Powiat wałbrzyski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powiat wałbrzyski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo dolnośląskie
Siedziba władz powiatu Wałbrzych
Starosta Józef Piksa
Powierzchnia 430,22[1] km²
Ludność (01.01.2012)
 • liczba
 • gęstość

58 821[1]
136,72 osób/km²
Tablica rejestracyjna DBA
TERYT 0221
Gminy powiatu
gminy miejskie 3
miejsko-wiejskie 2
wiejskie 3
Adres starostwa
powiatowego
Al. Wyzwolenia 24
58-300 Wałbrzych
Strona internetowa powiatu

Powiat wałbrzyskipowiat w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wałbrzych.

Gmach Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu przy Al. Wyzwolenia, dawny Urząd Wojewódzki

W skład powiatu wchodzą:

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Graniczy z powiatami:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powiat utworzono w 1999 roku. W 2002 r. do powiatu wałbrzyskiego włączono Wałbrzych, będący do tej pory miastem na prawach powiatu[2]. Wałbrzych ponownie został wyłączony z powiatu wałbrzyskiego i stał się miastem na prawach powiatu z dniem 1 stycznia 2013 roku[3].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Gmina Typ Powierzchnia
(km²)
Ludność
(2006)
Siedziba
Boguszów-Gorce miejska 27,0 16 687  
Gmina Głuszyca miejsko-wiejska 61,9 9318 Głuszyca
Gmina Mieroszów miejsko-wiejska 76,2 7560 Mieroszów
Gmina Walim wiejska 78,8 5698 Walim
Szczawno-Zdrój miejska 14,7 5506  
Jedlina-Zdrój miejska 17,5 5116  
Gmina Czarny Bór wiejska 66,3 4828 Czarny Bór
Gmina Stare Bogaczowice wiejska 86,9 4108 Stare Bogaczowice

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 186 104 100 97 840 52,57 88 264 47,43
Miasto 166 154 89,28 87 648 47,10 78 506 42,18
Wieś 19 950 10,72 10 192 5,48 9758 5,24

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Boguszów-Gorce[edytuj | edytuj kod]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • kościół paraf. pw. Świętej Trójcy
  • kościół polskokatolicki pw. św. Pawła Apostoła (parafialny), ul. Adama Mickiewicza 2
  • kościół ewangelicki ul. Kasprzaka 13
  • dom kantora kościół ewangelicki, ul. K. Marksa 2
  • dom Diakonistek, ul. Kasprzaka 7
  • ratusz, Pl. Odrodzenia 1
  • dom cechu gwarków, ul. Fornalskiej 31
  • dom mieszkalny, ul. Fornalskiej 9
  • dom mieszkalny, ul. Fornalskiej 37
  • zabudowa powierzchni szybu Witold (3 obiekty – nadszybie, maszynownia, hala kompresorów (Gorce)
  • wieża nadszybowa szybu Józef, Kuźnice
  • kaplica na cmentarzu komunalnym, ul. 1 Maja
  • klasztor Sióstr Elżbietanek, ul. Wł. Jagiełły 4
  • stajnie z częścią mieszkalną, ul. Kolejowa 33
  • Siedziba Bractwa Strzeleckiego, ob. bud. produkcyjny ZPO Rafio, ul. 1 Maja 55
  • hotel z salą koncertową, ob. bud. biurowo-prod. ZPO Rafio, ul. Kolejowa 13
  • dworzec PKP, ul. Dworcowa 6
  • kościół poewangelicki, ob. polskokatolicki (filialny), ul. Kościuszki (Gorce)
  • dworzec PKP (Gorce)
  • budynek łaźni szybu Witold (Gorce)
  • hala kompresorów szybu Witold (Gorce)
  • hala maszyny wyciągowej szybu Witold (Gorce)
  • kościół paraf. pw. Niepokalanego Pocz. NMP (Kuźnice)
  • plebania, ul. Żeromskiego 23 (Kuźnice)
  • kaplica mszalna pw. NSPJ i dom mieszkalny, ul. Górnicza 31 (Kuźnice)
  • willa Treutla, ob. Nadleśnictwo Wałbrzych, ul. Miła 2 (Kuźnice)
  • kościół pomocniczy pw. Św. Barbary (Stary Lesieniec),

Gmina Czarny Bór[edytuj | edytuj kod]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • zamek-ruina
  • pałac, ob.szpital
  • oficyna 1 w zespole pałacowym
  • oficyna 2 w zespole pałacowym
  • spichlerz ul. Parkowa 6
  • park
  • kościół fil. pw. św. Jadwigi
  • zamek Wojaczów – ruina
  • kościół fil. pw. M.B. Częstochowskiej
  • dwór, nr 67
  • park dworski
  • kościół paraf. pw. Zwiastowania NMP

Głuszyca[edytuj | edytuj kod]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • kościół paraf. pw. Królowej Korony Pol
  • kościół pomoc. pw. Wniebowzięcia NMP
  • pałac, ul. Grunwaldzka 41
  • gospoda" Pod Jeleniem " ul. Grunwaldzka 44
  • willa, ul. Grunwaldzka 21
  • kościół fil. pw. Narodzenia NMP
  • zamek Rogowiec-ruina
  • dom mieszkalny, ul. Spółdzielców 2 (d. nr 66)
  • zamek Radosna-ruina
  • dom mieszkalny (ryglowy), ul. Turystyczna 13
  • kościół fil. pw. MB Śnieżnej
  • dom mieszkalny, ul. Świerkowa 10

Inne zabytki:

  • plebania, ul. Kłodzka 56
  • willa, ul. Grunwaldzka 15
  • willa, ul. Grunwaldzka 36
  • willa, ul. Parkowa 7
  • willa fabrykanta, ul. Parkowa 9
  • willa fabrykancka, ul. Włókniarzy
  • dworzec PKP
  • wiata peronowa w zespole dworca
  • wiadukt kolejowy, przed dworcem kolejowym
  • most kolejowy, ul. Kłodzka
  • bud. Browaru, ul. Kłodzka 17
  • bud. warowni w zespole browaru, ul. Kłodzka 17
  • dwór, ul. Wiejska 29
  • remiza strażacka, ul. Świerkowa 41

Jedlina-Zdrój[edytuj | edytuj kod]

Zabytki wpisane do Rejestru:

  • pałac, 2 oficyny, park, ul. Zamkowa
  • pałac ul. Noworudzka 15
  • poczta, ul. Warszawska 6
  • Dom Zdrojowy, pl. Zdrojowy 1
  • zespół zieleni uzdrowiskowej
  • dom mieszkalny, ul. Chojnowska 12
  • willa ul. Cmentarna 1
  • dom mieszkalny, ul. Jasna 4
  • dom mieszkalny, ul. Jasna 8
  • willa ul. Piastowska 7
  • dom mieszkalny, ul. Piękna 7
  • dom mieszkalny, ul. Wałbrzyska 1
  • dom mieszkalny, ul. Warszawska 2
  • dom mieszkalny, pl. Zdrojowy 8
  • dworzec kolejowy ul. Dworcowa (Jedlinka Dolna)
  • dworzec kolejowy (Kamieńsk)

Gmina Mieroszów[edytuj | edytuj kod]

  • kościół paraf. pw. św. Michała Archanioła
  • plebania, ul. Kościelna 10
  • d.szkoła katolicka, ob. dom katechetyczny, ul. Kościelna 9
  • d.szkoła ewangelicka, ob. dom mieszkalny, ul. Kościelna 6
  • Dom Pastora, ob. dom mieszkalny, ul. Kościelna 8
  • dwór Bractwa Strzeleckiego, ob. dom mieszkalny, ul. Strzelców 1
  • dom handlowy Firmy Schmidts Wittwe & Sochne, ob. ratusz, pl. Niepodległości 1
  • d. sąd. ob. szkoła, ul. Żeromskiego 30
  • poczta, ul. Dąbrowszczaków 9
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 3/4
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 5
  • fasada domu, pl. Niepodległości 6
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 7
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 17
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 27
  • d. tkalnia Helda, bud. adm., ob. żłobek, ul. Wolności 27
  • kuźnia z wyposażeniem nr 28
  • kościół fil. pw. św. Jadwigi
  • cerkiew prawosławna pw. św. Michała Archanioła (parafialna), Sokołowsko
  • Sanatorium "Grunwald", ul. Słoneczna 4
  • założenie parkowe
  • kościół fil. pw. Wniebowzięcia NMP
  • kościół poewangelicki
  • karczma ob. dom mieszkalny nr 110
  • stodoła nr 16

Gmina Stare Bogaczowice[edytuj | edytuj kod]

  • zamek Cisy - ruina
  • kościół par. pw. św. Rodziny
  • wiatrak holenderski
  • kościół fil. pw. M.B. Częstochowskiej
  • kościół fil. pw. M.B
  • kaplica św. Anny
  • kościół powangelicki
  • klasztor pocysterski
  • kościół par. pw. Józefa Obl.
  • cmentarz p.kościele par.
  • dzwonnica cmentarna
  • pałac
  • kościół fil. pw. MB Bolesnej
  • park

Szczawno-Zdrój[edytuj | edytuj kod]

  • zespół zabudowań zdrojowych:
  1. Pawilon handlowy,
  2. Teatr
  3. Klub Kuracjusza,
  4. Pijalnia.
  5. Hala spacerowa,
  6. Muszla koncertowa,
  7. Altana nad źródłem
  • zespół szybu Tytus
  • wieża widokowa wzgórza Giedymina
  • Park Zdrojowy im. H. Wieniawskiego
  • Park Szwedzki
  • pawilon usługowo-handlowy – ul. Kościuszki 50
  • willa – ul. Kolejowa 8

Gmina Walim[edytuj | edytuj kod]

  • kościół par. pw. Jakuba Apostoła
  • kościół fil. pw. MB Bolesnej
  • dzwonnica cmentarna
  • kościół fil. pw. św. Anny
  • kościół fil. pw. św. Rodziny
  • kościół fil. pw. św. Joachima i Anny
  • kościół poewangelicki obecnie filia Maksymiliana Kolbe (Rzeczka)
  • kościół par. pw. Serca Jezusa
  • kościół pw. św. Barbary
  • kaplica Seylerów (przy kościele)
  • kaplica Klingerba ul. 3 Maja
  • kościół fil. pw. Maksymiliana Kolbe
  • zamek Grodno
  • kościół fil. pw. św. Krzyża
  • dwór ul. Główna 13
  • dworzec kolejowy
  • zapora wodna na jez. Bystrzyckim
  • park przy sanatorium "Poranek"

Wydarzenia kulturalne i sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Majówka

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r. (stan w dniu 1 stycznia 2012
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. ws. połączenia miasta na prawach powiatu Wałbrzych z powiatem wałbrzyskim (Dz. U. z 2002 r. Nr 93, poz. 821)
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 roku w sprawie przywrócenia miastu Wałbrzych statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego (Dz. U. z 2012 r. poz. 853)
Wikimedia Commons