Portal:Prawosławie

Prawosławie w polskojęzycznej Wikipedii

Ta strona przeznaczona jest dla wszystkich zainteresowanych prawosławiem poprzez ułatwienie dostępu do artykułów jemu poświęconych. Prawosławie (gr. orthodoxos - prawdziwie, prawidłowo wierzący) - doktryna jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła rzymskokatolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej), oparta na postanowieniach siedmiu pierwszych soborów powszechnych i przekazach ojców Kościoła. Strukturę Kościoła prawosławnego tworzą cztery starożytne patriarchaty (składowe dawnej pentarchii) – konstantynopolitański, aleksandryjski, antiocheński i jerozolimski, pięć późniejszych patriarchatów: Moskiewski, Gruziński, Serbski, Rumuński i Bułgarski oraz 6 Kościołów autokefalicznych: cypryjski, Grecki, Polski, albański, Czech i Słowacji i Amerykański). Szczególne znaczenie dla prawosławia mają podlegające biskupom klasztory, nazywane monasterami. Czytaj więcej... Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc w rozwijaniu portalu. Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj

Wyróżnione artykuły W polskojęzycznej Wikipedii mamy 60 Artykułów na medal lub Dobrych Artykułów związanych tematycznie z prawosławiem: Świątynie: Sobór metropolitalny Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie • Malowane cerkwie północnej Mołdawii • Cerkiew św. Michała Archanioła w Warszawie • Cerkiew św. Jana Klimaka w Warszawie • Cerkiew św. Olgi w Warszawie • Cerkiew św. Mikołaja we Włocławku (1906–1925) • Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny we Włodawie • Cerkiew św. Jana Teologa w Chełmie Monastery: Monaster Św. Ducha w Wilnie • Monaster św. Marii Magdaleny w Wilnie • Monaster Chrystusa Zbawiciela w Wirowie • Monaster Opieki Matki Bożej w Turkowicach • Monaster św. Onufrego w Jabłecznej • Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Wojnowie • Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Zimnem Święci: Beniamin (Kazanski) • Serafin z Sarowa • Serafin (Cziczagow) • Stefan Pierwszy Koronowany • Agapit Pieczerski • Tichon (patriarcha Moskwy) • Maksym Gorlicki • Hermogen (patriarcha Moskwy) • Hieronim ze Strydonu • Olga Nikołajewna Romanowa • Aleksy Nikołajewicz Romanow • Grzegorz Peradze • Aleksy (Szepielew) • Paisjusz Wielki • Malachiasz (prorok) • Dionizy Wielki • Stefan Urosz I Kościoły lokalne: Kościół Prawosławny w Ameryce Duchowieństwo: Iwan Naumowycz Hierarchowie: Dionizy (Waledyński) • Jerzy (Jaroszewski) • Eulogiusz (Gieorgijewski)• Tymoteusz (Szretter) • Stefan (Rudyk) • Nikon (patriarcha Moskwy) • Makary (Oksijuk) • Aleksy I (patriarcha Moskwy) • Bazyli (Doroszkiewicz) • Sawa (Hrycuniak) • Aleksy II (patriarcha Moskwy) • Sergiusz (patriarcha Moskwy) • Włodzimierz (Tichonicki) • Eleuteriusz (Bogojawleński) • Jerzy (Korenistow) • Nikodem (Rotow) • Pimen (patriarcha Moskwy) • Miron (Chodakowski) • Cyryl I (patriarcha Moskwy) • Marceli (Popiel) • Hiob (patriarcha Moskwy) Historia Cerkwi: Akcja rewindykacji cerkwi prawosławnych w II Rzeczypospolitej • Zamieszki w Szui (1922) • Likwidacja unickiej diecezji chełmskiej Inne: Pateryk Kijowsko-Pieczerski • Cmentarz prawosławny w Warszawie

Wiadomości Archimandryta Efrem w czasie spotkania z prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem, listopad 2011 17 stycznia 2012 - W 2012 komisja badająca archiwa tajnych służb komunistycznej Bułgarii poinformowała, że z piętnastu hierarchów wchodzących w skład Świętego Synodu Kościoła jedenastu było agentami KDS. Wśród wymienionych duchownych nie ma patriarchy bułgarskiego, Maksyma. 16 stycznia 2012 – metropolita Jan (Vraniškovski), zwierzchnik Arcybiskupstwa Ochrydzkiego, aresztowany w grudniu na granicy grecko-macedońskiej, został przeniesiono na oddział zamknięty zakładu karnego Idrizowo k. Skopje. Duchowny został w 2009 skazany na 2,5 roku pozbawienia wolności pod zarzutem przywłaszczenia mienia cerkiewnego; Cerkiew odrzuca te zarzuty jako fałszywe i umotywowane politycznie. 31 grudnia 2011 – patriarcha moskiewski i całej Rusi Cyryl I, egzarcha Białorusi Filaret oraz hierarchowie Greckiego Kościoła Prawosławnego protestują przeciwko aresztowaniu przełożonego athoskiego klasztoru Watopedi archimandryty Efrema, oskarżonego o oszustwa, składanie fałszywych zeznań i pranie brudnych pieniędzy. Zdaniem prawosławnych duchownych oskarżenia te mają charakter polityczny 23 grudnia 2011 – w związku z przedłużającą się hospitalizacją metropolity kijowskiego i całej Ukrainy Włodzimierza tymczasowy zarząd metropolii kijowskiej objęła komisja z arcybiskupem perejasławskim Aleksandrem na czele. 16 grudnia 2011 - po wieloletnim sporze między Rosyjskim Kościołem Prawosławnym i Zachodnioeuropejskim Egzarchatem Parafii Rosyjskich ten pierwszy przejął, zgodnie z wyrokiem francuskiego sądu, budynek soboru św. Mikołaja w Nicei

Nowe artykuły Serafin (Siliczew) • Lubelska Ikona Matki Bożej • Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczach • Kościół Matki Boskiej Królowej Polski w Modryniu  • Kościół św. Stanisława Biskupa w Teratynie • Kościół św. Jana Chrzciciela w Czerniczynie • Aleksy (Palicyn) • Leonid (Krasnopiewkow) • Augustyn (Winogradski) • Teofan (Kim) • Marutas z Mezopotamii • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Werbkowicach • Kościół św. św. Cyryla i Metodego w Sahryniu • Kościół św. św. Piotra i Pawła w Terebiniu • Cerkiew Belgradzka w Szentendre • Nektariusz (Grigorjew) • Jan (Aleksiejew), biskup permski • Jan (Aleksiejew), arcybiskup gorkowski • Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Łomazach • Cerkiew św. Jerzego w Budapeszcie • Cerkiew Zwiastowania w Szentendre • Petersburska Akademia Duchowna • Monaster Grabovac (Węgry) • Arseniusz (Bradvarević) • Kościół św. Stanisława Kostki w Kosyniu • Kościół św. Jana Chrzciciela i Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Hostynnem • Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chłopkowie • Daniel (Krstić)  • Eparchia budzińska • Michał (Staikos) • Nikanor (Juchimiuk) • Cerkiew Zesłania Ducha Świętego w Chłopiatynie • Sobór św. Aleksandra Newskiego w Kamieńcu Podolskim • Serafin (Gołubiatnikow) • Anatol (Kamienski)

Sylwetka miesiąca W 1938, po śmierci arcybiskupa Chryzostoma I, na jego następcę został wybrany metropolita Koryntu Damaskin. Wybór ten został oprotestowany przez sprawującego w kraju władzę dyktatorską gen. Joanisa Metaksasa, który nie pozwolił na intronizację Damaskina, wprowadzając na jego miejsce metropolitę Chryzanta. Metropolita Koryntu został zesłany na Salaminę. Damaskin objął urząd arcybiskupa Aten w 1941, gdy Chryzant odmówił udział w formowaniu kolaboracyjnego rządu Grecji, a następnie jego zaprzysiężenia. Chociaż rozmawiał z nazistowskimi władzami okupacyjnymi, nie popierał hitlerowskiej polityki w Grecji. Prowadził działania na rzecz pomocy rodzinom ofiar represji, zaś prawosławnemu duchowieństwu nakazał czynną pomoc Żydom więcej informacji...

Wybrany monaster Monaster Ostrog został założony w XVII stuleciu przez metropolitę zahumskiego i hercegowińskiego Bazylego (Jovanovicia), kanonizowanego jako św. Bazyli Ostrogski, który przebywał w nim przez kilka ostatnich lat życia, do śmierci w 1671. Kompleks monasteru położony jest częściowo w skałach wznoszących się ponad Równiną Bjelopavlicką, częściowo u ich podnóża, przy czym zabudowania tzw. dolnego monasteru, z celami dla mnichów, są znacznie młodsze od górnych - powstały po 1820. Fundatorem ich rozbudowy był m.in. rosyjski car Mikołaj II Romanow. Klasztor posiada cztery cerkwie: główną, wykutą częściowo w skałach cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni, jak również cerkiew Krzyża Świętego i Trójcy Świętej oraz najmłodszą, poświęconą w 2005 cerkiew św. nowomęczennika Stanka. W dwóch pierwszych wymienionych obiektach znajdują się zespoły siedemnastowiecznych fresków, ukończonych w 1667. więcej informacji...

Wybrana ikona Według tradycji Włodzimierska Ikona Matki Bożej została napisana przez Ewangelistę Łukasza na desce ze stołu w Wieczerniku. Jednak według badań historyków sztuki powstała znacznie później, w pierwszej połowie XII w. w Bizancjum. Jej autor jest nieznany. Ikona jest jednym z wizerunków Matki Bożej przywiezionych na Ruś z Bizancjum w okresie, gdy schrystianizowane państwa ruskie nie posiadały jeszcze własnych ośrodków sztuki sakralnej (prawdopodobnie 1131). Tym samym stanowiła ona jeden z wzorców dla pierwszych ruskich twórców ikon. W pierwszych latach po przywiezieniu z Bizancjum ikona była przechowywana w pałacu książęcym w Wyszogrodzie, zaś w 1155 została przewieziona przez księcia Andrzeja I Bogolubskiego do Włodzimierza nad Klaźmą. Tam umieszczono ją w soborze Zaśnięcia Matki Bożej, który spłonął w 1185. Ikona przetrwała jednak pożar. W 1237 w czasie najazdu mongolskiego na Ruś wizerunek został pozbawiony ozdób. więcej informacji...

Czy wiesz... ... ile lat w łagrach i więzieniach spędził metropolita chersoński Nikander? ... jakie zmiany w funkcjonowaniu metropolii czarnogórskiej wprowadził metropolita Hilarion? ... od kiedy w strukturach Patriarchatu Moskiewskiego działa wydział odpowiedzialny za kontakty zagraniczne? ... czym cerkiew Ikony Matki Bożej „Znak” w Dubrowicach różni się od innych świątyń prawosławnych w Rosji? Ilustracja miesiąca Cerkiew pw. Cyryla i Metodego w Maćkowiczach

Kategorie artykułów [−] Prawosławie [+] Cerkwie [+] Cmentarze prawosławne [+] Duchowni prawosławni [+] Ikony [×] Jurodiwi [+] Kościoły prawosławne [+] Liturgia prawosławna [+] Monastycyzm prawosławny [+] Ofiary prześladowań antyprawosławnych [+] Parafie prawosławne [+] Prawosławie według państw [+] Staroobrzędowcy [+] Teolodzy prawosławni [+] Święci prawosławni

Wybrany Kościół Sobór św. Michała Archanioła w Sitce Kościół Prawosławny w Ameryce (ang. Orthodox Church in America, OCA) – jeden z Kościołów prawosławnych, działający na terytorium Stanów Zjednoczonych, Kanady, Meksyku oraz Australii. Jego obecnym zwierzchnikiem jest metropolita Jonasz (Paffhausen), zaś funkcję katedry metropolitalnej pełni sobór św. Mikołaja w Waszyngtonie. Liczbę placówek duszpasterskich Kościoła szacuje się na 550; sam Kościół podaje liczbę 700. Kościół podzielony jest na 12 jednostek terytorialnych (11 diecezji oraz egzarchat) i trzy diecezje etniczne. Według R. Robersona liczy milion wiernych, jednak podawane są zarówno dane wyższe, jak i znacznie niższe (nawet 100 tys. wiernych). Kościół Prawosławny w Ameryce jest Kościołem o mieszanym składzie etnicznym, jednak udział poszczególnych narodowości w nim pozostaje przedmiotem dyskusji. Zdaniem E. Lowiga zdecydowaną większość jego wiernych stanowią osoby pochodzenia ukraińskiego (lub rusińskiego), które jednak uważają się w pierwszej kolejności za Amerykanów. Kościół posiada od 1970 status autokefalicznego, przy czym nie jest to autokefalia uznawana przez wszystkie pozostałe Kościoły prawosławne. więcej informacji...

Wybrana cerkiew Budowa soboru Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Lublinie, który miał stać się główną świątynią prawosławną w mieście, rozpoczęto w 1870 według projektu gen. Chlebnikowa. Sobór został zlokalizowany na głównym placu Lublina (placu Litewskim). Po sześciu latach prac budowlanych gotowa cerkiew została poświęcona 18 października 1876. Świątynia była katedrą eparchii lubelskiej po jej powstaniu wskutek reorganizacji eparchii chełmsko-warszawskiej. Została rozebrana w latach 1924-1926. Część pozyskanego materiału budowlanego wykorzystano na wzniesienie Domu Żołnierza. f>. więcej informacji...

Pokrewne portale Chrześcijaństwo Cerkwie Zakony Judaizm Biblia Katolicyzm Protestantyzm Anglikanizm Święci Mariawityzm

Prawosławie w siostrzanych projektach Prawosławie na Wikicytatach Prawosławie na Wikiźródłach Prawosławie na Wikicommons Kolekcja cytatów Serwis informacyjny Grafiki

Inne portale tematyczne na polskojęzycznej Wikipedii Czym są portale? • Lista portali • Wikiprojekty

Przypisy