Powojowate
| Powojowate | |
|---|---|
 Pokrój roślin z rodz. powojowatych (Argyreia sp.)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | psiankowce |
| Rodzina | powojowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Convolvulaceae Juss. Gen. Pl.: 132, 1789 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Powojowate (Convolvulaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych z rzędu psiankowców obejmująca ponad 1650 gatunków w 57 rodzajach. Powojowate spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych[1].
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Zwykle pnące się rośliny zielne, rzadko drzewa.
- Łodyga
- Wijąca się (zawsze w prawo), płożąca, rzadko wzniesiona.
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe, liście pojedyncze, całobrzegie, często klapowane, rzadko ząbkowane.
- Kwiaty
- Lejkowate osadzone zwykle pojedynczo w kątach liści, niekiedy zebrane są w szczytowe wiechowate kwiatostany. Są to kwiaty promieniste, o 5-krotnej symetrii, zrośniętych płatkach korony, 1 słupku i 5 pręcikach.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]
Rodzina siostrzana w stosunku do psiankowatych (Solanaceae).
| psiankowce |
|
||||||||||||||||||||||||
- podrodzina Humbertioideae Roberty
- plemię Humbertieae
- rodzaj: Humbertia – takson monotypowy z drzewiastym gatunkiem Humbertia madagascariensis występującym na Madagaskarze.
- plemię Humbertieae
- podrodzina Convolvuloideae Burnett
- plemię Aniseieae
- rodzaj: Aniseia Choisy
- rodzaj: Iseia O'Donell
- rodzaj: Odonellia K. R. Robertson
- rodzaj: Tetralocularia O'Donell
- plemię Cardiochlamyeae
- rodzaj: Cardiochlamys Oliv.
- rodzaj: Cordisepalum Verdc.
- rodzaj: Dinetus Buch.-Ham. ex Sweet
- rodzaj: Poranopsis Roberty
- rodzaj: Tridynamia Gagnep.
- plemię Convolvuleae
- rodzaj: Calystegia R. Br. – kielisznik
- rodzaj: Convolvulus L. – powój
- rodzaj: Polymeria R. Br.
- plemię Cresseae
- rodzaj: Bonamia Thouars
- rodzaj: Cladostigma Radlk.
- rodzaj: Cressa L.
- rodzaj: Evolvulus L.
- rodzaj: Hildebrandtia Vatke
- rodzaj: Itzaea Standl. & Steyerm.
- rodzaj: Neuropeltis Wall.
- rodzaj: Neuropeltopsis Ooststr.
- rodzaj: Sabaudiella Chiov.
- rodzaj: Seddera Hochst.
- rodzaj: Stylisma Raf.
- rodzaj: Wilsonia R. Br.
- plemię Cuscuteae
- rodzaj: Cuscuta L. – kanianka
- plemię Dichondreae
- rodzaj: Calycobolus Willd. ex Schult.
- rodzaj: Dichondra J. R. Forst. & G. Forst.
- rodzaj: Dipteropeltis Hallier f.
- rodzaj: Falkia Thunb.
- rodzaj: Metaporana N. E. Br.
- rodzaj: Nephrophyllum A. Rich.
- rodzaj: Porana Burm. f.
- rodzaj: Rapona Baill.
- plemię Erycibeae
- rodzaj: Erycibe Roxb.
- plemię Ipomoeeae
- rodzaj: Argyreia Lour.
- rodzaj: Astripomoea A. Meeuse
- rodzaj: Blinkworthia Choisy
- rodzaj: Ipomoea L. – wilec
- rodzaj: Lepistemon Blume
- rodzaj: Lepistemonopsis Dammer
- rodzaj: Paralepistemon Lejoly & Lisowski
- rodzaj: Rivea Choisy
- rodzaj: Stictocardia Hallier f.
- rodzaj: Turbina Raf.
- plemię Jacquemontieae
- rodzaj: Jacquemontia Choisy
- plemię Maripeae
- rodzaj: Dicranostyles Benth.
- rodzaj: Kuhlmanniella Barroso
- rodzaj: Lysiostyles Benth.
- rodzaj: Maripa Aubl.
- plemię Merremieae
- rodzaj: Decalobanthus Ooststr.
- rodzaj: Hewittia Wight & Arn.
- rodzaj: Hyalocystis Hallier f.
- rodzaj: Merremia Dennst. ex Endl.
- rodzaj: Operculina Silva Manso
- rodzaj: Xenostegia D. F. Austin & Staples
- plemię Aniseieae
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe Takht. ex Reveal, nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce Dumort., podrząd Convolvulineae Engl., rodzina powojowate (Convolvulaceae Juss.)[3].
- Pozycja i podział wg systemu Takhtajana
Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta), klasa: Magnoliopsida, podklasa: jasnotowe (Lamiidae), nadrząd: Solananae, rząd: powojowce (Convolvulales), rodzina: powojowate (Convolvulaceae).
[edytuj] Zastosowanie
Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, stosowane do osłaniania ogrodzeń lub balkonów. Wilec ziemniaczany Ipomoea batatas uprawiany jest na szeroką skalę jako roślina jadalna i przemysłowa. Nasiona wielu roślin zawierają czynnik toksyczny (przede wszystkim Argyreia nervosa: alkaloidy indolowe, kwas lizergowy (LSA). Jako symptomy zatrucia mogą wystąpić: halucynacje, rozszerzone źrenice, nudności, wymioty, biegunka, senność, zdrętwienie i kurcze mięśni. Zatruć się można spożywając nasiona.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
- ↑ Family: Convolvulaceae (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-04-14].
- ↑ Crescent Bloom: Convolvulaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-04-14].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Convolvulaceae [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (ang.)
