Portal:Turcja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska
Flag of Turkey.svg Türkiye Portalına Hoşgeldiniz!
Witaj na Portalu: Turcja
Ortaköy Camii.JPGBursa Botanik Parkı2.JPGAqueduct of Valens in Istanbul.jpgAmasra, Bartın, Turkey.jpgIstanbul ferry seagull.jpg

Portal: Turcja • • • Portal: Türkiye

Flaga Republiki Turcja
Location on the world map

Turcja (tur. Türkiye, Republika TurcjiTürkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).

Ustrój polityczny Turcji opiera się na Konstytucji Republiki Turcji z 1982, która głosi, że państwo tureckie jest niepodzielną, laicką, demokratyczną oraz socjalną republiką. Obecna ustawa zasadnicza, narzucona przez wojsko zaraz po zamachu wojskowym w 1980 roku, zapewnia armii rolę strażnika świeckiej, republikańskiej Turcji i przyznaje jej prawo do bezpośredniej interwencji w przypadku zagrożenia status quo. Głową państwa jest prezydent wybierany przez parlament na 7-letnią kadencję. Kobiety w Turcji otrzymały czynne i bierne prawa wyborcze 5 grudnia 1934 roku. W roku 1935 kobiety stanowiły 4,6% posłów w parlamencie.

W referendum 21 października 2007 r. Turcy opowiedzieli się za bezpośrednimi wyborami prezydenta i skróceniem jego kadencji do 5 lat, zmiany poparło ponad 70% głosujących, mają wejść w życie w 2014 r. Kolejne referendum, wprowadzające zmiany w konstytucji odnośnie m.in. sił zbrojnych i systemu sądownictwa, odbyło się 12 września 2010, w 30. rocznicę wojskowego zamachu stanu. Także tym razem głosujący zdecydowali o przyjęciu rządowych propozycji (57,8% głosów na tak).

Flag-map of Turkey.svg Więcej na temat Turcja...

Artykuł Miesiąca edytuj

Turkey nemrut dagi 3.jpg

Nemrut Dağı (góra Nemrut) to jeden z najwyższych szczytów leżącego w południowo-wschodniej Turcji pasma Antytauru. Położony na 38°20′N i 38°45′E szczyt wznosi się na wysokość 2134 m n.p.m.

Nemrut jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych związanych z kulturą późnego okresu hellenistycznego, jednak sama eponimiczna nazwa tego miejsca pochodzi z kręgu kultury Mezopotamii III tysiąclecia p.n.e. i wywodzi się od legendarnego Nemroda.

Rangę tego miejsca wyznaczył najlepiej zachowany zespół świątynno-sepulkralny, tzw. hierotezjon (gr. hierothesion lub hierotheseion), zbudowany przez króla Kommageny Antiocha I Theosa Dikajosa Epifanesa Filoromajosa Filhellena ok. r. 62 p.n.e. Kompleks składa się z tumulusa (kurhanu) o wysokości 50 metrów, usypanego z drobnych odłamków skalnych oraz trzech tarasów, które przylegają do tumulusa od wschodu, północy i zachodu. Każdy taras ozdobiony jest grupą pięciu monumentalnych (8 m wysokości) rzeźb przedstawiających samego Antiocha, jak i jego „braci i siostry” – bogów synkretycznego panteonu persko-greckiego. Wszystkie postacie przedstawiono w strojach typowych dla I wieku p.n.e. na tych terenach, a każdy posąg opatrzony jest objaśniającą inskrypcją. Do każdego z tarasów prowadziła niegdyś osobna Droga Procesyjna, a całość była „chroniona” przez liczne posągi lwów i orłów. Podstawę tumulusa oraz cokoły posągów obiegał monumentalny fryz przedstawiający rzeczywistych i mitycznych przodków króla.

Zdjęcie Miesiąca edytuj

Sultan Abdulmecid Pera Museum 3 b.jpg

Muzeum Pera (tr Pera Müzesi) jest prywatnym muzeum w Stambule, w Turcji, zostało założone w 2005 roku przez Fundację Suna & İnan Kıraç. Należy do znanej rodziny tureckiej Koç.

Muzeum mieści się w budynku z 1893 roku, zaprojektowanym przez Achillesa Manoussos. Przed utworzeniem muzeum, mieścił się tu Hotel Bristol. W 2002 roku fundacja wykupiła hotel i po renowacji utworzyła w nim muzeum. Pierwsze i drugie piętro zajmują wystawy stałe należące do Fundacji, między innymi Galeria Sevgi i Erdoğana Gönül, mieszcząca się na drugim piętrze. Trzecie, czwarte i piąte piętro przeznaczone są dla wystaw czasowych. Na pierwszym piętrze umieszczono miary i wagi pochodzące z Anatolii, kolekcję ceramiki. Znajduje się tu również kolekcja sztuki orientalnej, obejmująca ponad 300 obrazów, w tym dzieła Osmana Hamdi.

div style="text-align:right; margin-top:5px; font-size: 98%">

Czytaj całość...Archiwum...KulturaLiteratura

Polityka edytuj

GNAT speakers.jpg

Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji (tur. Türkiye Büyük Millet Meclisi) – nazwa obecnego jednoizbowego parlamentu Republiki Tureckiej. Zostało utworzone 23 kwietnia 1920 w Ankarze i stało się jednym z filarów państwa tworzonego przez Kemala Atatürka po I wojnie światowej. Zgromadzenie tworzone jest przez 550 deputowanych wybieranych na 5-letnią kadencję, metodą D’Hondta. Jego przewodniczącym od 2002 był Bülent Arınç. 9 sierpnia 2007 Przewodniczącym został wybrany Köksal Toptan, którego w lipcu 2009 r. zastąpił na tym stanowisku Mehmet Ali Sahin. Po wyborach, które odbyły się w Turcji w czerwcu 2011 r., nowym Przewodniczącym Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji został Cemil Çiçek.


Literatura i sztuka edytuj

Pomnik Yunusa Emre

Yunus Emre (ok. 1248-1320) – turecki poeta, mistyk, członek bractwa derwiszów. Pierwszy opracował i wyjaśnił zasady sufizmu w języku tureckim. Tworzył popularne utwory pisane ludową miarą wiersza.

Po polsku zostały wydane trzy zbiory wierszy Yunusa: Droga (1985), Płonę, idę (1991) oraz Księga dobrych rad (2005).

Sport edytuj

Galatasaray Sports Club Logo.png

Galatasaray Spor Kulübü (SK), znany także jako Galatasaray (AS)turecki klub sportowy, mający siedzibę w mieście Stambuł i znany przede wszystkim z sekcji piłkarskiej. Klub został założony w 1905 roku przez Alego Samiego Yena i jego przyjaciół z Liceum Galatasaray. Galatasaray jest najbardziej utytułowanym piłkarskim klubem w Turcji. Wywalczył największą liczbę tytułów mistrza kraju, największą liczbę Pucharów Turcji oraz Pucharów TSYD.

Galatasaray jest jedynym tureckim klubem, który wywalczył europejski puchar – Puchar UEFA w 2000 roku. W finale tego pucharu pokonał po serii rzutów karnych angielski Arsenal F.C. W tym samym roku zdobył on inne europejskie trofeum – Superpuchar Europy, dzięki pokonaniu 2:1 zwycięzcy Ligi Mistrzów, hiszpańskiego Realu Madryt. W 2001 roku uznano Galatasaray za najlepszy klub świata.

Aktualności edytuj

Newspaper nicu buculei 01.svg Aktualności z Turcja

Zobacz portal z wiadomościami w serwisie Wikinews na temat Turcja


Więcej wiadomości: w Wikinews BułgariaArchiwum...

Kategorie edytuj


Do zrobieniaedytuj

Inne Wikiportale

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?