Powojnik
Z Wikipedii
| Powojnik | |
 Clematis 'Nelly Moser' |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Ranunculopsida |
| Rząd | jaskrowce |
| Rodzina | jaskrowate |
| Rodzaj | powojnik |
| Nazwa systematyczna | |
| Clematis L. | |
| Sp. Pl. 543. 1753 | |
 Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons |
|
Powojnik (Clematis L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Obejmuje ok. 230 gatunków bylin, krzewów i pnączy, pochodzących głównie z półkuli północnej. Łacińska nazwa rodzaju wywodzi się od greckiego klema – łoza, pnącze.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Gatunkiem typowym jest Clematis vitalba[1].
- Pokrój
- Rośliny pnące lub płożące o drewniejących łodygach dorastające do 8 m długości.
- Liście
- Ułożone naprzeciwlegle, zimozielone lub opadające na zimę. Liście złożone z 3 listków, podwójnie 3-listkowe lub nieparzystopierzaste.
- Kwiaty
- Okrągłe, duże, o średnicy powyżej 5 cm, o barwach od białej i żółtej przez różową, czerwoną do ciemnofioletowej i niebieskiej. Obupłciowe, rzadziej rozdzielnopłciowe i rozmieszczone dwupiennie.
- Owoce
- Główkowaty, złożony z licznych drobnych niełupek, które zachowują na szczycie szyjkę słupka, przeważnie długą i pierzastą.
[edytuj] Biologia i ekologia
W Polsce okres kwitnienia przypada od maja do października. Roślina trująca. Trujące są sok, liście, kwiaty i owoce.
[edytuj] Systematyka
Clematitis Duhamel du Monceau
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Ranunculopsida Brongn., podklasa jaskrowe (Ranunculidae Takht. ex Reveal), nadrząd Ranunculanae Takht. ex Reveal), rząd jaskrowce (Ranunculales Dumort.), podrząd Ranunculineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jaskrowate (Ranunculaceae Juss.), podrodzina Clematidoideae Raf., plemię Clematideae DC., rodzaj powojnik (Clematis L.)[2].
- Gatunki flory Polski[3]
- powojnik alpejski (Clematis alpina (L.) Mill.)
- powojnik Jackmana (Clematis ×jackmanii T. Moore) – gatunek uprawiany
- powojnik pnący (Clematis vitalba L.) – antropofit zadomowiony
- powojnik prosty (Clematis recta L.)
- powojnik tangucki (Clematis tangutica (Maxim.) Korsh.) – gatunek uprawiany
- powojnik wielopłatkowy, p. wielkopłatkowy (Clematis macropetala Ledeb. – gatunek uprawiany
- powojnik włoski (Clematis viticella L.) – gatunek uprawiany
- Podział wg ?[potrzebne źródło]
Podrodzaj Atragene L.
- Powojnik alpejski (Clematis alpina Mill.)
- Powojnik alpejski podgat. ochocki (Clematis alpina ssp. ochotensis (Poir.) O. Ktze)
- Powojnik koreański (Clematis koreana Kom.)
- Powojnik syberyjski (Clematis sibirica) (do niedawna klasyfikowany jako Clematis alpina var. sibirica (L.) O. Ktze
- Powojnik wielopłatkowy (Clematis macropetala) Ledeb.
- Clematis macropetala Ledeb.
- Clematis occidentalis DC.
- Clematis pseudoalpina Coult. et Nels.
Podrodzaj Euclematis Sękowski syn. Clematis L.
- Sekcja Flammule DC.
- Podsekcja Hexapetalae – obejmuje gatunki nie uprawiane w naszych warunkach klimatycznych.
- Podsekcja Montanae Rehd.
- Clematis chrysocoma Franch.
- Powojnik górski (Clematis montana Buch.-Ham.)
- Podsekcja Orientales Prantl.
- Powojnik piłkowany (Clematis serratifolia Rehd.)
- Powojnik wschodni (Clematis orientalis L. (syn Clematis ispahanica)
- Powojnik tangucki (Clematis tangutica Korsh.)
- Podsekcja Rectae Prantl.
- Clematis apiifolia DC.
- Clematis fargesii Franch.
- Clematis maximowicziana Franch. et Sav.
- Powojnik południowy Clematis flammula L.
- Powojnik prosty Clematis recta L.
- Podsekcja Vitalbae Prantl.
- Clematis brevicaudata DC.
- Clematis ligusticifolia Nutt.
- Clematis virginiana L.
- Powojnik pnący Clematis vitalba L.
- Powojnik pośredni Clematis x jouiniana Schn. – mieszaniec międzysekcyjny Clematis vitalba i Clematis heracleifolia
- Sekcja Viorna Prantl.
- Podsekcja Cirrhosae Prantl. – obejmuje gatunki ciepłolubne, nie nadające się do uprawy w naszych warunkach klimatycznych.
- Podsekcja Crispae Prantl.
- Clematis fusca Turcz.
- Clematis ochroleuca Ait.
- Clematis X pseudococcinea Schn.
- Powojnik całolistny Clematis integrifolia L.
- Powojnik Douglasa Clematis douglasii Hook.
- Podsekcja Connatae Rehd. et Wils.
- Clematis aetusifolia Turcz.
- Clematis rehderiana Craib.
- Clematis veitchiana Craib.
- Podsekcja Tubulosae Rehd. et Wils.
- Clematis X bonstedtii Wehr. – mieszaniec będący efektem skrzyżowania dwóch poniższych gatunków.
- Clematis stans S. et Z.
- Powojnik rurkowaty Clematis heraclefolia DC.
- Sekcja Viticella DC.
- Clematis campaniflora Brot.
- Clematis lanuginosa Lindl.
- Clematis patens Morr. et Decne
- Powojnik Duranda Clematis x durandii Durand
- Powojnik Jackmana Clematis x jackmanii Moore
- Powojnik kwiecisty Clematis florida Thunb.
- Powojnik wełnisty Clematis lanuginosa Lindl.
- Powojnik włoski Clematis viticella L.
- Powojnik chiński Clematis chinensis
[edytuj] Zastosowanie
Ze względu na duże i barwne kwiaty wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-24].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Clematis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-24].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
[edytuj] Bibliografia
- Stefan Franczak: Powojniki. Warszawa: Hortpress, 1996.
- Bolesław Sękowski: Powojniki. Warszawa: PWRiL, 1978.
