Powstanie Mau Mau
Powstanie Mau Mau (ang. Mau Mau Rebellion lub Mau Mau Revolt) – nazwa nadana zbrojnym walkom tubylców w Kenii przeciwko kolonialnej administracji Wielkiej Brytanii w latach 1952 do 1955.
Spis treści |
Przyczyny wybuchu powstania [edytuj]
Przyczyną wybuchu powstania była ciężka sytuacja gospodarcza w jakiej znajdowali się zamieszkujący te tereny przedstawiciele plemienia Kikuju. Ponieważ większa część ziem uprawnych w Kenii znajdowała się w posiadaniu białych osadników, wielu członków ludu Kikuju zmuszonych było opuszczać przeludnione wsie i przenosić się do miast lub na farmy europejskich kolonistów. Brak stałego zajęcia oraz perspektyw na przyszłość doprowadził w roku 1951 do wybuchu walk.
Przebieg walk [edytuj]
Sygnał do rozpoczęcia powstania stanowiły morderstwa popełnione przez członków tajnej organizacji Mau-Mau na brytyjskich farmerach oraz dewastacja ich mienia. Trzon rebeliantów stanowili członkowie plemienia Kikuju oraz mniej liczne plemiona Embu i Meru. Głównymi bazami rebeliantów były okolice góry Kenia i łańcucha Nyandarua. By zapobiec dalszym atakom na farmerów rząd brytyjski postanowił przesiedlić tubylców z rozproszonych gospodarstw do większych wiosek, co miało ułatwić ich kontrolę. Wobec podejrzanych o popieranie powstania stosowano środki represyjne takie jak osadzanie w obozach karnych oraz tortury. W październiku 1952 roku aresztowano również Jojomo Kenyatę, jednego z głównych działaczy kenijskiego ruchu wyzwoleńczego. Jednym z torturowanych był Husajn Onjango Obama, dziadek prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy. Jego żona miała zeznać, że brytyjscy żołnierze wbijali w jego ciało szpilki i zmiażdżyli genitalia, próbując zdobyć informacje na temat kenijskich organizacji konspiracyjnych. Powstanie zostało stłumione przez Brytyjczyków w roku 1955.
Skutki [edytuj]
Całkowity koszt stłumienia powstania obliczono na 20 mln funtów. Spowodowało ono rozdźwięk pomiędzy białymi osadnikami w Kenii a Home Office (brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych), który doprowadził do uzyskania przez Kenię najpierw częściowej autonomii w roku 1958[1] a następnie pełnej niepodległości w roku 1963. Śmierć poniosło kilkuset Brytyjczyków oraz około 3 000 członków plemienia Kikuju- zarówno po stronie powstańców, jak i sił kolonialnych (ofiary samosądów). W 2013 roku rząd brytyjski zdecydował, iż wypłaci weteranom powstania odszkodowania. Władze w Kenii uważają, że formalnie takich osób jest 50 tysięcy.
Przypisy
- ↑ Józef Kukułka: Historia współczesna stosunków międzynarodowych 1945-2000 : z kalendarium 2001-2006. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007, s. 130. ISBN 978-83-7383-265-7.
Bibliografia [edytuj]
- Kryzysy i konflikty w Afryce
- Roland Anthony Oliver: Dzieje Afryki po 1800 roku. Warszawa: "Książka i Wiedza", 2007, s. 290,291. ISBN 978-83-05-13491-0.
- [1]
