Pradziad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy góry w Czechach. Zobacz też: Euroregion Pradziadeuroregion polsko-czeski.
Pradziad
Szczyt Pradziada (1491 m n.p.m.)
Szczyt Pradziada (1491 m n.p.m.)
Państwo  Czechy
Pasmo Jesioniki, Sudety
Wysokość 1491 m n.p.m.
Położenie na mapie Sudetów
Sudety mapa.png
"Pradziad"
Pradziad
50°04′58.87″N 17°13′51.38″E / 50.08302, 17.23094Na mapach: 50°04′58.87″N 17°13′51.38″E / 50.08302, 17.23094
Pradziad zimą wraz z pasmem górskim Jesioniki.
Pradziad widziany z Bruntála.
Widok z Pradziada na Owczarnię
Pradziad, wieża nadajnika TV

Pradziad (czes. Praděd, niem. Altvater) – 1491 m n.p.m. (podawane są też inne wysokości 1492 oraz 1493 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w paśmie górskim Jesioniki (Czechy). Najwyższy szczyt Moraw i Śląska Czeskiego (i całego Górnego Śląska), a zarazem najwyższy szczyt Sudetów Wschodnich oraz 6. co do wysokości w całych Sudetach. Na wierzchołku panują surowe warunki klimatyczne (średnia temperatura nie przekracza 1 °C, wieją bardzo silne wiatry, głównie z kierunku północno-zachodniego).

Na szczycie i w jego otoczeniu znajduje się Rezerwat Przyrody Pradziad powstały w 1991 roku z połączenia 6 odrębnych rezerwatów: Petrovy kameny, Velká kotlina, Malá kotlina, Vrchol Pradědu, Divoký Důl. Ochronie podlega roślinność alpejska i tundrowa oraz prastary drzewostan świerkowy.

Spis treści

[edytuj] Wieża nadajnika

Obecną wieżę retransmisyjną RTV na Pradziadzie poprzedzała wieża kamienna, na której były umieszczone anteny paraboliczne. Konstrukcja ta jednak nie była w stanie pomieścić kolejnych urządzeń, wobec czego przestała spełniać swoją rolę, dlatego podjęto budowę betonowej wieży nadajnika o wysokości 162 metrów. Budowę rozpoczęto w 1968 r. od wybudowania drogi dojazdowej na szczyt, a w 1977 rozpoczęto właściwą budowę wieży, którą zakończono w 1983. Budowla przypomina startującą rakietę kosmiczną, zaprojektował ją m.in. Jan Liška. W podnóżu wieży oprócz urządzeń przekaźnikowych mieści się hotel wraz z restauracją oraz stacja meteorologiczna. Natomiast na wysokości 1563 m n.p.m. znajduje się oszklony taras widokowy (wjazd windą). Przy dobrej widoczności dalekie widoki od Śnieżki na zachodzie [1] aż po Tatry na wschodzie [2], Małą Fatrę na południowym wschodzie[3] oraz Masyw Schneeberga w austriackich Alpach na południu.

[edytuj] Historia

Do XIX wieku pod Pradziadem prowadzono gospodarkę pasterską, głównie wypas owiec oraz wyrąb lasów. W końcu XIX wieku, z uwagi na dogodny dojazd z pobliskiej Karlovej Studanki zaczyna się rozwijać turystyka. W 1903 roku wg projektu wiedeńskiego architekta Franza Rittera von Neumanna zostaje wzniesiona neogotycka wieża widokowa Altvaterturm (do 1921 nazywana Habsburgwarte, a po przyłączeniu Kraju Sudeckiego do III Rzeszy Adolf Hitler Turm) o wysokości 32,5 m oraz szerokości u podstawy 14,5 m. Od samego początku ta kamienna budowla źle znosi trudne warunki klimatyczne i wymaga ciągłych napraw. W czasie II wojny światowej znajduje się w niej obserwatorium meteorologiczne Wehrmachtu. Po wojnie w 1946 roku wieża zostaje zamknięta dla turystów. Ponownie otwarta w latach 1951-1957, kiedy to po odkryciu szczelin w murach zostaje ponownie zamknięta przez nadzór budowlany. W 1959 roku wieża uległa zawaleniu. W 2004 w Turyngii na wzgórzu Wetzstein została wzniesiona wierna kopia wieży Altvaterturm.

Panorama z drogi prowadzącej do wieży widokowej
Wieża Altvaterturm – wierna rekonstrukcja z 2004 na wzgórzu Wetzstein, Turyngia

[edytuj] Turystyka

Popularny ośrodek sportów zimowych. 6 wyciągów narciarskich, najdłuższy 900 m. Doskonałe warunki śniegowe od grudnia aż do maja. Przeszkodą w uprawianiu sportów zimowych mogą być bardzo silne wiatry i niskie temperatury. W zimie dojazd do parkingu Hvezda, skąd 5 km autobusem jeżdżącym wahadłowo (czes. kivadlo). Rozbudowana baza hotelowa – 6 hoteli i pensjonatów oraz gastronomiczna.

W lecie i wczesną jesienią miejsce licznie odwiedzane przez turystów i rowerzystów (sieć doskonale oznakowanych tras rowerowych). Wjazd na parking Ovčárna – płatny.

[edytuj] Ciekawostki

Czubek wieży na Pradziadzie jest najwyżej położonym punktem stałym w całych Sudetach. Znajduje się on bowiem na wysokości 1653 m n.p.m. (1491 m + 162 m), a więc kilkadziesiąt metrów wyżej, aniżeli najwyższy punkt Obserwatorium Wysokogórskiego IMGW na Śnieżce, znajdujący się na poziomie 1620 m n.p.m.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach