Powstanie Spartakusa (1919)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy powstania z 1919 roku. Zobacz też: Powstanie Spartakusa.
Powstanie Spartakusa
Alfred Grohs zur Revolution 1918 1919 in Berlin Große Frankfurter Straße Ecke Lebuser Straße Barrikade Kampf während der Novemberrevolution in Berlin 02 Bildseite Schaulustige.jpg
Barykada na Große Frankfurter Straße w Berlinie w czasie powstania Spartakusa
Czas 515 stycznia 1919
Miejsce Berlin
Terytorium Republika Weimarska
Wynik zwycięstwo strony rządowej
Strony konfliktu
USPD
KPD
Reichswehra
Freikorps
Straty
156 zabitych

Powstanie Spartakusa (niem. Spartakusaufstand lub Januaraufstand) – powstanie wywołane 5 stycznia 1919 roku przeciw rządowi rewolucyjnemu złożonemu z członków Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) i trwające do 15 stycznia.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Podczas Powszechnego Kongresu Rad Robotniczo–Żołnierskich w Berlinie trwającego w dniach 16–21 grudnia 1918 roku, w którym to kongresie wzięli udział zarówno politycy SPD, jak i USPD ustalono, że władza należeć będzie jedynie do rządu rewolucyjnego, nazwanego później Radą Centralną, a nie, jak chciało USPD do rad robotniczych[1]. W następnych dniach politycy USPD ustępowali ze swoich urzędów na znak protestu, niektórzy z nich 1 stycznia 1919 roku powołali nową partię – Komunistyczną Partię Niemiec, która wraz z istniejącym wcześniej Związkiem Spartakusa podjęła decyzję, o wybuchu powstania w Berlinie.

Przebieg powstania[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednią przyczyną powstania było usunięcie za działalność przeciw rządowi polityka USPD ze stanowiska prezydenta berlińskiej policji Emila Eichhorna. Walki wybuchły 5 stycznia i objęły ulice Berlina. Nowo powołany minister obrony narodowej Gustav Noske wydał rozkaz Reichswehrze i Freikorpsom stłumienia rewolty, odbicia ulic Berlina i spacyfikowania powstańców. Liczba ofiar powstania wyniosła 156 osób, zamordowano również przewodniczących KPD – Różę Luksemburg i Karla Liebknechta, nieco później Leona Jogichesa a kilka dni później ich ciała wrzucono do kanału Landwehrkanal. Było to równoznaczne z upadkiem powstania.

Przypisy

  1. Allgemeiner Kongreß der Arbeiter- und Soldatenräte Deutschlands. Vom 16. bis 21. Dezember im Abgeordnetenhause zu Berlin. Stenogram wydany przez Zentralrat der sozialistischen Republik Deutschlands, Berlin 1919.