Praga (motoryzacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy producenta samochodów. Zobacz też: inne znaczenia słowa Praga.
Praga
Forma prawna Spółka akcyjna
Data założenia 1907
Lokalizacja Praga,  Czechy
Siedziba ul. Strašnická 783/1
10222 Praga
Branża Motoryzacja
Produkty samochody, autobusy, ciężarówki, motocykle, trolejbusy, czołgi
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Praga Grand
Praga Piccolo
Praga Alfa
Praga RND
Praga V3S
Praga V3S w wersji militarnej
Praga S5T

Praga – byłe czechosłowackie przedsiębiorstwo produkujące motocykle, samochody osobowe i ciężarowe oraz autobusy pod własną marką, istniejące w latach 1907-2006.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1907 roku w Pradze doszło do połączenia dwóch firm – „První Českomoravská továrna na stroje” i wytwórnią barona Frantiska Ringhoffera. W wyniku fuzji powstała „Pražska továrna na automobily”, a rok później zmontowano pierwsze sześć samochodów osobowych na licencji Isotty Fraschini[1]. W 1910 roku zmontowane zostały pierwsze ciężarówki na licencji firmy Dykomen. W 1911 roku powstały pierwsze własne konstrukcje z przyczepą o nazwie Praga V o ładowności 4 i 5 ton. Wybuch I wojny światowej zahamował produkcję samochodów osobowych. W 1917 powstała ciężarówka Praga N. Lata 20. przyniosły premierę 2-tonowego modelu MW i 2,5-tonowego RN. W 1929 powstała Praga AN-4 z silnikiem 1,9 l o mocy 30 KM. Opadowy zbiornik paliwa mieścił 34 l. Ładowność wynosiła 1,5-1,8 t, a maksymalna prędkość 50 km/h, natomiast zużycie benzyny 15 l/100 km. W tym samym roku wyprodukowano 13 660 ciężarówek marki Praga. Od 1930 r. Praga montowała chłodzone powietrzem silniki Diesla kupowane od Deutza. W tym samym roku zaprezentowano Pragę TN, wyposażona była w 6-cylindrowy silnik o poj. 7 l i mocy 85 KM. W 1931 r. powstała Praga AN-6 o ładowności 2,5 t oraz TN z silnikiem 7,8 l i mocy do 104 KM. Kolejne modele jakie powstały w 1931 r. to Praga L z 4-cylindrowym silnikiem 3,8 l, która eksportowana była do ZSRR i Praga N Deutz, która rozwijała prędkość do 35 km/h. W 1932 roku powstał kolejny model – Praga LN z 4-cylindrowym silnikiem 1,5 l i mocy 28 KM, produkowana była do 1941. W 1934 rok modernizację przeszły Praga RN i RND. Powstał także nowy model LD z 4-cylindrowym silnikiem 4,5 l o mocy 52 KM. W 1935 r. pojawiła się Praga SV z silnikiem 7,8 l o mocy 93 KM oraz Praga RV o mocy 68 KM. W 1936 pojawił się kolejny model ND-6. W 1939 Praga produkowała samochody osobowe, ciężarowe, autobusy, traktory, motocykle oraz walce drogowe. Agresja III Rzeszy na Europę ograniczyła produkcję samochodów. Nastąpił powrót do programu wojskowego. W 1943 kiedy sytuacja na froncie stała się krytyczna dla Wehrmachtu, produkcja silników została wstrzymana. Zastąpił je montaż silników czołgowych oraz pojazdów gąsienicowych[1]. 25 marca 1945 alianckie bombowce niszczyły 90% zabudowań fabrycznych. W czerwcu tego samego roku wytwórnia została przejęta przez administrację państwową i została przeniesiona do innej dzielnicy Pragi, na Vysocany. We wrześniu ruszyła produkcja przedwojennego modelu RN. Miesiąc później, 28 października decyzją prezydenta, fabryka została znacjonalizowana i otrzymała nazwę „Letecke zavody narodni podnik”, jednak modele RN, RND, ND i A150 produkowane były pod nazwą Praga. We wrześniu 1948 powstała „Auto Praga – narodni podnik”. Jednocześnie kończyła się produkcja samochodów osobowych. W 1952 zaprezentowano nowy model – Praga V3S. Ta 3-tonowa ciężarówka z napędem 6x6 przeznaczona była wyłącznie dla armii, została wyposażona w 6-cylindrowy chłodzony powietrzem silnik firmy Tatra. Rok później zakończono montaż modeli RN i RND. W roku 1956 uruchomiono produkcję modelu Praga S5T.[1] Była to 2-osiowa ciężarówka o ładowności 5 ton. Od stycznia 1961 decyzją rządu Auto Praga stała się częścią kompanii Automobilowe zavody Letnany. Do Letnan przeniesiona też została produkcja modeli V3S i S5T. 1 marca 1964 powstała kompania Praga AZKG. Samochody ciężarowe zostały skreślone z programu produkcyjnego. Nowa firma miała specjalizować się w produkcji skrzyń biegów do ciężarówek i autobusów. O 9:00 16 czerwca 1964 ostatnia Praga V3S zjechała z linii montażowej i została przeniesiona do zakładów Avii. To był definitywny koniec produkcji samochodów. Odtąd w fabryce odbywał się montaż skrzyń biegów najróżniejszych typów. W 1969 ruszył montaż transmisji do traktorów Zetor, a w 1972 skrzyń do ciężarówek marki Avia. W 1973 rozpoczął się montaż podwozi do pojazdów specjalnych. W latach 1974-1984 Praga budowała podwozia pod kontenerowe nadwozia Tatry i Avii, trwały prace nad automatyczną skrzynią biegów. W 1985 ruszyły prace nad prototypem uniwersalnego pojazdu UV80, opartego na podzespołach samochodu Avia. W 1990 fabryka stała się spółką skarbu państwa. Nadal produkowała skrzynie biegów[1]. W 1992 ruszył montaż nowej ciężarówki UV80, w 1996 przekazanej do zakładu Praga Caslav a.s.. W 1999 Praga Hostivař a.s. uruchomiła produkcję motocykli crossowych oraz enduro. W 2003 roku firma splajtowała. W 2004 podjęte zostały próby ratowania fabryki. 23 maja 2006 firma International Truck Alliance nabyła w drodze przetargu wszystkie prawa do produkcji i sprzedaży czeskich samochodów Praga. Pełną gamę samochodów Praga Grand z napędem 4x4 w przedziale masy całkowitej od 10 do 18 ton. Samochody Praga miały być produkowane w zakładach Intrall w Lublinie[1].

Pojazdy wytwarzane przez firmę Praga[edytuj | edytuj kod]

Samochody osobowe[edytuj | edytuj kod]

  • Praga Alfa
  • Praga Baby
  • Praga Golden
  • Praga Grand
  • Praga Lady
  • Praga Mignon
  • Praga Piccolo
  • Praga Super Piccolo

Samochody ciężarowe[edytuj | edytuj kod]

  • Praga L i LD (1912–1936)
  • Praga AN (1924–1940)
  • Praga MN (1926–1928)
  • Praga LN (1932–1940)
  • Praga A150 (1946–1951)
  • Praga R (1913–1926)
  • Praga RN (1933–1953)
  • Praga RND (1934–1955)
  • Praga V3S (1953–1990)
  • Praga S5T (1956–1974)
  • Praga S5T-N (1959–1962)
  • Praga NxT (1948–1960)
  • Praga V (1911–1918)
  • Praga T“ (1912–1914)
  • Praga N (1915–1938)
  • Praga SND i SNDgs (1933–1941)
  • Praga TN i TND (1930–1938)
  • Praga TO (1933–1938)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Dobiesław Wieliński: Z ziemi czeskiej do polskiej (pol.).