Porucznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Porucznik
Wojska Lądowe
Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia do 1952
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia do 1939
naramiennik
naramiennik
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło porucznik w Wikisłowniku

Porucznikoficerski stopień wojskowy występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki.

Obecnie w WP zawodowi oficerowie posiadający stopień porucznika głównie pełnią służbę na stanowiskach szefów i oficerów sekcji sztabów batalionów/dywizjonów oraz zastępców dowódców kompanii/baterii. Są to stanowiska które przygotowują do objęcia stanowiska dowódcy kompanii/baterii (przewidziane dla kapitanów).

W XVI wieku był zastępcą hetmana w dowodzeniu całym wojskiem, jego częścią lub częścią szyku[1]. W końcu XVI wieku zastępca dowódcy roty[1]. W drugiej połowie XVII wieku dowódca chorągwi, a dowódcy chorągwi pułkownikowskich byli faktycznymi dowódcami pułków często tytułowanymi pułkownikami[1].

Stopień porucznika występuje również w Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Biurze Ochrony Rządu oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Odpowiednikiem tego stopnia w policji jest komisarz, a w Państwowej Straży Pożarnej kapitan.

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie stopnia na czapce garnizonowej lub rogatywce składa się z wąskiego galonu umieszczonego na całej długości łuku daszka oraz z trzech gwiazdek umieszczonych na środku otoku.

Natomiast na berecie i furażerce oznaka stopnia składa się z jednej belki i trzech gwiazdek.

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919: na środku naramiennika wzdłuż dwie gwiazdki haftowane oksydowanymi nićmi lub wytłaczane pięciopromienne, o ostrych promieniach[a] Na czapce na szwach wierzchu pojedynczy srebrny, oksydowany, płaski, szerokości 5 mm, sznurek. Na górnej krawędzi otoku dokoła, jeden takiż sznurek. Z przodu otoku dwie gwiazdki[2].

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku porucznik nosił trzy gwiazdki umieszczone na środku taśmy otokowej w linii równoległej do krawędzi taśmy; odległość między ramionami gwiazdek wynosiła 2 mm. Na daszku czapki garnizonowej – jeden galon szerokości 6 mm, naszyty w odległości 6 mm od krawędzi daszka na całej długości jego łuku. Na beretach i furażerkach – jeden pasek na lewej stronie beretu (furażerki) długości 3 cm szerokości 5 mm, umieszczony pod kątem 45° w stosunku do dolnej krawędzi beretu (furażerki) oraz trzy gwiazdki rozmieszczone w linii prostej nad środkiem paska – prostopadle do jego położenia. Pierwszą gwiazdkę umieszczano w odległości 5 mm od paska do podstawy jej ramion, drugą gwiazdkę i następną – w odległości 5 mm od wierzchołka ramienia pierwszej gwiazdki do kąta wklęsłego ramion drugiej gwiazdki. Na naramiennikach trzy gwiazdki umieszczone wzdłuż linii prostej biegnącej przez środek naramiennika: pierwsza umieszczona w odległości 1,2 cm od wszycia rękawa, druga w odległości 5 mm od wierzchołka ramienia pierwszej gwiazdki do kąta wklęsłego między dwoma ramionami drugiej gwiazdki, trzecia podobnie jak druga[3].

Stopnie porucznika w innych krajach[edytuj | edytuj kod]

  • Afganistan: Lomri Baridman
  • Albania: Toger
  • Angola: Primeiro Tenente
  • Argentyna: Teniente Primero (Wojska Lądowe); Primer Teniente (Lotnictwo)
  • Austria: Oberleutnant
  • Białoruś: Cтаршы лейтэнант (transkryp. starszy lejtenant[4])
  • Belgia: Lieutenant
  • Bhutan: Deda Gom
  • Bośnia i Hercegowina: Poručnik
  • Brazylia: Primeiro Tenente
  • Bułgaria: Cтарший Лейтенант (transkryp. starszij lejtenant[5])
  • Kambodża: Ak-no-say-ney-tor
  • Republika Zielonego Przylądka: Primeiro Tenente
  • Chińska Republika Ludowa: Zhōngwèi
  • Cesarstwo Chińskie (Dynastia Qing): (Fù jūn xiào)
  • Chorwacja: Natporučnik
  • Kuba: Primer Teniente
  • Cypr: Ypolokhagos (Wojska Lądowe); Yposminagos (Lotnictwo)
  • Czechy: Nadporučík
  • Dania: Premierløjtnant
  • Dominikana: Primer Teniente
  • Estonia: Leitnant
  • Finlandia: Luutnantti
  • Gruzja: უფროსი ლეიტენანტი (Up’rosi Leytenanti)
  • Grecja: Ypolokhagos (Wojska Lądowe); Yposminagos (Lotnictwo)
  • Węgry: Főhadnagy
  • Indonezja: Letnant Satu
  • Iran: ستوان یكم (Setvan Yekom)
  • Irlandia: Lieutenant (angielskojęzyczne); Lefteanant (irlandzkojęzyczne)
  • Izrael: סגן (Segen)
  • Japonia: Nitō Rikui
  • Kazachstan: Cтарший Лейтенант (transkryp. starszyj lejtenant[potrzebne źródło])
  • Północna Korea i Południowa Korea: 중위 (Jungwi)
  • Laos: Roithõäkäd
  • Łotwa: Virsleitnants
  • Luksemburg: Premier Lieutenant
  • Malezja: Leftenan
  • Nepal: Upa-Senani
  • Macedonia: Поручник (transkryp. porucznik[6])
  • Mongolia: Ахлах дэслэгч (Ahlah deslegcz)
  • Mozambik: Tenente
  • Holandia: Eerste Luitenant
  • Nikaragua, Paragwaj i Urugwaj: Teniente Primero
  • Norwegia: Løytnant
  • Pakistan: Lieutenant
  • Portugalia: Tenente
  • Rumunia: Locotenent
  • Rosja: Cтарший Лейтенант (starszyj lejtienant'[7], skrótowo – starlej)
  • Serbia: Поручник (transkryp. porucznik[8])
  • Słowacja: Nadporučík
  • Słowenia: Nadporočnik
  • Szwecja: Löjtnant
  • Szwajcaria: Oberleutnant (niemieckojęzyczne); Premier Lieutenant (francuskojęzyczne); Primotenente (włoskojęzyczne)
  • Tajwan: Chungwei
  • Tajlandia: Roi Tho
  • Turcja: Üsteğmen
  • Ukraina: Cтарший Лейтенант (transkryp. starszyj łejtenant[9])
  • USA: First Lieutenant
  • Uzbekistan: Katta Leytenant
  • Wietnam: Trung úy
  • Jugosławia: Поручник (porucznik[8])

Sławni polscy wojskowi w stopniu porucznika[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. długość promienia od środka — 1 cm

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 321.
  2. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. s. 17-18.
  3. Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku. s. 49-55.
  4. Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 79. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu białoruskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].
  5. Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 80. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu bułgarskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].
  6. Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 81. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu serbskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].
  7. Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 76. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu rosyjskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].
  8. 8,0 8,1 Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 82. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu macedońskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].
  9. Słownik Ortograficzny PWN: Zasady pisowni i interpunkcji 78. Transliteracja i transkrypcja współczesnego alfabetu ukraińskiego) (pol.). [dostęp 6 lutego 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.
  • Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. Warszawa: Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", 1919.
  • Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego; sygn. Mund. 45/71/III. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.