Powstanie Mahdiego w Sudanie

Z Wikipedii

Powstanie mahdystów – zbrojne wystąpienie derwiszów z Sudanu przeciwko Wielkiej Brytanii (w latach 1881-1898)

[edytuj] Przyczyny i przebieg walk

Państwo sudańskie w 1822 zostało przyłączone do Egiptu, który z kolei w 1882 został opanowany przez Brytyjczyków. Stanowiło ono bowiem dogodną bazę do penetracji całej Afryki Środkowej. W podbojach tych wielkich obszarów, aż do Ugandy i Kenii wsławił się angielski pułkownik Gordon, który mianowany został później generalnym gubernatorem całego Sudanu. Przeciwko bezwzględnej eksploatacji kraju przez Brytyjczyków w 1883 wybuchło w Sudanie wielkie powstanie, zwane od imienia przywódcy powstaniem mahdystów. Po dwuletnim oblężeniu stolicy Chartumu, powstańcy zdobyli miasto, Gordon został zabity i w Sudanie powstało państwo mahdystów. Dopiero w 1898 zostało ono podbite przez Brytyjczyków, a to dzięki zastosowaniu przez nich, po raz pierwszy w świecie, karabinów maszynowych, od ognia których zginęło w bitwie pod Omdurmanem około 20 tys. powstańców a tylko około 50 Brytyjczyków.

[edytuj] Kalendarium

1881 – Muhammad Ahmad Ibn Abd Allah al-Mahdi ogłasza się mahdim (mesjaszem). Ogłasza świętą wojnę i staje na czele walki skierowanej przeciwko niewiernym
1881-82 – oddziały derwiszów rozbijają wojska egipskie
1883-85 – pokonanie wojsk brytyjskich. Ogłoszenie niepodległości. Stolicą państwa zostaje Omdurman
1886 – po śmierci Mahdiego, do Sudanu przybywają wojska brytyjskie
2 września 1898 – rozbicie wojsk sudańskich w bitwie pod Omdurmanem przez anglo-egipski korpus ekspedycyjny pod dowództwem generała Sir Horatio Kitchenera
1899 – przekształcenie Sudanu w terytorium wspólnie zarządzane przez Egipt i Wielką Brytanię

[edytuj] Zobacz też

• "Khartoum" ("Chartum") – film z 1966 r. w reżyserii Basila Deardena
• "Cena Honoru" – dwie wersje filmowe, z 1939 r. w reżyserii Zoltana Kordy i z 2002 w reżyserii Shekhara Kapura
• "W pustyni i w puszczy" – powieść Henryka Sienkiewicza