Portal:Literatura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skrót: P:L

Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska
Wikiprojekt literatura  · Wikiprojekt Literaturoznawstwo  · Portal literatura
Literatura

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych literaturą, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną wiedzy.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska[potrzebne źródło]), zatem dzieła artystyczne, literatura piękna, oraz teksty użytkowe, literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzy rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat.

Inne portale dotyczące literatury: Fantastyka, Harry Potter, Śródziemie.

Carl Spitzweg 021.jpg

Artykuł miesiąca
Luis de Góngora y Argote.jpg
Luis de Góngora y Argote (ur. 11 czerwca 1561 w Kordobie, zm. 24 maja 1627 tamże) – hiszpański poeta, jeden z czołowych przedstawicieli europejskiego baroku, kapelan króla Filipa III.

Znienawidzony i pogardzany przez wielu współczesnych mu twórców, na trzy stulecia popadł w zupełnie zapomnienie. Dopiero w 1927 grupa hiszpańskich poetów (m.in. Dámaso Alonso i Federico García Lorca) odkryła na nowo jego twórczość i przywróciła miejsce w panteonie hiszpańskiej literatury. Do najważniejszych jego dzieł należą Soledades i La Fábula de Polifemo y Galatea.

Już za życia stał się Góngora celem gwałtownych ataków współczesnych mu twórców, choć część z nich (jak Lope de Vega) podziwiała go za jego talent. Z kolei konflikt z Francisco de Quevedo y Villegas przerodził się wręcz w nienawiść pomiędzy oboma poetami, a w sporze pojawiały się mocno niewybredne argumenty. Quevedo w swoich satyrycznych wierszykach określał twórczość Góngory synonimami ekskrementów, a samego poetę posądzał o homoseksualizm, sodomię i żydowskie pochodzenie (obecnie przypuszcza się, że matka Góngory rzeczywiście pochodziła z mocno zasymilowanej, uszlachconej – patrz herb obok – rodziny sefardyjskiej).

Przez trzysta lat twórczość Andaluzyjczyka była deprecjonowana – nawet Marcelino Menéndez Pelayo, ojciec hiszpańskiej krytyki literackiej, uważał, że Góngora powoli staczał się ku "poetyckiemu nihilizmowi, pisaniu wersów bez idei i bez powodu, niczym nic nie znaczące plamy kolorów, albo bezsensowne następstwo dźwięków".

Przeczytaj cały artykuł | Propozycje na artykuł miesiąca | Archiwum


Artykuły na medal Wikimedal.png

Giacomo CasanovaAntoni LangeLuis de Góngora y ArgoteVictor HugoWilliam SzekspirLeconte de LisleHenry Wadsworth LongfellowWilliam WordsworthWilliam Butler YeatsSamuel Taylor ColeridgeZbigniew HerbertIsabella Augusta GregoryAntoni KucharczykJacek KaczmarskiŚródziemieOdrodzenie Irlandzkie w literaturzeLiteratura szwedzkojęzycznaLeconte de Lisle

Dobre artykuły Artículo bueno.svg

John Ronald Reuel TolkienRudyard KiplingTerry PratchettPrzegląd dzieł Williama SzekspiraSonety Williama SzekspiraW poszukiwaniu straconego czasuLolitaRód BlackówBestia ludzka

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne: aleksandrynanakreontykbergerettabukolika (sielanka)cichōkadumkaelegiaepigramatepitafiumepyllionfraszkafugazelhaikuhymnkaligramkasydalimerykodapieśńpsalmromancarubajjatshisielankasonettren

Epickie: anegdotaautobiografiabajkabaśńbiografiachansons de gesteeposhumoreskakronikalegendamakamamonogatarinowelaopowiadaniepaterykpowieśćpowieść auktorialnapowieść autobiograficznapowieść biograficznapowieść detektywistycznapowieść epistolarnapowieść fantastycznapowieść historycznapowieść kryminalnapowieść poetyckapowieść produkcyjnapowieść przygodowapowieść psychologicznapowieść społeczno-obyczajowapowieść tendencyjnasadżsirat

Dramatyczne: dramat antycznydramat niescenicznydramat satyrowydramat symbolicznydramat szekspirowskidramat romantycznydramat historycznydramat współczesnydramat modernistycznydramat właściwykomediaoficjumskecztragediatragifarsa

Mieszane: balladaballada romantycznadramat romantycznygawędasatyrapoemat dygresyjnypoemat heroikomicznypowieść poetyckasylwatraktat

Pograniczne: apologiabestiariuszdziennikemblematesejfelietonlatopispamiętnikreportaż

Literatura obca

afrykańskaalbańskaangielskaamerykańskaarabskaaustriackaazerskabengalibiałoruskabrazylijskabułgarskachorwackachińskaczeskaduńskaestońskafińskafarerskafrancuskagreckagruzińskahebrajskahindihiszpańskairlandzkaislandzkajapońskakanadyjskakatalońskakoreańskalatynoamerykańskalitewskałotewskamacedońskamalajskameksykańskamongolskaniemieckojęzycznanorweskanowogreckaormiańskaperskaportugalskarosyjskarumuńskasanskryckaserbskasłowackasłoweńskaszwajcarskaszwedzkojęzycznatureckaukraińskawalijskawęgierskawłoskaantycznej Grecjiantycznego Rzymu

Czasopisma literackie

Ukazujące się: AkcentArtPAPIERArtyleriaBorussiaCzas KulturyDialogEnigmaFA-artFo paHa!artKresyKursywaLampaLiteratura na ŚwiecieNowe KsiążkiOdraOpcjePamiętnik LiterackiPograniczaPomostyProtokół kulturalnyRed.Rita BaumStudiumTekstualiaTeksty DrugieToposTwórczośćWakatZeszyty LiterackieZeszyty PoetyckieZnak

Niewydawane: Brulion - ChimeraGazeta LiterackaKamenaKwadrygaKłosyKurier Polski (1829-1831)LiniaLiteratura (tygodnik)Literatura LudowaMaskiNowe WidnokręgiNowy Pamiętnik WarszawskiPonowaPro Arte et StudioProsto z MostuPrzegląd Artystyczno-LiterackiPrzegląd PolskiSkamanderSycynaSztuka i NaródTygodnik IlustrowanyUndergruntWiadomości LiterackieWspółczesnośćZapisZdrójZebraZwrotnica

Zobacz też: Kategorię grupującą czasopisma literackie.

Aktualności literackie
Wikinews
Zobacz kategorię wiadomości w serwisie Wikinews na temat Literatura



Cytat miesiąca

Literatura – potencjalny rozsadnik wszelkich struktur władzy, tekstowa maszynka osłabiająca i ośmieszająca wszelkie hierarchie, nośnik rewolty i gotowa matryca najsilniejszej więzi społecznej.

Przemysław Czapliński, Powrót centrali

Ilustracja miesiąca

Image-La Bete Humaine Cover.jpg


Litografia zapowiadająca publikację Bestii ludzkiej w czasopiśmie "La Vie populaire", 1889
Chcesz pomóc? Noia 64 apps kword.png

Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera bardzo wiele haseł. Pomóż nam poprawić ich jakość! Kliknij tutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!


Antique-books-woodward.jpg Wikiprojekty!


Jeśli masz jakieś pytanie wiążące się z literaturą, możesz je zadać na stronach dyskusji wikiprojektów: literackiego i literaturoznawczego. A może sam/sama dołączysz do ich uczestników i zechcesz wzbogacić zasoby Wikipedii, pisząc nowy artykuł o jakimś utworze literackim czy pisarzu, lub poszerzając już istniejący?

Do poszerzenia Noia 64 apps kword.png

Twórcy: Doris LessingKarl Adolph GjellerupKnut HamsunJulia HartwigMichel HouellebecqPer JersildNadżib MahfuzOlga TokarczukJan Chryzostom PasekJuliusz SłowackiStendhalMichaił SzołochowFederico García LorcaGuy de MaupassantKostis PalamasJózef Roth

Dzieła: Antoniusz i KleopatraBoska KomediaCzekając na GodotaFaustFerdydurkeGargantua i PantagruelKról LearKubuś Fatalista i jego panLolitaSonety do LauryŚlubNa Zachodzie bez zmianNocny lotIdiotaOdysejaPani BovaryPieśń o Nibelungach

Pojęcia: dramat właściwyepos rycerskigawędaliteratura angielskaliteratura antycznej Grecjiliteratura chińskamiraklnowelapostać literackapowieśćtrawestacjaweryzm

Ostatnio dodane

Niektóre niedawno dodane artykuły związane z literaturą:

Sylwetki twórców: Jakob Arjouni - Thomas Berger - Héctor Bianciotti - Martín Caparrós - Santiago Gamboa - MacKinlay Kantor - Helmut Kajzar - Jhumpa Lahiri - Waleria Marrené - Gustavo Nielsen - Beata Ostrowicka - Premczand - Enrique Vila-Matas - Władimir Zazubrin

Dzieła literackie: Bend Sinister - Czekając na barbarzyńców - Factotum - Herzog - Historia Alejandra Mayty - Wojciech Zdarzyński - Podolanka - Henryk VI na łowach - Listy krytyczne o różnych literatury rodzajach i dziełach - Przy budowie - Sennik współczesny - Szczeniaki - Sztuka rymotwórcza - Nadobna Paskwalina - Życie i myśli JW Pana Tristrama Shandy

Pojęcia: literatura farerska - literatura fińska - pirychej - postać literacka - prąd literacki - tradycja literacka - koło hermeneutyczne - literatura obrachunków inteligenckich - raki - literackość - impresjonizm

Grupy i pokolenia literackie: Inaczej - Wierzbak - Próby - Pokolenie "Współczesności" - Kontynenty

Inne portale polskojęzycznej Wikipedii
Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?


Przypisy