"Nasz Jędrzychów, chociaż lichy, przyodziewa świat w drelichy" - XVIII wieczne przysłowie andrychowskie.
Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z hasłami związanymi z Ziemią Andrychowską.
Jeśli masz ochotę pomóc nam w rozwoju to sprawdź listę rzeczy do zrobienia - w tych dziedzinach Twoja pomoc jest nam szczególnie potrzebna.
Obecnie mamy ponad 70 artykułów związanych z Ziemią Andrychowską!
(stan na 7 maja 2011 r.)
Beskid Andrychowski edytuj
Beskid Andrychowski - wschodnia część Beskidu Małego, między Sołą a Skawą, przez najstarszych bielszczan nazywana czasem Górami Zasolskimi.
Pasma górskie
Pasmo Łamanej Skały można podzielić na dwa pasma:
Pochodzenie nazwy
- Beskid Andrychowski - nazwa pochodząca od jednego z ważniejszych miast tego regionu: Andrychowa.
- Góry Zasolskie - dla bielszczan ten rejon znajduje się za rzeką Sołą
Wybrane inwestycje realizowane w gminie Andrychów w latach 2007-2008
Wybrane inwestycje współfinansowane przez gmine:
- Inwestycje w infrastrukturę drogową - wartość inwestycji: ponad 13 mln 700 tys.
- Estetyzacja gminy - wartość inwestycji: ponad 288 tys.
- Inwestycje edukacyjno-sportowe - wartość inwestycji: ponad 2 mln 650 tys.
- Przebudowa basenu - wartość inwestycji 22 mln
Wybrane inwestycje prywatne:
- Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowego "Kocierz" (obecnie m.in. karczma, sala konferencyjna, sale szkoleniowe, hotel, centrum SPA, kryty basen, korty tenisowe, wypożyczalnia sprzętu turystycznego i narciarskiego).
- Całoroczny Ośrodek Wypoczynkowy "Czarny Groń" (m.in. park linowy, hotel, restauracja).
- Park Hotel Łysoń
- Park Miniatur "Świat Marzeń" w Inwałdzie.
- Park Dinozaurów w Inwałdzie.
- MiniZoo "Kucyk"
- Szkółka jeździecka Stajni "Hucuł".
- Hala fabryczna firmy SHE.
- Uruchomienie wielkopowierzchniowego sklepu Kaufland.
- Przebudowa supermarketu Savia.
- Montażownia fabryki mebli "Black Red White".
Przemysł w gminie skupia się głównie w Andrychowie będącym jednym z ważniejszych ośrodków przemysłowych w województwie małopolskim. Andrychów jest również jednym z głównych ośrodków w Bielskim Okręgu Przemysłowym. Na terenie Andrychowa znajdują się fabryki:
Do dużych firm prywatnych działających na terenie miasta należą:
- Lemarpol sp. z o.o.
- Wosana S.A. (producent soków i napojów)
- Ogniochron Sp. z o.o. (sprzęt pożarniczy).
Andrychów jest ośrodkiem, w którym odbywa się wiele różnorodnych wydarzeń kulturalnych. Blisko 15-letnia działalność Klubu pod Basztą prowadzonego przez Jurka Górkę spowodowała, że miasto zaczęto określać "jazzową stolicą Podbeskidzia".
Działają tutaj liczne zespoły muzyczne, taneczne oraz teatralne.
Muzea i galerie w Andrychowie
- Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Andrychowie.
- Izba Regionalna Towarzystwa Miłośników Andrychowa wraz z galerią Pasja.
- prywatna izba regionalna Marii Magierowej w Brzezince.
- Galeria Sztuki Współczesnej w Andrychowie.
- Galeria prac Grupy Twórców "MY" (stała ekspozycja w Banku Spółdzielczym).
Atrakcje turystyczne edytuj
Andrychów zaczął rozwijać się jako miejscowość letniskowa w międzywojennej Polsce. Z tego okresu pochodzą duże inwestycje m.in. basen pływacki i stadion sportowy. Dziś miasto rozwija się jako ośrodek agroturystyczny i baza wypadowa w Beskid Andrychowski.
- Beskid Mały ze szczytami Leskowcem i Groniem Jana Pawła II,
- barokowy kościół pw. św. Macieja (1721) wraz z parkiem,
- klasycystyczny parterowy pałac Bobrowskich,
- Izba Regionalna,
- Samolot myśliwski Lim-2
- Oryginalne domy podcieniowe, figury i kapliczki przydrożne,
- Skałki Andrychowskie,
- kirkut,
- rezerwat leśny Madohora,
- tereny narciarskie z wyciągami: w Rzykach-Praciakach "Polana Pracica", "Na Leskowcu", "Na Kocierzu".
- Basen kąpielowy.
Ciekawe zdjęcie edytuj
Drewniany dom podcieniowy w Andrychowie. Jeden z ostatnich, zachowanych z tradycyjnej zabudowy miasta.
Andrychów został założony na przełomie XIII/XIV w. prawdopodobnie przez wychodźców w Moraw. Osada miała pierwotnie nosić nazwę Indrzychowa. W 1345 r. wieś miała 27 km2 powierzchni i liczyła 105 mieszkańców i znajdowała się w Księstwie Zatorskim.
Na początku XVIII wiek wieku Stanisław Franciszek, aby wesprzeć zniszczoną wioskę osiedlił w niej rzemieślników, m.in. tkaczy z Belgii Śląska i Saksonii. Od tego momentu andrychowskie tkactwo zaczęło się gwałtownie rozwijać (tkactwo w Andrychowie rozwijało się już od XVI wieku).
W roku 1772 miasto znalazło się w zaborze austriackim. Pierwszą szkołę założono dopiero w 1791 roku. Początkowo nie miała ona własnego budynku, a nauka odbywała się w wynajmowanych izbach.
W 1823 roku Andrychów otrzymał przywilej potwierdzający prawa miejskie w nowych warunkach politycznych.
Na koniec XVIII wieku przypadł rozkwit kolegacji chłopskich. Niepiśmienni często chłopi prowadzili interesy w Stambule, Aleksandrii, Wenecji, Marsylii, Barcelonie, Lubece, Hamburgu, Gdańsku, Moskwie.
Osoby związane z Andrychowem edytuj
Małgorzata Glinka-Mogentale
- Stanisław Ankwicz,
- Antoni Beill (1847-1894) – architekt,
- Cezariusz Chrapkiewicz – aktor,
- prof. Ryszard Demel – malarz i witrażysta,
- prof. Franciszek Dziedzic (1902-1981) – profesor ekonomiki i rolnictwa,
- prof. dr Artur Feliks (s. Teodora) – bakteriolog i serolog,
- Ignacy Fijałkowski (1783-1855) – lekarz, autor wielu publikacji medycznych,
- Ewa Fryś-Pietraszkowa - etnolog
- Małgorzata Glinka-Mogentale
- inż. Artur Grünspan – wynalazca z zakresu przemysłu naftowego,
- prof. Józef Kocemba – profesor medycyny,
- dr Leopold Kischner – bakteriolog,
- Adam Kokoszka - obrońca Empoli FC i Reprezentant Polski w Piłce Nożnej
- Gerard Linder,
- Tomasz Moskała - napastnik Cracovii Kraków,
- Mariusz Magiera - obrońca Górnika Zabrze,
- Krzysztof Najbor – aktor,
- Kuba Niziński - dziennikarz radiowy i telewizyjny (Polskie Radio, TVP Sport)
- Stanisław Nowak (1859-1936) – trzykrotny senator RP,
- Jan Peszek – aktor,
- Jan Pietraszek (1828-1880) – konstruktor,
- prof. Lech Poloński – profesor medycyny,
- o. Józef Prus (1900-1962) – karmelita, przełożony prowincji zakonnej, założyciel i dyrektor Niższego Seminarium w Wadowicach,
- prof. Stanisław Pietrzyk – wykładowca na uniwersytecie w Lille,
- Karol Adam Romer – szef protokołu dyplomatycznego w rządzie II Rzeczypospolitej,
- Adam Romer – dziennikarz, bliski współpracownik premiera Władysława Sikorskiego,
- Stanisław Ryłko – kardynał, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Świeckich
- dr Janusz Smaza – ekspert w dziedzinie rzeźby kamiennej i elementów architektonicznych,
- Mariusz Sordyl - trener AZS Olsztyn,
- Tadeusz Szlagor - trener Reprezenatcji Polski w Siatkówce Mężczyzn w latach 1966-1972
- Franciszek Szwarcenberg-Czerny - XVII-wieczny właściciel dóbr andrychowskich, odznaczony Orderem Orła Bialego, zasłużony dla rozwoju rzemiosła w Andrychowie.
- Bogusław Weil - aktor,
- Stanisław Witkowski (1866-1950) – filolog klasyczny, badacz i znawca papirusów,
- Rafał Żygiel - prezenter radiowy, prowadzi pasma w RMF Maxxx.
Pozostałe portale na polskojęzycznej Wikipedii
|
