Pozłotka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pozłotka
Pozłotka kalifornijska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina makowate
Rodzaj eszolcja
Nazwa systematyczna
Eschscholzia Chamisso
C. G. D. Nees, Horae Phys. Berol. 73. 1-8 Feb 1820[2]
Typ nomenklatoryczny
Eschscholzia californica Cham.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat pozłotki kalifornijskiej

Pozłotka[3], eszolcja, maczek[4] (Eschscholzia Cham.) – rodzaj roślin należących do rodziny makowatych. Obejmuje 12 gatunków występujących w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz w Meksyku. Rośliny te mają bezbarwny lub pomarańczowy, przejrzysty sok mleczny[5]. W naturze rosną łąkach nad klifami oraz w murawach śródlądowych, w miejscach suchych, kamienistych, często po pożarach i na terenach pustynnych[6]. W Polsce uprawiane są dwa gatunki, spośród których przejściowo dziczeje pozłotka kalifornijska (ma status efemerofita w polskiej florze[7]).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny, rośliny dwuletnie i jednoroczne z korzeniem palowym[5][6].
Liście
Skrętoległe, często tworzą różyczkę przyziemną, u niektórych gatunków ulistniona jest cała łodyga. Liście są ogonkowe, ich blaszka pierzasto podzielona pojedynczo lub więcej razy (do 4) na wąskie łatki[5].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo lub skupione po kilka na końcach pędów. Okazałe, osiągają 16 cm średnicy. Koniec szypułki jest kubeczkowato rozszerzony tuż pod kwiatem. Kielich składa się z 2 działek. Płatki są 4, rzadko więcej. Kolor maja zwykle pomarańczowy lub czerwony, rzadziej żółty, fioletowy lub biały. Pręciki są liczne (ponad 12). Górna zalążnia powstaje z 2 owocolistków, jest jednokomorowa. Na szczycie znamię z 4–8 wygiętych promieni[6][5].
Owoce
Cylindryczne torebki zawierające liczne nasiona[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Chryseis Lindl., Omonoia Raf.

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzaj Eschscholzia należy do plemienia Eschscholtzieae, podrodziny Papaveroideae[8], rodziny makowatych Papaveraceae, do rzędu jaskrowców (Ranunculales) i wraz z nim do okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Ranunculopsida Brongn., podklasa jaskrowe (Ranunculidae Takht. ex Reveal), nadrząd Ranunculanae Takht. ex Reveal, rząd makowce (Papaverales Dumort.), rodzina makowate (Papaveraceae Juss.), podrodzina Eschscholzioideae Leurss., plemię Eschscholzieae Baill., rodzaj eszolcja (Eschscholzia Cham.)[9].

Wykaz gatunków[10]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-04].
  2. 2,0 2,1 2,2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  3. Nazwa polska według Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  4. Nazwa polska według Gawryś Wiesław: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina Botanica, 2008. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Curtis Clark: Eschscholzia (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-03-05].
  6. 6,0 6,1 6,2 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 71. ISBN 0333748905.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  8. Family: Papaveraceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-03-05].
  9. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Eschscholzia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  10. Eschscholzia. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-03-04].