Portal:Japonia

Artykuł miesiąca   [e]

Metro tokijskie (jap. 東京の地下鉄, Tōkyō-no Chikatetsu^?) tworzy sieć trzynastu własnych linii o łącznej długości 292 km. Gdyby do tej liczby dodać długość pojedynczej linii Rinkai-sen (jap. りんかい線, Rinkai-sen^?), odrębnej kolei, ale funkcjonującej jak metro, to długość sieci wzrosłaby do 304 km. Natomiast wraz z liniami kolei współpracujących, na które wjeżdżają wszystkie lub prawie wszystkie pociągi jadące liniami własnymi metra (i Rinkai-sen), system liczy 799 km. Uwzględniając zatem całość sieci kolejowej obsługiwanej tymi pociągami jest to de facto najrozleglejszy system na świecie, a także jeden z najbardziej obciążonych: przewozi dziennie ok. 7,8 mln pasażerów.

Czy wiesz, że...   [e]

... do czego służą klapki toaletowe w Japonii?

... na czym polega stara japońska sztuka dorodango?

... jaki jest skład przyprawy shichimi tougarashi?

... co mają wspólnego kule sugitama i sake?

Zalążek miesiąca   [e]

Gongio - w buddyzmie Nichiren poranna i wieczorna praktyka, na ogół wykonywana indywidualnie we własnych domach lub ośrodkach. Polega ona na powtarzaniu frazy Nam(u)-Myoho-Renge-Kyo (daimoku) i na recytowaniu dwóch najważniejszych rozdziałów Sutry lotosu - 2 i 16.

Geografia   [e]

• Główne wyspy Japonii: Wyspy Japońskie, Wyspy Nansei, Wyspy Satsunan, Wyspy Ryūkyū, Hokkaido, Honsiu, Sikoku, Kiusiu, Sado, Awaji, Cuszima, Okinawa, Iwo Jima, Wyspy Senkaku

• Regiony: Hokkaidō, Tōhoku, Kantō, Chūbu (Hokuriku - Kōshin'etsu - Tōkai), Kinki, Chūgoku (San'in - San'yō), Sikoku, Kiusiu

• Prefektury: Aichi, Akita, Aomori, Chiba, Ehime, Fukui, Fukuoka, Fukushima, Gifu, Gunma, Hiroshima, Hokkaido, Hyōgo, Ibaraki, Ishikawa, Iwate, Kagawa, Kagoshima, Kanagawa, Kōchi, Kumamoto, Kyōto, Mie, Miyagi, Miyazaki, Nagano, Nagasaki, Nara, Niigata, Ōita, Okayama, Okinawa, Ōsaka, Saga, Saitama, Shiga, Shimane, Shizuoka, Tochigi, Tokushima, Tokio, Tottori, Toyama, Wakayama, Yamagata, Yamaguchi, Yamanashi

• Główne miasta: Tokio, Chiba, Fukuoka, Hamamatsu, Hiroshima, Jokohama, Kawasaki, Kitakyūshū, Kōbe, Kioto, Nagoja, Niigata, Osaka, Saitama, Sakai, Sapporo, Sendai, Shizuoka

• Góry: Alpy Japońskie, Asama, Gozaisho, Fudżi, Ibuki, Sobo, Usu, Zao

• Ochrona przyrody: japońskie parki narodowe

Kultura i sztuka   [e]

• Religie: świątynie
  • shintō: mitologia japońska, kami, Ama no Nuboko
    • bóstwa: Amaterasu, Amenominakanushi, Amenouzume, Amikiri, Hachiman, Inari, Izanagi, Izanami, kappa, nekomata, Ninigi, Sarutahiko, Shichifukujin, siedmiu bogów szczęścia, Susanoo, Toshigami
  • buddyzm: buddyzm japoński
  • nowe religie: Aum Shinrikyo, Soka Gakkai, Zenrinkyō

• Język: pismo japońskie, kanji, jouyou, jinmei, ateji, kana, hiragana, katakana, furigana, kun-yomi, on-yomi, kango, rōmaji, transkrypcja Hepburna, Kanji Aptitude Test, Japanese Language Proficiency Test

• Literatura: książka japońska, pisarze, poeci, utwory
  • gatunki: chōka, haiku, hon, monogatari, otogizoshi, renga, shōsetsu, sōshi, tanka, waka, zuihitsu
  • laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury: Yasunari Kawabata (1968), Kenzaburo Oe (1994)

• Teatr: bugaku, bunraku, butoh, dengaku, gigaku, kabuki, kagura, kumadori, kyōgen, nō, rakugo, sarugaku

• Film: filmy, seriale telewizyjne, aktorki, aktorzy, reżyserzy, seiyū (lista)
  • gatunki: anime, jidaigeki, kaijū, pinku eiga, tokusatsu, yakuza eiga

• Sztuka: ceremonia picia herbaty, ikebana, ogrodnictwo, origami

• Sztuki plastyczne: bijinga, emakimono, makie, manga, suibokuga, ukiyo-e, malarze, rysownicy

• Gejsze: Kamogawa odori, maiko, mizuage, ofuku, wareshinobu
  • dzielnice gejsz: Gion Kobu, Kamishichiken, Pontochō
  • sławne gejsze: Mineko Iwasaki

• Architektura: architekci
  • tradycyjna: fusuma, ishi doro, kotatsu, onsen, Yumura Onsen, shōji, tatami, zamki
  • współczesna: hotel kapsułowy, wieżowce
  • laureaci Nagrody Pritzkera: Kenzō Tange (1987), Fumihiko Maki (1993), Tadao Ando (1995)

• Muzyka: J-pop, J-rock, muzycy, grupy muzyczne

• Ubiór: geta, hachimaki, hakama, haori, kanzashi, keikogi, kimono, loose socks, netsuke, obi, tabi, waraji, yukata, zori

• Kuchnia:
  • potrawy: osechi ryori, ramen, sashimi, sushi, taiyaki, tempura, yakitori, zupy japońskie, okonomiyaki, onigiri
  • napoje: genmaicha, sake, sencha, umeshu
  • składniki: chrzan japoński, dashi, kanpyo, lepiężnik japoński, mirin, miso, mleko ryżowe, mleko sojowe, naruto, nori, pachnotka zwyczajna, rzodkiew japońska, shiitake, soba, sos sojowy, takifugu, tofu
  • przybory kuchenne: deba bocho, nakiri bocho, tako hiki

• Media:
  • telewizja: NHK, TBS, Telewizja Asahi, Telewizja Fuji, Telewizja Nihon, Telewizja Tokijska
  • gazety: Yomiuri Shimbun, Asahi Shimbun, Mainichi Shimbun, Nihon Keizai Shimbun, Sankei Shimbun

Nauka i technika   [e]

• Astronautyka: astronauci, Japan Aerospace Exploration Agency, Centrum Lotów Kosmicznych Tanegashima, Hayabusa, Kaguya, Kibō, Kodama, Ohsumi, SOLAR-B, Tropical Rainfall Measuring Mission, Yohkoh

• Edukacja: uczelnie wyższe

• Informatyka: Earth Simulator, .jp

• Naukowcy: chemicy, fizycy, inżynierowie

• Roboty: AIBO, ASIMO, Honda P3, Qrio

• Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie:
  • fizjologii lub medycyny: Susumu Tonegawa (1987)
  • fizyki: Hideki Yukawa (1949), Shinichiro Tomonaga (1965), Leo Esaki (1973), Masatoshi Koshiba (2002), Makoto Kobayashi (2008), Toshihide Maskawa (2008)
  • chemii: Fukui Kenichi (1981), Hideki Shirakawa (2000), Ryōji Noyori (2001), Kōichi Tanaka (2002), Osamu Shimomura (2008)

• Zdobywcy Medalu Fieldsa: Kunihiko Kodaira (1954), Heisuke Hironaka (1970), Shigefumi Mori (1990)

Sztuki walki i sport   [e]

• Sztuki walki:
  • koryū bujutsu: aikijutsu, jiu-jitsu, kenjutsu, kobudo, ninjutsu i wiele innych
  • gendai budō: aikido, iaido, jodo, judo, jukendo, karate, kendo, kyūdō, naginata-do, shorinji kempo, sumo

• Sport: japońscy medaliści zimowych igrzysk olimpijskich, reprezentacja Japonii na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006
  • boks: bokserzy
  • Formuła 1: kierowcy, Grand Prix Japonii Formuły 1, Grand Prix Pacyfiku Formuły 1, Fuji International Speedway, Suzuka International Racing Course, Okayama International Circuit
  • go
  • lekkoatletyka: lekkoatleci
  • łyżwiarstwo figurowe: łyżwiarki figurowe
  • narciarstwo: narciarze
  • piłka nożna: piłkarze, reprezentacja narodowa, Kirin Cup, J-League, kluby piłkarskie
  • rajdy samochodowe: Rajd Japonii
  • siatkówka: siatkarki, reprezentacja narodowa kobiet, reprezentacja narodowa mężczyzn, Puchar Świata w piłce siatkowej, Puchar Wielkich Mistrzów siatkarzy, Puchar Wielkich Mistrzyń
  • skoki narciarskie: skoczkowie narciarscy, skocznie narciarskie
  • tenis: tenisistki, tenisiści, AIG Japan Open Tennis Championships, Toray Pan Pacific Open

Kategorie artykułów   [e]

Grafika miesiąca   [e]

Tokyo Tower, jeden z symboli stolicy Japonii jest wzorowana na wieży Eiffla.

Cytat   [e]

Ta biała rosa

na kolcach starej róży

po jednej kropli.

Buson

Artykuły na medal   [e]

Nakajima J1N, Bitwa o Midway, Bitwa o Peleliu, Walki o Guadalcanal, Walki o Wyspy Gilberta, Wojna na Pacyfiku, Retwizan, Sonic Adventure 2

Dobre artykuły   [e]

Nowe artykuły   [e]

• 12 VII 2009: Myself; Yourself, Ice Creamusume, Guardians 4, High-King, Katsuura, Sagami
• 11 VII 2009: Mizushima Hiro, Ania z Zielonego Wzgórza (anime), Dorodango

• 9 VII 2009: Erina Mano, Jack i łodyga fasoli, Hello!Project
• 7 VII 2009: Yukiya Amano, Kasumi Nishihara, CHDK
• 6 VII 2009: Shichimi tougarashi, Takauji Ashikaga, Sugitama, Suwa (miasto)
• 5 VII 2009: Minya
• 4 VII 2009: Amae
• 3 VII 2009: Yokohama FC, Shintaro Abe, Suzuka Ohgo
• 1 VII 2009: Ubikacje w Japonii
• 30 VI 2009: Hideki Mutoh

Artykuły do rozszerzenia   [e]

Japońskie jednostki miary, Kamon, Obi, Ogród japoński, Rōnin, Zamek Himeji, Cieśnina Kanmon, Flaga Japonii, Herb Japonii, Takeaki Enomoto, Konstytucja Siedemnastu Artykułów

Artykuły do napisania   [e]

• Astronautyka:

• Folklor:

• Geografia: Suwa, Tōkaidō, Tōsandō, Hokurikudō, San'indō, San'yōdō, Nankaidō, Saikaidō, Prefektura Karafuto, Hiraizumi, Wielkie Tokio, Chūkyō, Machida

• Gospodarka: Nemawashi, Teikei, Mitsubishi Tokyo Financial Group, UFJ, Sumitomo Mitsui Financial Group, Mizuho Financial Group, Onkyo, Iwate-Ichinohe, Ōnaruto

• Kultura: Hatsumode, Shodō, Giri, Nichirenshū, Jōdo, Ie

• Polityka/Historia: Joei Shikimoku, Shugo, Kokushi

• Sport: Kazushi Sakuraba, Isao Aoki, Toyoda Gosei

• Znani Japończycy/rody: Hōnen, Shinran, Hakuseki Arai, Sokaku Takeda, Ród Ashikaga, Toyo Ito, Rentarō Taki, Kōsaku Yamada, Hibari Misora, Seiji Ozawa, Mitsuko Uchida, Momoe Yamaguchi, Eikichi Yazawa, Yutaka Ozaki, Masahiro Motoki, Kiyoshiro Imawano // Southern All Stars, Dreams Come True, Masataka Ogawa

Polityka   [e]

• Symbole narodowe: flaga, herb, hymn
• Ustrój polityczny Japonii: Konstytucja Japonii
• Rodzina cesarska: cesarze, linia sukcesji do japońskiego tronu, Chryzantemowy tron, japońskie regalia cesarskie, Urodziny Cesarza, Kujo Sadako, Nagako, Michiko Shoda, Naruhito, Masako Owada, Aiko, Akishino, Kiko, Hisahito, Księżniczka Kako, Księżniczka Kako, Sayako Kuroda
• Parlament: Zgromadzenie Narodowe - Izba Reprezentantów (wybory 2005), Izba Radców (wybory 2007)
• Rząd: premierzy, ministrowie spraw zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu Japonii
• Sądownictwo: Sąd Najwyższy
• Partie polityczne: Japońska Partia Komunistyczna, Partia Demokratyczna, Partia Liberalno-Demokratyczna
• Politycy
• Siły zbrojne: Japońskie Siły Samoobrony (powietrzne, morskie, lądowe)
• Wojskowi
• Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla: Eisaku Satō (1974)

Gospodarka   [e]

Japoński system finansowy, lista japońskich banków, Bank Japonii, jen, JETRO, kabushiki kaisha, keiretsu, zaibatsu,

• Giełda: Tokijska Giełda Papierów Wartościowych, Nikkei 225, Topix

• Firmy: Bridgestone, Butterfly, Canon, Casio, Daihatsu, Denso Corporation, Fuji Heavy Industries, Fujifilm, Honda, Isuzu, JVC, Kawasaki Heavy Industries, Konami, Komatsu, Konica Minolta, Korg, Kyocera, Marubeni, Matsushita, Mazda, Mazdaspeed, Mitsubishi, Mitsui, Mugen Motorsports, NEC Corporation, Nikon, Nintendo, Nissan, Nissan Motorsports, Olympus, Panasonic, Pentax, Pioneer, Polyphony Digital Ralliart, Sharp Corporation, Shimano, Sigma Corporation, Sony, Sony Computer Entertainment, Subaru, Subaru Tecnica International, Suzuki, Taito, Tamron, TDK, Tokyo Marui, Toshiba, Toyota, TRD, Yamaha, Yonex

• Transport:
  • lądowy: mosty i wiadukty
    • kolejowy: dworce i stacje kolejowe, Tunel Seikan
  • wodny: Nippon Kaiji Kyokai, Nippon Yusen, K Line
    • porty morskie: Port Nagoya, Port Kobe, Port Yokohama
  • powietrzny: linie lotnicze, porty lotnicze

Historia   [e]

• Okresy w historii Japonii:
  • Jōmon (ok. 10 000 p.n.e. - 300 p.n.e.)
  • Yayoi (ok. 300 p.n.e. - ok. 250 n.e.)
  • Yamato (250-710):
    • Wydarzenia: Wojna Jinshin
    • Pojęcia: samuraj
  • Nara (710-794)
  • Heian (794-1192):
    • Wydarzenia: Wojna Gempei
    • Pojęcia: szogun, szogunat, rōnin, bushidō
  • Kamakura (1192-1333):
    • Wydarzenia: mongolskie inwazje na Japonię
    • Pojęcia: daimyō, hatamoto
  • Muromachi (1333-1560):
    • Postacie: Hosokawa Sumimoto, Yoshimoto Imagawa
  • Azuchi Momoyama (1560-1600):
    • Wydarzenia: bitwy na równinie Kawanakajima, bitwa pod Sekigaharą
  • Edo (1600-1868):
    • Wydarzenia: Ikedaya Jiken
    • Pojęcia: Rōshigumi, Shinsengumi, Cesarska Armia Japońska
    • Postacie: Tokugawa, Oda Nobunaga
  • Meiji (1868-1912):
    • Wydarzenia: Traktat z Kanagawy, wojna rosyjsko-japońska, obrona Port Artur, bitwa na Morzu Żółtym, bitwa pod Ulsan, bitwa pod Cuszimą, bitwa pod Mukdenem
    • Pojęcia: Kempeitai, Tokei-tai, Tokubetsu Koto Keisatsu
    • Postacie: Fukuzawa Yukichi, Maresuke Nogi, Heihachiro Togo, Hikonojo Kamimura
  • Taishō (1912-1926)
  • Shōwa (1926-1989):
    • Wydarzenia: Incydent mukdeński, wojna na Pacyfiku, atak na Pearl Harbor, bitwa w cieśninie Badung, bitwa na Morzu Jawajskim, wypad floty japońskiej na Ocean Indyjski, naloty na Tokio, bitwa o Midway, walki o Guadalcanal, bitwa na Morzu Filipińskim, bitwa morska o Leyte, bitwa o Okinawę, zrzucenie bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, kapitulacja Japonii
    • Pojęcia: Tohokai, Wielka Wschodnioazjatycka Strefa Wspólnego Dobrobytu, Tora! Tora! Tora!, kamikaze
    • Postacie: Hatazo Adachi, Sadao Araki, Yasumasa Fukushima, Kingoro Hashimoto, Shiro Ishii, Mineichi Koga, Kido Koici, Tadamichi Kuribayashi, Yosuke Matsuoka, Gunichi Mikawa, Chūichi Nagumo, Kijiro Nambu, Hiroyoshi Nishizawa, Keiji Shibasaki, Hideki Tojo, Soemu Toyoda, Mitsuru Ushijima, Isoroku Yamamoto, Tomoyuki Yamashita
  • Heisei (1989 do dziś)
    • Wydarzenia: Atak na tokijskie metro, Trzęsienie ziemi w Kōbe, 1995, Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2002, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 2006, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 2006,
    • Postacie: Akihito, Hisahito

Lista szablonów   [e]

• Ogólne:
  • Szablon:Nihongo - ułatwia format zapisu początku hasła
  • Szablon:Stub - zalążek artykułu

• Geograficzne:
  • Szablon:Japonia - regiony, prefektury i główne miasta Japonii
  • Szablon:JPN prefektura infobox (infobox) - informacje o prefekturze
  • Szablon:JPN miasto infobox (infobox) - informacje o mieście
  • Szablon:JPN dzielnica miasta infobox (infobox) - informacje o dzielnicach miast

• Polityczne:
  • Szablon:Polityka Japonii - zagadnienia polityczne
  • Szablon:Japońska Rodzina Cesarska - członkowie rodziny cesarskiej

• Historyczne:
  • Szablon:Historia Japonii - okresy w historii Japonii

Współpraca   [e]

• Opiekunowie portalu: Seval, Ryuu i Siwulek
• Zachęcamy do śmiałego edytowania i dodawania artykułów, których tematyka wiąże się z Japonią. Jeżeli uważasz, że można ulepszyć tę stronę, poprawić jej układ, kolorystykę lub zawartość, napisz o tym w Dyskusji.
• Jeśli masz propozycję artykułu, wpisz ją tutaj.
• Tworząc zalążki artykułów związanych z Japonią wstawiaj do nich {{stub}}.
• W zachowaniu spójności edycyjnej pomocna jest lista szablonów wykorzystywanych w artykułach o Japonii.
• Wskazówki edycyjne i inne: jak napisać doskonały artykuł - tworzenie linków - poradnik autora Wikipedii - prawa autorskie

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Czym są portale? • Lista portali • Wikiprojekty