Portulaka pospolita
| Portulaka warzywna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | goździkowce |
| Rodzina | portulakowate |
| Rodzaj | portulaka |
| Gatunek | portulaka warzywna |
| Nazwa systematyczna | |
| Portulaca oleracea L. Sp. pl. 1:445. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Portulaka pospolita, portulaka warzywna (Portulaca oleracea L.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny portulakowatych. Pochodzi z Europy (Grecja) i Azji (Chiny i Himalaje). Znana była już w starożytnym Egipcie. W polskiej florze jest archeofitem, dość rzadko występuje na siedliskach naturalnych jako efemerofit. Roślina uprawna.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Naga, płożąca lub wzniesiona, często podbarwiona czerwonawo, soczysta. Obficie rozgałęzia się.
- Liście
- Jajowate lub klinowatołopatkowate, mięsiste, przeważnie naprzeciwległe.
- Kwiaty
- Żółte, niepozorne. Kielich składający się z 2 działek, 5 płatków korony, liczne pręciki (8-15), na wpół dolny słupek. Kwitnie od lipca do września, jest samopylna.
- Owoce
- Torebka otwierająca się wieczkiem z czarnymi nasionami.
[edytuj] Biologia i ekologia
Występuje na polach uprawnych, przydrożach. Roślina miejsc suchych, często rośnie na piaskach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku Eragrostion[2].
[edytuj] Zmienność
Podgatunki portulaki warzywnej[3]:
- Portulaca oleracea L. subsp. oleracea – niska roślina o wąskolistnych liściach i pokładających się pędach. Działki kwiatów tępogrzbieciste. Występuje na polach uprawnych, przydrożach.
- Portulaca oleracea L. subsp. sativa (Hav.) Čelak, syn. P. sativa Hav. – roślina o wysokości do 60 cm, szerokich liściach i wzniesionych pędach. Działki kwiatów posiadają na grzbiecie skrzydełko. Roślina uprawiana.
[edytuj] Zastosowanie
- Podgatunek Portulaca oleracea L. subsp. sativa uprawiany czasami jako warzywo. Liście i pędy portulaki zawierają duże ilości orzeźwiającego soku o lekkich właściwościach oczyszczających. Jest to warzywo wspomagające trawienie. Liście przyrządza się jak szpinak, a mięsiste łodygi jak szparagi. Jest też oryginalnym składnikiem sałatek, nadając im lekko kwaskowy smak.
Roślina ta jest bogatym źródłem antyoksydantów, omega 3 (0,2 do 0,38 g na 100 g)), witamin A i C oraz wapnia, żelaza, sodu, potasu i magnezu. Należy do podstawowych warzyw w kuchni greckiej na Krecie.
- Sposób uprawy: najlepsze do uprawy są gleby żyzne i słoneczne miejsca. Nasiona wysiewa się od maja do końca lipca w rzędy odległe o 25-30 cm. Zbiera się łodygi wraz z liśćmi w miesiącach czerwiec – wrzesień.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
