Pradźapati (bóg)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Pradźapati (Sanskryt प्रजापति , trl. prajāpati , Ojciec Jestestw[1], "pan stworzeń, ojciec ludzkości", ang. Prajapati ) – dwupłciowe praźródło wszystkiego [2].
Spis treści |
Wedy [edytuj]
- Pradźapati jako pojedyncza postać, został on utożsamiony z wedyjskim Wiśwakarmanem, który według Rygwedy ukształtował świat.
- Identyfikowany był także z Puruszą - pierwotnym olbrzymem złożonym w ofierze, rokiem i ołtarzem ofiarnym, gdyż ,,Purusza to Pradźapati; Pradźapati to rok" [3].
- Jako męska zasada stworzenia, tworzy parę z zasadą żeńską , którą reprezentuje Wać[4].
Brahmany [edytuj]
W Brahmanach wymieniony jest jako pierwotny bóg , który stworzył Wedy a następnie świat ze Złotego Jaja zanurzonego w prawodach. Widząc że jest sam, stworzył bogów wstępując w niebo i asurów schodząc na ziemię. Nie mając potomstwa rozgrzał się i podzielił się na dwie części, kobietę i mężczyznę. Patron stanu kapłańskiego i twórca rytuału [5].
Upaniszady [edytuj]
Upaniszada Ćhandogja opisuje Pradźapatiego , jako nauczyciela przywódców dew i asurów
Manusmryti [edytuj]
"Traktat o zacności" (Manusmryti) wskazuje iż Pradźapati to imię Brahmy. Inne dzieła mówią o takim imieniu dla Indry, Somy i Waruny [6].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Androgyn uniwersalny. W: Maryla Falk: Mit psychologiczny w starożytnych Indiach. Ireneusz Kania (przeł.), Marek Mejor (red.nauk.). Wyd. 1. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, 2011, s. 35. ISBN 97883-242-0978-1.
- ↑ Gnoza soteriologiczna. W: Andrzej Szyszko-Bohusz: Hinduizm, buddyzm, islam. Wyd. 1. Wrocław: Ossolineum, 1990, s. 38. ISBN 83-04-03162-0.
- ↑ Dźiajmijanabrahamana II, 56
- ↑ pradźapati. W: Gerhard J. Bellinger: Leksykon mitologii. Mity ludów i narodów swiata. Janina Szymańska-Kumaniecka. Wyd. 1. Warszawa: Muza SA, 2003, s. 324. ISBN 83-7319-245-X.
- ↑ Maharyszi. W: Gerhard J. Bellinger: Leksykon mitologii. Mity ludów i narodów swiata. Janina Szymańska-Kumaniecka. Wyd. 1. Warszawa: Muza SA, 2003, s. 243. ISBN 83-7319-245-X.
- ↑ Łukasz Trzciński: Pradźapati. W: Bogowie, demony, herosi. Leksykon. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1996, s. 321. ISBN 83-7006-597-X.
Bibliografia [edytuj]
- Mircea Eliade: Historia wierzeń i idei religijnych. T. 1-3. Warszawa: PAX, 1988-1995.
- Marta Jakimowicz-Shah, Andrzej Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: WAiF, 1986, seria: mitologie świata. ISBN 83-221-0334-4.
- Marjorie Leach: Uniwersalny leksykon bóstw. Poznań: Oficyna Wydawnicza ATENA, 1998.
