Powiat ostrzeszowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powiat ostrzeszowski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo wielkopolskie
Siedziba władz powiatu Ostrzeszów
Starosta Lech Janicki
Powierzchnia 772,37 km²
Ludność (2005)
 • liczba
 • gęstość

54 374
70,4 osób/km²
Urbanizacja 33,71%
Tablica rejestracyjna POT
TERYT 4.30.40.18.00.0
gminy miejskie
miejsko-wiejskie 3
wiejskie 4
Adres starostwa
powiatowego
ul. Zamkowa 31
63-500 Ostrzeszów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa powiatu
Starostwo powiatowe w Ostrzeszowie

Powiat ostrzeszowski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrzeszów.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za początek historii powiatu można uznać moment umieszczenia w Ostrzeszowie przez Kazimierza Wielkiego siedziby starostwa grodowego. Obszar podległy staroście ostrzeszowskiemu z czasem powiększył się także o tereny wokół Grabowa nad Prosną i Mikstatu (po likwidacji starostwa grabowskiego). Tereny te w czasie kongresu wiedeńskiego zostały przyznane Prusom. W wyniku reorganizacji podziału administracyjnego w państwie pruskim utworzono 1 stycznia 1818 nowy Powiat Ostrzeszowski (Kreis Schildberg), który mimo germanizacji w 1900 roku zamieszkiwało 90% Polaków[1]. Powiat zniesiono 1 kwietnia 1932[2]. Z części dawnego obszaru powiatu po stronie Królestwa Kongresowego stworzono powiat ostrzeszowski okręgu wieluńskiego z siedzibą w Wieruszowie.[3]

Powiat ostrzeszowski został reaktywowany 1 października 1954 roku w województwie poznańskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat ostrzeszowski złożyły się 3 miasta i 20 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni)[4]:

1 stycznia 1956 do powiatu ostrzeszowskiego przyłączono z powiatu ostrowskiego gromadę Szklarka Przygodzicka, a z powiatu kępińskiego gromadę Mąkoszyce[6].

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat ostrzeszowski podzielono na 3 miasto i 6 gmin[7]:

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu ostrzeszowskiego włączono do nowo utworzonego województwa kaliskiego[9]. 1 października 1982 roku z części obszaru gminy Grabów nad Prosną utworzono gminę Czajków[10] a 1 stycznia 1984 roku, również z gminy Grabów wyodrębniono gminę Kraszewice[11] (obie gminy istniały też przejściowo od 21 września 1953 do 28 września 1954 w powiecie wieluńskim, województwie łódzkim[12]).

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie wielkopolskim powiat ostrzeszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku[13]. Powiat powiększył się administracyjnie (lecz nie terytorialnie) o reaktywowane w latach 80. gminy Czajków i Kraszewice, natomiast dawna gmina Kuźnica Grabowska nie została odtworzona[14]. Inną różnicą między dzisiejszym powiatem a tym z 1975 roku było połączenie miast Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów z jednoimiennymi gminami 1 stycznia 1992 roku we wspólne gminy miejsko-wiejskie[15].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 54 374 100 27 543 50,65 26 831 49,35
Miasto 18 321 33,69 9585 17,63 8736 16,07
Wieś 36 053 66,31 17 958 33,03 18 095 33,28

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zamki, pałace i dwory[edytuj | edytuj kod]

Kościoły i klasztory[edytuj | edytuj kod]

Najciekawsze kościoły i klasztory powiatu ostrzeszowskiego:

  • klasztor pobernardyński w Ostrzeszowie
  • kościół św. Mikołaja w Ostrzeszowie
  • kościół parafialny w Ostrzeszowie
  • kościół w Kobylej Górze
  • kościół w Kotłowie
  • kościół św. Rocha w Mikstacie
  • kościół św. Andrzeja w Siedlikowie
  • kościół św. Trójcy w Mikstacie
  • kościół pofranciszkański w Grabowie nad Prosną
  • klasztor pofranciszkański w Grabowie nad Prosną
  • kościół św. Stanisława Kostki w Doruchowie

Ratusze[edytuj | edytuj kod]

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Środkowa część powiatu, z Ostrzeszowem, wchodzi w skład Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego.

Poza przemysłem, najważniejszą rolę odgrywa turystyka (Wzgórza Ostrzeszowskie) oraz rolnictwo (w dolinie Prosny) i leśnictwo.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez powiat przebiegają linie kolejowe:

oraz drogi krajowe i wojewódzkie:

Przypisy

  1. Aleksander Czechowski Opis ziem zamieszkanych przez Polaków, tom I, Warszawa 1904.
  2. Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 35.
  3. Podział Królestwa Polskiego na Woiewództwa, Obwody i Powiaty przez Namiestnika Królewskiego uczyniony
  4. Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 243.
  5. Oryginalna pisownia łączna obowiązująca w latach 1950.
  6. Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 284.
  7. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.
  8. Gmina Kuźnica Grabowska została zniesiona po niecałym miesiącu, 27 stycznia 1973 roku, a jej obszar włączony do gminy Grabów nad Prosną (Informacja uzyskana 8 lipca 2008 od sekretariatu starosty ostrzeszowskiego Lecha Janickiego).
  9. Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92.
  10. Dz. U. z 1982 r. Nr 23, poz. 166.
  11. Dz. U. z 1983 r. Nr 70, poz. 314.
  12. Dz. U. z 1953 r. Nr 42, poz. 199.
  13. Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652.
  14. Gmina Kuźnica Grabowska istniała także wcześniej, do 21 września 1953 roku, kiedy została przemianowa na gminę CzajkówDz. U. z 1953 r. Nr 42, poz. 199.
  15. Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]