Powiat leżajski
| Powiat leżajski | |||||||||||
|
|||||||||||
 Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | podkarpackie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Leżajsk | ||||||||||
| Starosta | Jan Kida | ||||||||||
| Powierzchnia | 583,01 km² | ||||||||||
| Ludność (2011) • liczba • gęstość |
70 230 120,46 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 29,75% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | RLE | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. Kopernika 8 37-300 Leżajsk |
||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat leżajski - powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Leżajsk.
Spis treści |
Podział administracyjny [edytuj]
W skład powiatu wchodzą:
Gminy miejskie [edytuj]
Gminy miejsko-wiejskie [edytuj]
Gminy wiejskie [edytuj]
Miasta [edytuj]
Demografia [edytuj]
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 69 251 | 100 | 35 068 | 50,64 | 34 183 | 49,36 |
| Miasto | 20 736 | 29,94 | 10 797 | 15,59 | 9939 | 14,35 |
| Wieś | 48 515 | 70,06 | 24 271 | 35,05 | 24 244 | 35,01 |
Historia [edytuj]
Powiat leżajski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie rzeszowskim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat leżajski złożyło się jedno miasto i 20 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów[1]:
- z pow. łańcuckiego (woj. rzeszowskie):
- miasto Leżajsk
- gromady Brzoza Królewska, Brzyska Wola, Dębno, Giedlarowa, Grodzisko Dolne, Grodzisko Górne, Gwizdów, Jelna, Kuryłówka, Piskorowice, Stare Miasto, Ruda Łańcucka, Wierzawice, Wola Żarczycka, Wólka Niedźwiedzka i Zmysłówka
- z pow. niżańskiego (woj. rzeszowskie):
- z pow. biłgorajskiego (woj. lubelskie):
1 stycznia 1956 roku z gromady Ruda Łańcucka wyłączono miejscowość Sarzyna Osiedle, z której utworzono osiedle Sarzyna[2].
1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy. Tego samego dnia znoszone osiedle Sarzyna otrzymało prawa miejskie i nazwę Nowa Sarzyna[3]. Powiat leżajski podzielono na 2 miasta i 8 gmin[4]:
- miasta Leżajsk i Nowa Sarzyna
- gminy Brzóza Królewska[5], Giedlarowa[6], Grodzisko Dolne, Krzeszów[7], Kuryłówka, Leżajsk, Ruda Łańcucka[8] i Wola Żarczycka[9]
W 1974 roku gminę Ruda Łańcucka przekształcono w gminę Nowa Sarzyna[10].
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu leżajskiego włączono głównie do nowego (mniejszego) województwa rzeszowskiego, oprócz gminy Krzeszów, którą przyłączono do województwa tarnobrzeskiego[11]. 2 lipca 1976 roku zniesiono gminy Brzóza Królewska, Giedlarowa i Wola Żarczycka[12]. 1 września 1977 roku likwidacji uległa także gmina Krzeszów[13], którą jednak reaktywowano 1 października 1982 roku[14].
1 stycznia 1992 roku miasto i gminę Nowa Sarzyna połączono we wspólną gminę miejsko-wiejską Nowa Sarzyna[15].
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w województwie podkarpackim przywrócono powiat leżajski [16]. W porównaniu z obszarem z początku 1975 roku powiat leżajski został zmniejszony o gminę Krzeszów, która znalazła się w powiecie niżańskim w tymże województwie.
Porównując obszar dzisiejszego powiatu leżajskiego z obszarem z 1956 roku można zauważyć, że niektóre tereny dawnego powiatu leżajskiego znajdują się obecnie w powiecie niżańskim (obszary dawnych gromad Bystre i Krzeszów) oraz w powiecie rzeszowskim (obszar dawnej gromady Wólka Niedźwiedzka).
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 283
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327
- ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
- ↑ Gmina Brzóza Królewska została zniesiona 2 lipca 1976 roku przez połączenie jej terenów z gminą Nowa Sarzyna - Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Gmina Giedlarowa została zniesiona 2 lipca 1976 roku przez połączenie jej terenów z gminą gminą Leżajsk - Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Gmina Krzeszów została zniesiona 1 września 1977 roku a jej tereny włączone do gminy Rudnik - Dz. U. z 1977 r. Nr 27, poz. 116, a następnie reaktywowana 1 października 1982 roku 1 września 1977 roku z części terenów gmin Rudnik i Harasiuki - Dz. U. z 1981 r. Nr 26, poz. 139 i Dz. U. z 1982 r. Nr 23, poz. 165
- ↑ Gmina Ruda Łańcucka została zniesiona w 1974 roku a jej obszar przekształcony w gminę Nowa Sarzyna (nie obejmującą miasta Nowa Sarzyna, które od 1973 roku było gminą miejską) - Archiwum Państwowe w Rzeszowie, Urząd Gminy w Rudzie Łańcuckiej
- ↑ Gmina Wola Żarczycka została zniesiona 2 lipca 1976 roku a jej tereny włączone do gmin Leżajsk i Sokołów Małopolski - Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Archiwum Państwowe w Rzeszowie, Urząd Gminy w Rudzie Łańcuckiej
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 27, poz. 116
- ↑ Dz. U. z 1981 r. Nr 26, poz. 139 i Dz. U. z 1982 r. Nr 23, poz. 165
- ↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||
