Powstanie sejneńskie
| Powstanie sejneńskie | |||||||||||||||||
 Defilada polskiej kawalerii w Sejnach
|
|||||||||||||||||
| Czas | 23-28 sierpnia 1919 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Europa Wschodnia | ||||||||||||||||
| Terytorium | powiat sejneński | ||||||||||||||||
| Przyczyna | spór o przynależność powiatu sejneńskiego | ||||||||||||||||
| Wynik | wygrana Polaków | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Powstanie sejneńskie – polskie powstanie, zorganizowane przez POW, przeciw litewskiej administracji na Sejneńszczyźnie w dniach 23-28 sierpnia 1919.
Spis treści |
Tło i przygotowania [edytuj]
Wycofywanie się wojsk niemieckich w lecie 1919 roku na zachód otworzyło tak Polakom, jak i Litwinom możliwości roztoczenia na zwalniane przez Niemców obszary Suwalszczyzny własnej władzy państwowej. 26 lipca 1919 roku Rada Najwyższa Ententy wytyczyła linię demarkacyjną (linia Focha), rozgraniczającą sporne terytoria. Litewska administracja opuściła znaczną część Suwalszczyzny, pod jej kontrolą pozostały jednak Sejny i tereny aż po rzekę Czarna Hańcza, leżące po polskiej stronie tej linii[1].
W sierpniu, na skutek niepowodzeń negocjacji, dowództwo suwalskiego Okręgu POW podjęło decyzję o zorganizowaniu powstania. Był to wynik wizyty w mieście premiera Litwy, Mykolasa Sleževičiusa, który zachęcał mieszkańców do oporu wobec Polaków.
Okręg, pod dowództwem ppor. Adama Rudnickiego, dysponując ok. tysiącem zakonspirowanych i uzbrojonych ludzi zdecydował się na siłowe rozwiązanie kwestii przynależności terytorialnej Sejn i okolic. Polacy byli zorganizowani w pięć kompanii piechoty i szwadron kawalerii. Litwini mieli liczebną przewagę, dysponując 1200 żołnierzami piechoty i 120 kawalerii.
Powstanie [edytuj]
O godzinie trzeciej w nocy z 22 na 23 sierpnia 1919 Polacy, rozpoczęli działania zbrojne. Jednocześnie kompania podchorążego Łankiewicza uderzyła na Krasnopol, rozbrajając załogę litewską i biorąc do niewoli około 40 jeńców. Polacy, wykorzystując zaskoczenie, wyparli z miasta Litwinów, którzy nie stawiali znaczącego oporu. Po litewskiej stronie linii Focha zajęto również Kopciowo, Wiejsieje i Łoździeje. Po kilkunastu godzinach znaczny obszar Suwalszczyzny znajdował się już w rękach POW.
Powstańcy liczyli, że wkrótce z Suwałk nadejdzie mający obsadzić granicę 41 Suwalski Pułk Piechoty, który miał zjawić się w mieście 23 sierpnia.
Litwini ściągnęli posiłki w rejon Kalwarii i Łoździejów i o godzinie 4:30 26 sierpnia rozpoczęli kontratak i po dwóch godzinach odzyskali miejscowości położone poza linią demarkacyjną oraz Sejny i po uporczywych walkach opanowali je. W czasie obrony Sejn zginął ppor. Zawadzki, jednak oddziały POW przeprowadziły, pod dowództwem ppor. Alexandrowicza, kontratak i odbiły Sejny jeszcze tego samego dnia.
Żołnierze regularnego polskiego wojska zostali zatrzymani na trasie do Sejn na rozkaz gen. Wojciecha Falewicza, dotarli do miasta po czterech dniach walk. Pułk przejął front i odparł ostatni atak. Po zakończeniu walk powstańcy zostali wcieleni do suwalskiego pułku.
Do 9 września linia Focha została obsadzona przez regularne wojska i walki wygasły.
Straty polskie wyniosły ok. 37 osób, litewskie są nieznane.
Przedwczesny wybuch powstania spowodował niepowodzenie planowanego zamachu stanu na Litwie, który miał zastąpić rząd Mykolasa Sleževičiusa bardziej propolskim rządem.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Kronika powstań polskich 1794—1944. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, s. 355. ISBN 83-86079-02-9.
Bibliografia [edytuj]
- Stanisław Buchowski: Powstanie Sejneńskie 23-28 sierpnia 1919 roku. Ośrodek "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach. [dostęp 2012-06-18].
- Urząd miasta Sejny - Historia
- Adam Grzeszak: Gdzie Litwa, gdzie ojczyzna?. polityka.pl, 2009-11-04. [dostęp 2012-06-18].
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||||||||
