Próba srebra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tabela polskich cech probierczych obowiązujących od 7 maja 2012 r.

Próba srebra – sposób określenia zawartości srebra w stopie wyrażonej w promilach, np. jeśli stop zawiera 50% czystego srebra jest ono próby 500.

Czyste srebro jest bardzo miękkie dlatego domieszkowane jest innymi metalami, aby zwiększyć trwałość wyrobów z niego wykonanych. Celem standaryzacji ilości srebra w stopie wprowadzono tzw. próby srebra:

  • próba 925 zawiera 92,5% czystego srebra
  • próba 875 zawiera 87,5% czystego srebra
  • próba 830 zawiera 83,0% czystego srebra
  • próba 800 zawiera 80,0% czystego srebra

Powyższy system prób podawanych w tysięcznych częściach całości obowiązuje w Polsce od 1986 roku. Przed 1986 rokiem funkcjonował system kolejnych jednocyfrowych prób, których wartości zmieniały się wraz z kolejnymi rozporządzeniami. Poniższa tabela przedstawia znaczenie kolejnych prób w zależności od roku obowiązywania:

1920-1931 1931-1963 1963-1986
1 próba 940 940 916
2 próba 875 875 875
3 próba 800 800 800
4 próba 750

Historyczne próby srebra obecne na terenie Polski[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obecnej Polski do roku 1920 na terenach polskich pod zaborami posługiwano się cechami probierczymi państw sprawujących kontrolę nad danym terytorium.

Zabór rosyjski - Na terenie Rosji i terytoriach zależnych funkcjonowała jednostka wagowa zołotnik. Srebro zwykle oznaczane było próbą 84 oznaczającą 84/96 czyli stop zawierający 87,5% srebra (875). Na wyrobach emaliowanych spotykana jest próba 88 oznaczająca stop zawierający 88/96 czyli 91,6% srebra (916). Od roku 1798 próba 84 (875) była najniższą prawnie dozwoloną próbą srebra dla wyrobów użytkowych i biżuterii[1]. Na terenie zaboru rosyjskiego do roku 1851 dozwolone było bicie próby w łutach, zwykle 12 łutów, czyli stop zawierający 12/16 srebra (próba 750). Ustawa z dnia 10/24.4.1851 r. opublikowana w Dzienniku Praw Królestwa Polskiego z dnia 24.7.(6.8.)1851 r. tom 44 wprowadziła rosyjski system prób w zołotnikach, a także minimalną próbę 84 (875)[2].

Zabór pruski - Na terenie Prus do 1886 roku używano jednostki wagowej łut. Srebro znakowano próbą 12 łutów oznaczającą stop o zawartości 12/16 srebra, czyli próbę 750. Często spotykaną próbą było również 13 łutów, czyli stop o zawartości 13/16 srebra (próba 812). W roku 1888 prawnie zakazano wytwarzania znakowania próbami wyrobów o próbie niższej niż 800, oraz zmieniono system prób na określający zawartość srebra w częściach tysięcznych, np. 800, 925 itp.[3]

Zabór austriacki - Na terenie Austrii i Austro-Węgier do roku 1866 używano jednostki wagowej łut. Srebro znakowano próbą 12 łutów oznaczającą stop o zawartości 12/16 srebra, czyli próbę 750. Często spotykaną próbą było również 13 łutów, czyli stop o zawartości 13/16 srebra (próba 812). Po roku 1866 wprowadzono system prób jednocyfrowych oznaczających: 1. próba 950, 2. próba 900, 3. próba 800, 4. próba 750[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]