Powstanie Tacfarinasa w Numidii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powstanie Tacfarinasa w Numidii 17-24 n.e.
Téboursouk.jpg
Rejon starożytnego Thubursicum (ob. Téboursouk)
Czas 17 - 24 n.e.
Miejsce Numidia
Terytorium Numidia
Wynik zwycięstwo Rzymian
Strony konfliktu
Rzymianie Numidowie
Dowódcy
Luciusz Aproniusz Cesianusz, Marek Furiusz Camillus, Kwintus Iuniusz Blesus, Publiusz Korneliusz Lentulus Scypion Tacfarinas
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Powstanie Tacfarinasa w Numidii 17 - 24 n.e.

W roku 17 n.e. Numidyjczyk Tacfarinas (weteran i dezerter z oddziałów posiłkowych Rzymian) na czele grupy awanturników rozpoczął wyprawy łupieżcze w płn Afryce. Krótko później przekształcił on własną bandę w organizację militarną, zawiązując sojusze z miejscowymi plemionami Numidów. W odpowiedzi na akcje rabunkowe Tacfarinusa, namiestnik Numidii Furiusz Camillus zebrał niewielką armię, zmuszając przeciwnika do walnej bitwy, w której odniósł zwycięstwo.

W roku 20 n.e. Tacfarinas ponowił łupieżcze wyprawy w rejonach pustynnych, niszcząc wioski i oblegając garnizony rzymskie w Numidii. W tej sytuacji Tyberiusz skierował do Afryki z Panonii IX legion Hispana, wzmacniając siły rzymskie w spornym rejonie. Prowadząc walki podjazdowe Tacfarinus wycofywał się a następnie atakował niespodziewanie Rzymian na tyłach. Po kilku utarczkach, powstańcy skierowali się w kierunku wybrzeża. Obładowana łupami armia Tacfarinusa poruszała się powoli, co wykorzystali Rzymianie rozbijając przeciwnika na pustyni.

Kolejne akcje Tacfarinasa przypadają na rok 22 n.e. Wcześniejsze sukcesy skłoniły go do wysłania poselstwa do Tyberiusza z żądaniami zwrotu zajętych ziem. W przeciwnym wypadku przywódca zagroził Rzymianom nową wojną. Cesarz odmówił udziału w negocjacjach z dezerterem, polecając swojemu namiestnikowi stłumienie powstania wszelkimi możliwymi srodkami.

Armia rzymska podzielona została na 3 części. Dwie z nich operowały na obrzeżach terenów walk, celem nie dopuszczenia posiłków dla powstańców. Główne siły dowodzone przez namiestnika Blesusa rozlokowały się w kilku wzajemnie ubezpieczających się obozach. Sytuacja taka spowodowała rozdzielenie się oddziałów numidyjskich i pozbawienie ich atutu, jakim było jednolite dowództwo. Sukcesy w potyczkach z niewielkimi oddziałami powstańczymi pozwoliły Rzymianom na podzielenie oddziałów na jeszcze mniejsze grupy, dowodzone przez centurionów. Oddziały te jesienią wyruszyły na pustynię w pościg za wojskami Tacfarinasa. Po aresztowaniu przez Rzymian brata Tacfarinasa, przywódca powstańców wycofał swoje siły. Jako, że wojskom rzymskim nie udało się całkowicie rozbić wszystkich oddziałów powstańczych, wojna toczyła się w dalszym ciągu.

W roku 24 n.e. do Afryki przybyły nowe siły rzymskie, które od razu napotkały opór powstańców. Numidowie przy wsparciu Maurów oblegli miasto Thubirsicum. Namiestnik rzymski Publiusz Korneliusz Donabella zebrał wówczas wszelkie dostępne mu siły, odbijając miasto, po czym wysłał poszczególne oddziały w inne zagrożone rejony. Tam stracono wszystkich władców plemion, w których lojalność Donabella wątpił. Następnie trzy wojskowe kolumny rzymskie Donabelli oraz jedna dowodzona przez numidyjskiego króla Ptolemeusza z Mauretanii splądrowały i zrównały z ziemią okoliczne tereny. W tym samym roku Rzymianom udało się w końcu zaskoczyć i pobić oddział samego Tacfarinusa, który poległ w bitwie o twierdzę Auzia (obecnie Aumae - 100 km na płd-wschód od Algieru). Powstanie w Numibii zakończyło się klęską powstańców.


Literatura

  • Hans Volkmann: Tacfarinas. In: Der Kleine Pauly. Band 5, 1975, Sp. 481f.
  • Zvi Yavetz: Tiberius. Der traurige Kaiser. dtv, München 2002, S. 120f., ISBN 3-423-30833-8.