Próchniaczek czarniawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Próchniaczek czarniawy
Ocypus olens
(O. Müller, 1764)
Próchniaczek czarniawy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze wielożerne
Infrarząd Staphyliniformia
Rodzina kusakowate
Podrodzina Staphylininae
Plemię Staphylinini
Podplemię Staphylinina
Rodzaj Ocypus
Podrodzaj (Ocypus)
Gatunek próchniaczek czarniawy
Synonimy
  • Goerius macrocephalus Stephens, 1832
  • Ocypus fulvopilosus Fiori, 1894
  • Ocypus meridionalis Fiori, 1894
  • Staphylinus major De Geer, 1774
  • Staphylinus olens O. F. Müller, 1764
  • Staphylinus unicolor Herbst, 1784
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Próchniaczek czarniawy[1], kusak olens[potrzebne źródło] (Ocypus (Ocypus) olens) – gatunek chrząszcza, jeden z największych europejskich przedstawicieli rodziny kusakowatych[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Jest to chrząszcz o wąskim kształcie, czarny, długości 22–32 mm, z krótkimi skrzydłami[2]. Największy środkowoeuropejski przedstawiciel rodziny[1]. Ciało czarne, matowe, pokryte krótkim, przylegającym, ciemnobrunatnym owłosieniem, gęsto punktowane. Głowa czworokątna o tylnych kątach nieco zaokrąglonych, szersza od przedplecza i znacznie szersza niż długa. Skronie znacznie dłuższe niż oko oglądane od góry. 9 człon czułków wyraźnie dłuższy niż szeroki. Przedplecze krótsze niż pokrywy, nieco słabiej niż głowa punktowane. Odnóża czarne do ciemnobrunatnych. V tergit odwłoka z błoniastą obwódką na tylnej krawędzi[3]. 5. segment odwłoka ma porośnięty delikatnymi, białymi włoskami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Aktywny głównie nocą, na ofiary czatuje pod kamieniami lub korą[2], potrafi mocno ugryźć dzięki silnym żuwaczkom. Zaniepokojony unosi odwłok do góry. Zaatakowany opryskuje napastnika drażniącą cieczą[2]. Żywi się głównie larwami muchówek, których poszukuje w padlinie.

Spotkać go można w większości lasów przez cały rok.

W ciągu dnia kryje się pod kawałkami drewna, w ściółce oraz w mchu[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek palearktyczny. Występuje w zachodniej, środkowej i południowej Europie, zachodniej Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich i Azorach[3]. Występuje również w Polsce[4], lecz rzadko obserwowany[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Roland Gerstmeier, przeł. Henryk Grabarczyk: Chrząszcze. Rozpoznawanie i oznaczanie. Seria: Przewodnik kieszonkowy. ISBN 8370731058.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Multimedialna Encyklopedia Powszechna WIEM edycja 2006. Young Digital Poland S.A., 2006.
  3. 3,0 3,1 3,2 Andrzej Szujecki: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera z. 24 e Kusakowate - Staphylinidae: Kusaki - Staphylininae. Warszawa, Wrocław: PWN, PTE, 1980.
  4. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]