Portal:Roztocze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

 < Portale < Geografia < Europa < Roztocze


Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Roztocze

Ta strona to portal związany z tematyką Roztocza, umożliwiający dostęp do artykułów związanych z tym regionem oraz pomoc w ich rozwoju.


Roztocze to kraina geograficzna znajdująca się w południowo-wschodniej Polsce i zachodniej Ukrainie. Stanowi je pasmo wzniesień ciągnących się od Kraśnika po Lwów. Roztocze oddziela Wyżynę Lubelską i Wyżynę Wołyńską od Kotliny Sandomierskiej i Kotliny Naddniestrzańskiej.

więcej...


Roztocze Zachodnie

Roztocze Zachodnie (343.21) (inaczej Roztocze Gorajskie) — mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce, jeden z trzech mezoregionów Roztocza. Roztocze Zachodnie wcina się niczym klin w Wyżynę Lubelską, granicząc od północnego zachodu ze Wzniesieniami Urzędowskimi, od północy z Padołem Zamojskim, od wschodu z Roztoczem Środkowym, a od południa z Równiną Biłgorajską.

Regiony administracyjne:

  • Polska
  • Miasta:
    • POL Kraśnik COA.svg Kraśnik - największe miasto Roztocza Zachodniego. Kraśnik znajduje się na zachodnim krańcu Roztocza. Dawniej należał m.in. do rodów Gorajskich i Zamoyskich, obecnie jest jednym z głównych miast lubelszczyzny i dużym ośrodkiem przemysłowym. Wśród atrakcji turystycznych na uwagę zasługują zabytki architektury sakralnej, ślady dawnych obwarowań miejskich i wzgórze zamkowe z pozostałościami zamku z przełomu XIV i XV wieku.
    • POL Frampol COA.svg Frampol - jedno z najmniejszych miast Polski. Znany z charakterystycznego układu urbanistycznego, w którym centrum stanowi rynek, a wokół niego biegną równoległe do jego boków ulice. Jako jedno z nielicznych miast regionu nigdy nie należał do Ordynacji Zamojskiej.
    • POL Janów Lubelski COA.svg Janów Lubelski - leży na pograniczu Roztocza Zachodniego i Równiny Biłgorajskiej. Główne atrakcje turystyczne miasta to zespół klasztorny dominikanów, kościół św. Jana Chrzciciela z lat 1694-1742 i zalew (sztuczny zbiornik wodny) o powierzchni 40 ha.
    • POL Szczebrzeszyn COA.svg Szczebrzeszyn - leży we wschodniej części Roztocza Zachodniego. Szeroko znany dzięki wierszowi Jana Brzechwy W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie. Dawniej należał do Gorajskich (herb tego rodu jest herbem miasta), później do Zamoyskich. Wśród atrakcji turystycznych wymienić należy zabytki architektury sakralne (2 kościoły, synagoga, cerkiew unicka) oraz pomnik chrząszcza.
  • Ważniejsze wsie: Godziszów, Chrzanów, Tereszpol, Zakrzówek, Goraj, Batorz, Radecznica i Szastarka (wieś w województwie lubelskim)
  • Najwyższe wzniesienia: Dąbrowa (344 m n.p.m.)
  • Główne rzeki: Wieprz, Biała Łada, Gorajec, Por, Bukowa


Roztocze Środkowe

Roztocze Środkowe (343.22) (inaczej Roztocze Tomaszowskie) — mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce, jeden z trzech mezoregionów Roztocza. Roztocze Środkowe graniczy od zachodu z Roztoczem Zachodnim, od północy z Padołem Zamojskim, od wschodu z Grzędą Sokalską i Równiną Bełską a od południa z Roztoczem Wschodnim i Równiną Biłgorajską. Jest to region o wysokiej atrakcyjności turystycznej. Znaczna część Roztocza Środkowego jest zalesiona lasami Puszczy Solskiej; znajduje się tutaj Roztoczański Park Narodowy.

Regiony administracyjne:

  • Miasta:
    • POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj - jest to jedno z największych miast regionu, leży na pograniczu Roztocza Środkowego i Równiny Biłgorajskiej. Nigdy nie należał do Ordynacji Zamojskiej - swoje powstanie i rozwój zawdzięcza głównie Gorajskim. Dawniej był to wielki ośrodek rzemieślniczy, obecnie jest to duży ośrodek przemysłowy. Warto zobaczyć zabytki architektury sakralnej - przede wszystkim pofranciszkański zespół klasztorny i kościół WNMP; poza tym znajduje się tutaj XIX-wieczny skansen "zagroda sitarska".
    • POL Józefów COA.svg Józefów Biłgorajski - niewielkie miasteczko w centrum Roztocza Środkowego i Puszczy Solskiej. Warto zobaczyć dawne kamieniołomy i XIX-wieczny kościół parafialny; znajdują się tutaj dwa wypoczynkowe zalewy.
    • POL Krasnobród COA.svg Krasnobród - miasteczko będące popularnym centrum turystyczno-wypoczynkowym. Znajduje się tutaj wypoczynkowy zalew, stok narciarski; wśród zabytków wymienić należy pałac Leszczyńskich z XVII-XIX w. i barokowy zespół klasztorny dominikanów.
    • POL Narol COA.svg Narol - leży we wschodniej części Roztocza Środkowego. Znajduje się tutaj barokowy zespół pałacowy.
    • POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów Lubelski - leży niedaleko granicy z Ukrainą. Zachowany jest tutaj zabytkowy układ urbanistyczny. Największą atrakcją turystyczną Tomaszowa jest drewniany kościół parafialny z XVII w.; poza tym warto zobaczyć cerkiew i plebanię z XIX w.
    • POL Zamość COA.svg Zamość - znajduje się na pograniczu Roztocza Środkowego z Padołem Zamojskim. Potocznie zwany "Padwą Północy", jest największym miastem w polskiej części Roztocza. Znany na całym świecie z renesansowego Starego Miasta wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO - znajduje się tu m.in. wiele zabytkowych kamienic, arsenał, ratusz, katedra, gmach Akademii Zamojskiej. Dawniej była to jedna z najpotężniejszych twierdz I Rzeczypospolitej i stolica Ordynacji Zamojskiej.
    • POL Zwierzyniec COA.svg Zwierzyniec - niewielkie miasteczko nazywane "stolicą Roztocza", popularne miejsce turystyczno-wypoczynkowe. Znajduje się tutaj siedziba Roztoczańskiego Parku Narodowego. Do największych atrakcji turystycznych należy kościół "na wodzie", stary browar i budynki Ordynacji Zamojskiej.
  • Ważniejsze wsie: Bełżec, Lubycza Królewska, Susiec, Guciów, Tarnawatka (wieś w województwie lubelskim), Krynice, Adamów
  • Najwyższe wzniesienia: Wapielnia (387 m n.p.m.)
  • Główne rzeki: Wieprz, Tanew, Sopot, Szum


Roztocze Wschodnie

Roztocze Wschodnie (343.23), zwane też Południowym lub Rawskim – jeden z trzech mezoregionów Roztocza, najwyższa jego część. Przecięte w przybliżeniu na połowy granicą polsko-ukraińską; na Ukrainie sięgające po Lwów. Osiąga po polskiej stronie wysokości od 230 do 391,5 m n.p.m. a po ukraińskiej do 409 m n.p.m. Graniczy z Kotliną Pobuża (Równiną Bełską) na północnym wschodzie, Kotliną Sandomierską (Równiną Biłgorajską i Płaskowyżem Tarnogrodzkim) na południowym zachodzie, Roztoczem Środkowym na północy oraz Wyżyną Podolską (na Ukrainie) na południowym wschodzie. Roztocze Wschodnie ma unikalne położenie w Polsce (i Europie) w tym że leży pomiędzy dwoma megaregionami - regionem karpackim i Niżem Wschodnioeuropejskim (samo należąc do Pozaalpejskiej Europy Środkowej). Tak więc, podróżując z Horyńca-Zdroju do Hrebennego (niespełna 30 km) przecinamy aż 3 megaregiony.

Regiony administracyjne:

  • Miasta:
    • Rawa ruska COA.png Rawa Ruska - miasto na Ukrainie, tuż przy granicy z Polską. Znajduje się tutaj zabytkowy kościół parafialny, cerkiew unicka i klsztory Dominikanek i oo. reformatów. Do 1939 Rawa znajdowała się w granicach Polski.
    • Zhovkva01.png Żółkiew - miasto na Ukrainie założone w XVI w. przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego. Dawniej należało do Daniłowiczów, Sobieskich i Radziwiłłów. Do 1939 znajdowały się tu ogromne malowidła batalistyczne obrazujące największe zwycięskie bitwy króla Jana III Sobieskiego. Wśród zabytków warto wymienić kościół farny z nagrobkami Sobieskich i Żółkiewskich.
    • Lviv COA.svg Lwów - leży na wschodnim krańcu Roztocza. Jest największym miastem zachodniej Ukrainy i największym miastem Roztocza. Wielki ośrodek polskiej kultury, w latach 1340-1772 i 1918-1939 znajdował się w granicach Polski. Pochodzi stąd wielu znanych i zasłużonych Polaków. Lwów jest ważnym ośrodkiem turystycznym - znajduje się bardzo wiele zabytków, a lwowskie Stare Miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


Mapa Roztocza

Ogólna mapa regionu Roztocze i okolic

Miejsca wyjątkowe

Roztocze to region z atrakcyjnymi, wyjątkowymi, unikatowymi miejscami godnymi zwiedzenia, a są to m.in.:

Górecko Kościelne
  • Floriankaniewielka osada na terenie RPN (na południe od Zwierzyńca), gdzie prowadzona jest hodowla konika polskiego; mieści się tu także muzeum „Izba Leśna”;
  • Górecko Kościelneinna niewielka osada k. Józefowa, ze starym, zabytkowym modrzewiowym kościołem oraz kapliczką na rzeczce Szum; przy drodze do niej stoją drewniane stacje drogi krzyżowej oraz wyjątkowe dęby; także znane miejsce imprez kulturalnych;
Zagroda Guciów
  • Guciów k. Zwierzyńcatu można odwiedzić starą zagrodę-muzeum (Zagroda Guciów) z budynkami (chałupa, obora, stodoła) z XIX i pocz. XX wieku; w okolicach znalezione zostały także ślady dinozaurów!


Ciekawostki

Czy wiesz, że...

Artykuł miesiąca

Herb Józefowa

Józefów - miasto, siedziba gminy. Położony w centrum Roztocza, liczy ok. 2,5 tys. mieszkańców.

Warto odwiedzić zabytkowy, XIX-wieczny kościół i podmiejskie kamieniołomy. W Józefowie znajdują się dwa zalewy - wędkarski i wypoczynkowy.

Miasto jest świetną bazą wypadową na Roztocze i Puszczę Solską.

więcej...

Zaproponuj artykuł miesiąca

Ilustracja miesiąca

Szumy na rzece Tanew w rezerwacie "Nad Tanwią"

Portale o podobnej tematyce

POL województwo lubelskie COA.svg
Coat of arms of Poland-official3.png
Województwo lubelskie Polska

Portale tematyczne

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?
Jeżeli chcesz edytować tę stronę, przejdź tutaj.