.
  • poradnictwo grupowe - pomoc doradcza świadczona w tej formie ma charakter procesu grupowego, umożliwiającego uczestnikom zbadanie i zdefiniowanie własnego problemu zawodowego, dokonanie adekwatnej oceny siebie oraz nabycia lub rozwoju umiejętności podejmowania decyzji dotyczących planowania własnej kariery zawodowej. Są to oddziaływania grupowe, przebiegające zgodnie z dynamiką grupową, podczas których każda osoba uczestnicząca ma możliwość drogą ćwiczeń, nauczyć się radzić sobie ze swoim problemem i osiągnąć wyznaczony cel.

Poradnictwo a doradztwo[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy autorzy używają pojęć „poradnictwo” i „doradztwo” zamiennie, jednak przyjmuje się, że są różnice pomiędzy nimi. W poradnictwie problem „rodzi się” w świadomości klienta a w doradztwie - w świadomości doradcy. W procesie doradzania eksponuje się rolę doradcy, jego aktywność. W poradnictwie zaś – występują raczej partnerskie relacje, będące konsekwencją dobrowolności korzystania z porad.

Przypisy

  1. I. Krasiejko, Metodyka działania asystenta rodziny, wyd. Śląsk, Katowice 2010, s. 139.
  2. Por. M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu [w:] Pomoc - wsparcie społeczne - poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 209.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krasiejko I.: Metodyka działania asystenta rodziny. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach w pracy socjalnej. wyd. Śląsk, Katowice 2010.
  • Krawczyk-Blicharska M., Nowak P.: Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. [w:] Pomoc - wsparcie społeczne - poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. Piorunek M., wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010.
  • Parzęcki R.: Podstawy wiedzy o edukacji i poradnictwie zawodowym. WSHE, Włocławek 1999.
  • Wojtasik B.: Doradca zawodu. Studium teoretyczne z zakresu poradoznawstwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1994.
  • Barzach D., Bierzwińska J., Lanota A.: Pomagamy w wyborze zawodu. Nasza Księgarnia, Warszawa 1968.