Próba iskrowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Próba iskrowa - jest to warsztatowa metoda sprawdzania składu chemicznego stali.

Podstawy teoretyczne metody[edytuj | edytuj kod]

Celem próby iskrowej jest wyznaczenie przybliżonych zawartości węgla oraz dodatków stopowych w stali. W warunkach przemysłowych próba iskrowa jest wystarczająco dokładną i szybką metodą sprawdzania i kontroli międzyoperacyjnej materiału. Opiera się ona na analizie wyglądu iskier podczas szlifowania materiału. Zjawisko iskrzenia polega na oderwaniu drobnych, rozgrzanych cząstek od materiału szlifowanego. W wyniku rozgrzania cząstki ulegają spaleniu, tworząc iskry. Biorą w tym udział wszystkie składniki stali, w pierwszym rzędzie węgiel, a następnie dodatki stopowe.

Rozpryski na końcu, jak i na środku biegu iskry mogą mieć różny kształt. Poza nim, uwagę zwraca się także na jasność oraz barwę, która może być jednakowa na całej długości lub zmienna, ciemniejsza na początku, a jaśniejsza na końcu.

Pewne zjawiska zachodzące podczas próby nie są zależne od składu chemicznego stali. Przykładowo długość snopa iskier zależy przede wszystkim od prędkości obrotowej tarczy szlifierskiej i od docisku próbki. Poprzednie procesy obróbkowe mają również duży wpływ na gęstość i wielkość snopa iskier.

Podział parametrów iskier[edytuj | edytuj kod]

Różne typy iskier, powstające w trakcie badania.
  • ze względu na kształt
    • włócznie,
    • kolce,
    • kępki,
    • krople,
    • gałązki,
    • maczugi,
  • ze względu na rodzaj
    • z promieniem ciągłym,
    • z promieniem przerywanym,
    • z promieniem rozgałęzionym,
  • ze względu na barwę
    • biało-żółta,
    • pomarańczowa,
    • jasnoczerwona,
    • czerwona,
    • wiśniowa,


Wpływ pierwiastków chemicznych[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastki chemiczne, obecne w stali, mają następujący wpływ na wygląd iskier:

  • Węgiel (C) - jest zasadniczym składnikiem powodującym rozpryski, gdyż powstający w procesie jego spalania dwutlenek węgla rozsadza oderwaną cząstkę. Im więcej węgla, tym liczniejsze są eksplozje. Wzrost ilości rozprysków trwa do osiągnięcia zawartości węgla równej 0,8%, po przekroczeniu tej wartości zjawisko ubożeje.
  • Wolfram (W) - daje charakterystyczne, przerywane promienie, o ciemnoczerwonej barwie oraz nieliczne, ale bardzo kroplowate rozpryski. Przy średnich zawartościach tego pierwiastka występują zakończenia promieni w kształcie ostrza włóczni.
  • Chrom (Cr) - w większych ilościach powoduje silne tłumienie iskrzenia, krótki i mało efektowny snop.
  • Nikiel (Ni) - bardzo trudny do rozpoznania. Daje pewne zgrubienie, świecące na biało na przedłużonym ostrzu.
  • Molibden (Mo) - od 0,1 % powoduje charakterystyczne oderwanie włóczni.
  • Mangan (Mn) - powoduje zakończenie kolców rozprysków w postaci wachlarzyka.

Przebieg próby iskrowej[edytuj | edytuj kod]

Przebieg próby jest następujący:

  • Sprawdzenie stanu szlifierki, w szczególności pod względem bezpieczeństwa.
  • Zadbanie, aby na tarczy szlifierskiej nie znajdowały się resztki poprzednio szlifowanej stali.
  • Zabezpieczenie oczu operatora.
  • Przeprowadzenie iskrzenia wzorników.
  • Przeprowadzenie iskrzenia próbek o nieznanym składzie chemicznym na przemian z wzornikami, przy jednoczesnym rozpoznawaniu charakterystycznych elementów iskrzenia.
  • Sporządzenie dokumentacji, ze szczególnym uwzględnieniem wykonania rysunków rozprysków.