Potencjał wody

Potencjał wody, potencjał wodny, Ψ_w – molarna entalpia swobodna cząsteczek wody w układzie. Pojęcie stosowane w fizjologii roślin dla wyrażenia zdolności komórki do pochłaniania wody na zasadzie osmozy. Wartość wyraża się w $\frac {J}{m^3}$ lub Pa.

Dla czystej wody pod ciśnieniem 0,1 MPa oraz komórkach w pełni nasyconych wodą (turgor) jest równy zero, co jest maksymalną wartością dla tej wielkości, pod normalnym ciśnieniem. Podniesienie ciśnienia podwyższa potencjał, a obecność substancji rozpuszczonych obniża go. Woda przepływa z roztworu o wyższym potencjale do roztworu o niższym potencjale, tak więc ruch wody zgodnie z malejącym potencjałem wody odbywa się od roztworu glebowego poprzez korzenie (z miękiszu do ksylemu dzięki dośrodkowemu aktywnemu transportowi jonów, co powoduje parcie korzeniowe), łodygę i liście do atmosfery. Największa różnica potencjałów występuje między liściem a atmosferą.

Związki z innymi wielkościami

Wyraża się wzorem:

$\Psi=\frac{\mu-\mu_0}{{V}}$; gdzie:

$\mu$ – potencjał chemiczny wody w roztworze

$\mu_0$ – potencjał chemiczny czystej wody

$V$ – molowa objętość wody

Składają się nań:

• potencjał osmotyczny Ψ_s
• potencjał ciśnieniowy Ψ_p
• potencjał matrycowy Ψ_m

Ma przeciwny znak do siły ssącej komórki. Jest różnicą ciśnienia hydrostatycznego i ciśnienia osmotycznego. Zależy od ciśnienia osmotycznego, turgorowego i siły napięcia powierzchniowego.

Bibliografia

1. Stanisław Lewak: Fizjologia roślin : wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 39-40. ISBN 978-83-01-15969-6.