Powroźnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powroźnik
Powroźnik – cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła
Powroźnik – cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Muszyna
Liczba ludności (2006) 1449[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-370
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0454853
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Powroźnik
Powroźnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powroźnik
Powroźnik
Ziemia 49°22′15″N 20°57′01″E/49,370833 20,950278Na mapach: 49°22′15″N 20°57′01″E/49,370833 20,950278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Nowy kościół w Powroźniku

Powroźnikwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Leży pomiędzy Krynicą-Zdrojem a Muszyną. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powroźnik powstał najprawdopodobniej w XIV w. Pierwsza wzmianka historyczna o tej miejscowości pochodzi z aktu darowizny wydanego przez króla Władysława Jagiełłę w 1391 r. Kolejna wzmianka pochodzi z 1565 r. i mówi o wsi ruskiej lokowanej na prawie wołoskim przez biskupa krakowskiego Filipa Padniewskiego. W 1637 r. erygowano w Powroźniku parafię unicką.

W 1940 r. około 100 Łemków emigrowało z Powroźnika na Ukrainę, pod naciskiem Niemców. Następnie w ramach Akcji Wisła w 1947 r. wysiedlono z Powroźnika kolejne 451 osób. Na wyludnione tereny napłynęła ludność polska z Kresów Wschodnich i z innych wiosek Podkarpacia. W 1951 r. decyzją biskupa tarnowskiego, zlikwidowano parafię greckokatolicką w Powroźniku i erygowano parafię rzymskokatolicką.

W miejscowości znajdują się: stacja kolejowa, wyciąg narciarski, nowoczesna oczyszczalnia ścieków dla Krynicy-Zdroju, jedna z najcenniejszych drewnianych cerkwi Sądecczyzny oraz Sala Królestwa Świadków Jehowy. Miejsce krzyżowania się szlaków turystycznych. Odwierty i rozlewnie wód mineralnych.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność według spisów powszechnych, w 2009 według PESEL.[2][3][4][5]

Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 140 160 195 285
Zwierzęta hodowlane w 1900 roku[2]
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 42 500 235 91

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Drewniana cerkiew z 1604 r. pod wezwaniem św. Jakuba Młodszego Ap. (obecnie kościół rzymskokatolicki). Przypuszcza się, że zakrystia jest jeszcze starsza i służyła jako pierwsza cerkiew już w XVI w. Wskazują na to bogate malowidła na ścianach i na sklepieniu pomieszczenia.

Główna wieża kościoła jest późniejsza, i pochodzi z 1780 r. Oryginalnie cerkiew zbudowana była na innym miejscu. Została przeniesiona w 1813 r. ze względu na zagrożenie powodziowe.

Ikonostas znajdujący się dziś w cerkwi w Powroźniku pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku. Najstarsze ikony w cerkwi pochodzą z początku XVI wieku (ikona Aarona). Ponieważ cerkiew służy dziś wiernym obrządku rzymskokatolickiego, ikonostas jest nienaturalnie przesunięty na tylną ścianę prezbiterium.

Cerkiew, włącznie z cenną zakrystią, jest dostępna dla zwiedzających bezpośrednio po niedzielnych nabożeństwach.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski Żegiestów-ZdrójPusta Wielka (1061 m) – Runek (1082 m) – Przełęcz KrzyżowaKrynica-ZdrójGóra Parkowa (741 m) – Powroźnik – Leluchów

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. ks. Bogusław Zawiślak. Przewodnik po cerkwi św. Jakuba Mł. Ap. w Powroźniku. Powroźnik 2007. ISBN 978-83-923771-3-9