Porządek i Sprawiedliwość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tvarka ir teisingumas
Skrót TiT
Lider Rolandas Paksas
Data założenia 2002
Deklarowana
ideologia polityczna
narodowy konserwatyzm
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europa Wolności i Demokracji Bezpośredniej

Porządek i Sprawiedliwość (lit. Tvarka ir teisingumas, TiT) – litewska prawicowa, konserwatywna i eurosceptyczna partia polityczna, działająca od 2002.

Formalnie funkcjonuje pod nazwą Porządek i Sprawiedliwość (Liberalni Demokraci)[1], poprzednio działała jako Partia Liberalno-Demokratyczna[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia Liberalno-Demokratyczna została założona przez zwolenników byłego dwukrotnego premiera, Rolandasa Paksasa, który kilka miesięcy wcześniej odszedł z Litewskiego Związku Liberałów na skutek konfliktu z innymi liderami tego ugrupowania. Pod koniec kadencji parlamentu w 2004 jej klub parlamentarny, kierowany przez Henrikasa Žukauskasa, tworzyło około 15 posłów, w tym także przedstawiciele AWPL[3].

LDP jako swoją podstawę przyjęła krytykę konkurentów (oskarżających ją głównie o populizm) i popularność swojego przywódcy.

W 2003 kandydujący z jej ramienia w wyborach Rolandas Paksas został w II turze wybrany na urząd prezydenta Litwy, uzyskując 54,9% głosów i pokonując ubiegającego się o reelekcję Valdasa Adamkusa. Na czele ugrupowania stanął wówczas Valentinas Mazuronis. W tym samym roku liberalni-demokraci odnotowali dobry wynik w samorządach, wprowadzając do rad rejonowych i miejskich około 130 swoich przedstawicieli.

Po usunięciu Rolandasa Paksasa przez Sejm w drodze impeachmentu ponownie objął stanowisko przewodniczącego LDP. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 "paksiści" uzyskali jeden z 13 mandatów, który objął Rolandas Pavilionis, były rektor Uniwersytetu w Wilnie, a po jego śmierci dwa lata później Eugenijus Maldeikis. Partia przystąpiła w tym okresie do umiarkowanie eurosceptycznej Unii na Rzecz Europy Narodów.

Przed wyborami parlamentarnymi w 2004 z inicjatywy liberalnych demokratów powołano koalicję wyborczą "Za Porządek i Sprawiedliwość", sygnowaną nazwiskiem odwołanego prezydenta. Poza LDP w jej skład wszedł marginalny Litewski Związek Ludowy "Za Sprawiedliwą Litwę", Juliusa Veselki, a na liście znalazł się również lider Partii Postępu Narodowego, Egidijus Klumbys.

Z wynikiem 11,36% blok wyborczy zajął czwarte miejsce, uzyskując 11 mandatów[4], z tego tylko 2 w okręgach większościowych. Partia w dalszym ciągu pozostawała w opozycji do kolejnych rządów kierowanych przez Algirdasa Brazauskasa i Gediminasa Kirkilasa.

W trakcie kadencji jej sejmową frakcję opuściło kilku znanych działaczy (m.in. Henrikas Žukauskas), przystąpiło natomiast do niej kilku parlamentarzystów z innych ugrupowań, w tym znani "trybuni ludowi", jak Petras Gražulis i Rimantas Smetona.

W 2006 ugrupowanie zmieniło nazwę na Porządek i Sprawiedliwość. W wyborach samorządowych w 2007 z wynikiem 181 mandatów w skali paksiści zajęli czwarte miejsce[5]. Wygrali m.in. w Wilnie, otrzymując 14 z 51 mandatów, a ich przedstawiciel, Juozas Imbrasas, dzięki koalicji m.in. z socjaldemokratami i Akcją Wyborczą Polaków na Litwie objął stanowisko burmistrza.

Partia wystartowała samodzielnie w wyborach parlamentarnych w 2008, uzyskując 12,68% (trzeci wynik), wprowadzając 11 przedstawicieli z listy partyjnej i 2 z okręgów większościowych[6]. Rok później Rolandas Paksas i Juozas Imbrasas dostali się z jej ramienia do europarlamentu. W 2011 partia wprowadziła do samorządów 155 radnych[7]. W 2012 ugrupowanie otrzymało w okręgu większościowym 7,31% głosów (6 mandatów)[8], 5 jego przedstawicieli uzyskało mandaty w okręgach większościowych.

Partia zawiązała następnie koalicję z LSDP, AWPL i Partią Pracy, współtworząc rząd Algirdasa Butkevičiusa, który rozpoczął urzędowanie 13 grudnia 2012[9]. W 2014 ugrupowanie utrzymało dwuosobową reprezentację w europarlamencie VIII Kadencji[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]