Powstanie Czedżu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Powstanie Czedżu – powstanie na wyspie Czedżu na terenie Korei Południowej, wybuchło 3 kwietnia 1948, a ostatnie walki rozegrały się w 1953 roku. Powstanie zostało brutalne stłumione przez siły wierne rządowi, w walkach i rządowych pacyfikacjach zginęło, według różnych źródeł, od 14 000 do 60 000 osób.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

14 listopada 1947 Organizacja Narodów Zjednoczonych przegłosowało rezolucję ONZ nr 112, wzywającą do przeprowadzenia w Korei wyborów pod nadzorem Komisji ONZ. Związek Radziecki odmówił zastosowania się do rezolucji i dostępu komisji do północnej części kraju[1][2]. Wybory na północy, odbyły się przy frekwencji w wysokości 99,6%. 86,3% wyborców poparło kandydatów wspieranych przez rząd. Komunistyczna Partia Robotnicza Korei Południowej postanowiła bojkotować wybory na południu. Władze USA szacowały, że około 60 000 (20% ogółu) mieszkańców wyspy było członkami partii komunistycznej; przystąpiły do zorganizowanej akcji przeciw komunistom, zaaresztowano 2500 działaczy, z których co najmniej trzech zostało zabitych.

3 kwietnia 1948 policja na wyspie ostrzelała demonstrację upamiętniającą walkę Koreańczyków z japońskimi okupantami. Oburzeni ludzie zaatakowali 12 posterunków policji. Ten dzień przyjmuje się za początek powstania.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

W walkach zginęło ok. 100 policjantów i cywili. Rebelianci spalili centra wyborcze. Rząd Korei Południowej wysłał 3000 żołnierzy na pomoc lokalnej policji, ale 29 kwietnia kilkuset żołnierzy zbuntowało się przeciwko dowódcom, wręczając duże ilości broni rebeliantom. Rząd w Seulu zorganizował bojówki antykomunistyczne, składające się głównie z młodzieży wywodzącej się ze środowisk skrajnej prawicy. Bojówki przystąpiły do zabijania męskich mieszkańców wyspy, zawłaszczając przy tym ziemie należące do ofiar[3].

Próby rozwiązania konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Generał Kim Ik Ruhl, dowódca wojsk Korei Południowej na wyspie, próbował zakończyć powstanie poprzez pokojowe negocjacje z rebeliantami. Spotkał się kilkakrotnie z przywódcą rebeliantów Kim Dalsam (członkiem partii komunistycznej), ale żadna ze stron nie mogła zgodzić się na stawiane warunki. Rząd chciał natychmiastowego złożenia broni przez rebeliantów. Buntownicy natomiast domagali się rozbrojenia miejscowej policji, zwolnienia wszystkich urzędników rządzących na wyspie, delegalizacja młodzieżowych grup paramilitarnych na wyspie i ponownego zjednoczenie Półwyspu Koreańskiego.

Walki partyzanckie[edytuj | edytuj kod]

Gdy siły rządowe opanowały pas nadmorski, partyzanci wycofali się w góry, gdzie założyli swoje obozy wypadowe. Społeczność rolnicza pomiędzy wybrzeżem i wzgórzami znalazła się na głównym polu bitwy. W październiku 1948 roku armia rebeliantów, składająca się z około 4000 słabo uzbrojonych żołnierzy, zwyciężyła w szeregu walk z wojskiem. Wiosnę 1949 roku na wyspę przysłano cztery bataliony wojsk Korei Południowej. Połączone siły szybko wygrały starcia z siłami rebelianckimi. 17 sierpnia 1949 kierownictwo wojsk rebelianckich rozpadło się po zabiciu ich głównego przywódcy – Yi Tuk-ku. W czasie powstania na wyspie znajdowała się niewielka liczba Amerykanów, kapitan Jimmie Leach był jedynym doradcą wojsk w czasie kampanii przeciwko komunistom na wyspie.

Mieszkańcy wyspy czekający na egzekucje w maju 1948

Bezpośrednio po ataku Korei Północnej na Południową, która rozpoczęła wojnę koreańską, wojsko południowe przeprowadzało „prewencyjne obławy” na podejrzanych działaczy w całym kraju. Także tysiące osób zostało aresztowanych na Czedżu. Podejrzani byli sortowani na cztery grupy, oznaczone literami A, B, C i D. 30 sierpnia 1950 starszy oficer południowokoreańskiego wywiadu policji w Czedżu, nakazał zabicie wszystkich osób w grupie C i D przez pluton egzekucyjny nie później, niż 6 września[4].

Przypisy

  1. „United Nations Resolution 112: The Problem of the Independence of Korea”.
  2. North Korea Through The Looking Glass.
  3. Deane, Hugh. The Korean War, 1945–1953 (October 1999 ed.). China Books & Periodicals.
  4. Ghost of Cheju.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Merrill, John (1989). Korea: The Peninsular Origins of the War. University of Delaware Press. ISBN 0-87413-300-9. „Examines the local backdrop of the war, including large-scale civil unrest, insurgency and border clashes before the North Korean attack in June, 1950.”