Praga Południe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Warszawy. Zobacz też: inne znaczenia słowa Praga.
Panorama Pragi Południe
Herb Warszawy Praga Południe
dzielnica Warszawy
Herb
Herb Pragi Południe
Praga Południe administracja.PNG
Osiedla Pragi Południe i obszary MSI
Miasto Warszawa
Status dzielnica
Burmistrz Tomasz Kucharski
Powierzchnia 22,4 km²
Ludność (2011)
 • liczba ludności
 • gęstość

178 665 Red Arrow Down.svg
7976 os./km²
Tablice rejestracyjne WF
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Urząd Dzielnicy Praga Południe, ul. Grochowska

Praga Południe (właśc. według ustawy o ustroju m. st. Warszawy: Praga-Południe) – dzielnica Warszawy położona na prawym brzegu Wisły.

Według danych GUS z dnia 31.12.2010 r. dzielnica ma powierzchnię 22,4 km² i liczy 181 990 mieszkańców[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Rogatki Grochowskie

Dzielnica obejmuje tereny przyłączone do Warszawy w XVIII, XIX i XX. Nieistniejące dziś miasteczko Skaryszew włączono do Warszawy w latach 1791-93, Kamionek w 1889, natomiast Grochów, Saską Kępę, Gocław i Gocławek w 1916. Nosiła charakter podmiejski, przemysłowy, w niektórych częściach rolniczy.

W latach 20. i 30. XX nastąpił szybki rozwój budownictwa, dający się prześledzić w architekturze dzielnicy, w której dominuje modernizm (względnie funkcjonalizm); wtedy też znikają powoli relikty dawnego, drewnianego budownictwa. Zabudowa mieszkalna dzielnicy nie uległa większym zniszczeniom podczas II wojny światowej. Prawdziwą perełkę stanowi Saska Kępa z charakterystyczną dla lat 20. i 30. zabudową willową.

Obecnie swój dynamiczny rozwój zawdzięcza głównie powstającym kompleksom mieszkaniowym z luksusowymi apartamentami. Praga Południe jest dzielnicą zieleni. Dogodnie położony Park Skaryszewski z Jeziorkiem Kamionkowskim, bywa nazywany, dzięki swoim wybitnym walorom kompozycyjnym, najpiękniejszym parkiem w Polsce. Terenem sobotnio-niedzielnych spacerów stać się też może leżący na obrzeżu dzielnicy rezerwat krajobrazowo-historyczny Olszynka Grochowska, na obrzeżu którego znajduje się pomnik bitwy pod Olszynką Grochowską. Liczne są tu jeszcze ogródki działkowe.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Praga pochodzi od członu, który występuje także w wyrazie prażyć. Nazwa odnosiła się pierwotnie do miejsca wypalonego, wyprażonego[2]. Po raz pierwszy formalnie nazwę Praga Południe, użyto jako nazwy okręgu[potrzebne źródło] starostwa grodzkiego Warszawa Praga powstałego 5 lipca 1928[3]. Większość obecnej Pragi Południe nosiła wtedy nazwę Grochów.

Część mieszkańców, w tym niektórzy varsavianiści, uważają, że należałoby zmienić nazwę dzielnicy na Grochów, ponieważ[4]:

  • nadana w okresie PRL nazwa dzielnicy Praga Południe (a także nazwa okręgu starostwa Warszawa Praga z 1928) jest sztuczna;
  • historia Pragi Południe jest w zasadzie historią Grochowa, przyłączonego do Warszawy w 1916, a Praga Północ to historyczna Praga, której nadał prawa miejskie Władysław IV Waza;
  • choć początki osady Praga są prawdopodobnie wcześniejsze od Grochowa (sięgają XI wieku), to Grochów (wtedy Grochowo) otrzymał prawa miejskie (prawo chełmińskie) wcześniej od Pragi, bo w 1422[5];
  • historyczną granicę między Pragą a Grochowem wyznaczają Rogatki Grochowskie (nazwane tak od Grochowa).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obecnej Pragi Południe już w XI-XIV zaczęły powstawać pierwsze osady i wsie. Były to m.in. Kamion (obecny Kamionek), Grochów, Gocław, Kawęczyn. Osady te wiele różniło, lecz łączyły je pewne wydarzenia historyczne, np. walki ze Szwedami w 1656, czy elekcje królów polskich na polach Kamionu i Grochowa. 25 lutego 1831 na terenie dzielnicy miała miejsce Bitwa o Olszynkę Grochowską o zasadniczym znaczeniu dla powstania listopadowego w czasie której gen. lek. Karol Kaczkowski ustanowił po raz pierwszy zorganizowaną służbę sanitarną.

Na prawym brzegu od przyłączenia Pragi do Warszawy do 1908 istniał jeden cyrkuł VII – praski, podzielony w 1908 na dwa – XIV – Nowa Praga i XV – Stara Praga. Cyrkuł XV obejmował teren Starej Pragi – od ul. Ząbkowskiej po przejazd kolejowy oraz Kamionek do ul. Podskarbińskiej, Wilczą Wyspę i dawny Skaryszew (Park Skaryszewski i stadion) aż po ul. Grenadierów, z granicą na Al. Waszyngtona.

Wraz z włączeniem dawnych przedmieść do Warszawy w 1916 powstały na prawym brzegu Wisły nowe, już nie cyrkuły (w międzyczasie nastąpiła zmiana znaczenia słowa policja ograniczając się do spraw bezpieczeństwa i porządku), a okręgi. Nastąpiło rozdzielenie funkcji administracyjnych od policyjnych w obecnym znaczeniu. Z terenu obecnej Pragi Południe był to okręg obsługiwany przez komisariat XVII policji – Grochów obejmujący swym zasięgiem: Grochów, Saską Kępę, Gocław, Kępę Gocławską i Witolin.

W 1928 przemianowano okręg obsługiwany przez komisariat policji XV – Stara Praga na Praga Południe. Podział taki przetrwał II wojnę światową. Po wojnie istniał jeszcze podział na obwody MO, które przyjęły numery po policji (XLVII). Okręgi zostały dzielnicami. Numery komisariatów policji eksponowano na tabliczkach z numerami domów, zwanych stąd policyjnymi. Zespoły okręgów stanowiły starostwa, przy czym prawobrzeżna część Warszawy stanowiła Starostwo Praskie.

Od początku lat 60. XX w. utrwalił się obecny podział na dzielnicę Praga Południe i Praga Północ. Podzielono wtedy teren dawnego XV okręgu Praga Południe. Jego praską część – od ul. Ząbkowskiej po przejazd kolejowy przyłączono do Pragi Północ. Natomiast Kamionek, z którego dawniej wydzielono Skaryszew, na którym powstał Park Skaryszewski i teren Wilczej Wyspy do Pragi Południe. Przyłączono więc kamionkowsko-skaryszewską połowę komisariatu XV Praga Południe (dawnego Stara Praga) do większego komisariatu XVII Grochów obejmującego Saską Kępę i Gocław nadając jej jednak nazwę związaną z terenem, który przypadł Pradze Północ.

Do 1994 obszar Pragi Południe obejmował również tereny dzisiejszych dzielnic Rembertów i Wawer. W wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Warszawy ówczesna gmina Warszawa-Praga Południe została podzielona na trzy osobne gminy, które w 2002 zostały przekształcone w dzisiejsze dzielnice. Obecna Praga Południe jest czwartym znaczeniem tej nazwy.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Według policyjnej statystyki za 2012 rok, na Pradze Południe doszło do 6 zabójstw i 21 rozbojów z bronią, co w przeliczeniu na liczbę mieszkańców daje dzielnicy trzecie miejsce w Warszawie. Praga Południe jest także w czołówce pod względem liczby przestępstw narkotykowych (3. miejsce w Warszawie), rozbojów i kradzieży (5. miejsce), a także włamań (6. miejsce).[6].

Części Pragi Południe[edytuj | edytuj kod]

Podział na Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Rada dzielnicy dokonała podziału na 8 osiedli, będących jednostkami pomocniczymi niższego rzędu[7]:

  • Gocław
  • Grochów-Centrum
  • Grochów-Kinowa
  • Grochów-Południowy
  • Grochów-Północny
  • Kamionek
  • Przyczółek Grochowski
  • Saska Kępa

Podział w MSI[edytuj | edytuj kod]

Podział Pragi Południe według MSI

Według Miejskiego Systemu Informacji Praga Południe dzieli się na obszary[8]:

Podział ten wprowadzono Uchwałą Nr 389/XXXVI/96 Rady Gminy-Warszawa Centrum z dnia 19 września 1996 r.[8]

Podział według TERYT[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z Krajowym Rejestrem Urzędowym Podziału Terytorialnego Kraju (TERYT) Praga Południe dzieli się na 8 części:

Wieżowiec Blue Point przy al. Stanów Zjednoczonych
Jeziorko Kamionkowskie
Plac Przymierza
Aleja Waszyngtona
Rondo Waszyngtona
Gocław wiosną
Pętla tramwajowa przy Alei Zielenieckiej
Ulica Ostrobramska
Popiersie Ignacego Paderewskiego przed wejściem do Parku Skaryszewskiego
Zakłady RADWAR

Pierwsze wzmianki dotyczące terenów dzisiejszego Gocławia jako wsi datuje się na 1155 jako własność biskupa płockiego. W późniejszym okresie weszła w skład dóbr Kamion. W 1580 powierzchnia rolna Gocławia wynosiła ok. 115 ha. W lipcu 1655 na tych terenach odbyła się trzydniowa bitwa ze Szwedami. Gocław w wyniku tych walk został zniszczony. Dopiero w 1755 Gocław i Kępa Gocławska liczyły 17 domów. W 1780 król Stanisław August Poniatowski nabył teren Gocławia i odstąpił swemu bratankowi Stanisławowi Poniatowskiemu. W 1795 po utracie niepodległości dobra te przeszły na własność skarbu państwa. W 1827 Gocław liczył 22 domy i 168 mieszkańców, a w 1912 – 497 mieszkańców.

Gocław przyłączono do Warszawy w kwietniu 1916 (wraz z Grochowem, Saską Kępą i Gocławkiem) tworząc Komisariat (Okręg) Grochowski (Nr XVII). W jego obrębie zamieszkiwało wówczas ok. 5500 mieszkańców w przeważnie parterowych i drewnianych budynkach pozbawionych większości urządzeń komunalnych.

Po II wojnie światowej w 1946 na terenach Gocławia założono lotnisko sportowe Aeroklubu Warszawskiego, gdzie istniało do II połowy lat 70. Wtedy też Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Młodych” zbudowała na jego miejscu największy na Pradze Południe zespół mieszkaniowy Gocław-Lotnisko, którego osiedla noszą nazwy typów samolotów (Orlik, Wilga, Iskra, Jantar), a hangary dawnego lotniska nadal istnieją od strony Wału Miedzeszyńskiego (obecnie zaadoptowane na magazyny i biura). Dziś znajduje się tu m.in. C.H. Promenada, Kościół św. Ojca Pio, Kościół św. apostołów Jana i Pawła oraz kościół św. Patryka.

Gocławek jest najdalej położoną na wschód częścią składową dzielnicy Praga Południe od 1924. Zabudowa Gocławka jest typowa dla przedmieścia wielkiego miasta, najstarsze budynki pamiętają okres powstania listopadowego, dominuje zabudowa wielorodzinna i wysokoblokowa. Na terenie tej właśnie części położony jest Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” oraz Osiedle Ostrobramska.

Grochów to osiedle o charakterze mieszkaniowo-przemysłowym, którego gwałtowny rozwój datuje się na lata 20. i 30. XX. Najważniejsze znajdujące się tutaj przedsiębiorstwa to „Radwar”, „Mera-Pnefal”, ważny ośrodek przemysłu optycznego: „Polskie Zakłady Optyczne” i „Bumar Żołnierz”. Inne ważne zakłady to „PZL-Warszawa II” i wytwórnia sprzętu komunikacyjnego. Ośrodek medialny (siedziba telewizji Polsat). Od niedawna na Grochowie rozwija się rynek biznesu i usług. W ostatnich latach na terenie Grochowa powstało kilka biurowców.

25 lutego 1831, pod ówczesną wsią miała miejsce największa podczas powstania listopadowego bitwa o Olszynkę Grochowską, w której uczestniczyły wojska polskie dowodzone przez Józefa Chłopickiego oraz wojska rosyjskie pod dowództwem Iwana Dybicza. Toczyły się tu ciężkie walki na przedpolach Warszawy o opanowanie traktu brzeskiego. W tej bitwie odznaczył się 4 pułk piechoty – tzw. „Czwartacy”. Mimo wysiłku Rosjanie nie zdobyli Pragi. W 1916 Grochów został przyłączony do Warszawy. Znaczna rozbudowa nastąpiła w 1951, kiedy zaczął się rozwijać przemysł.

Wieś Kamion (Kamień) istniała najprawdopodobniej już w XI na prawym brzegu Wisły, przy przeprawie z Solca. Najistotniejsze wydarzenie historyczne dotyczące tego miejsca to pierwsza wolna elekcja, która odbyła się pod Kamionem na przełomie kwietnia i maja 1573. Zaowocowała ona wyborem Henryka III Walezego na króla Polski. Miejscowość przyłączono do Warszawy w 1889 Kamionek to część Pragi Południe położona nad malowniczym Jeziorem Kamionkowskim – starorzeczem Wisły, za centrum tej części dzielnicy przyjmuje się wielki konkatedralny kościół Matki Bożej Zwycięskiej z przylegającym do niego dziś już nieczynnym cmentarzem-mauzoleum bohaterów powstania listopadowego i rzezi Pragi. Nieopodal kościoła wznoszą się wielkie Zakłady Cukiernicze Cadbury-E. Wedel (d. zakłady Cukiernicze im. 22 lipca) oraz zakłady produkcyjne Polskich Zakładów Optycznych. Ten obszar Pragi stanowi głównie niska zabudowa mieszkaniowa i kilka małych zakładów wytwórczych. Największe zielone obszary Pragi Południe znajdują się na Kamionku. To Park Skaryszewski i Park OWS, które razem z jeziorkiem Kamionkowskim zajmują prawie 80 ha. Na obszarze Kamionka znajduje się kilkadziesiąt obiektów zabytkowych. Najważniejszą i współczesną inwestycją Kamionka jest ukończony w 2012 Stadion Narodowy.

Kępa Gocławska to nazwa obszaru dzielnicy położona między ulicami Saską, a Afrykańską, na jej terenie znajduje się Osiedle im. Mikołaja Kopernika oraz Ogrody Działkowe.

Kozia Górka jest położona na zachód od Rezerwatu Przyrody Olszynka Grochowska. Kozią Górkę zajmuje prawie wyłącznie stacja kolejowo-postojowa stanowiąca centrum sieci kolejowej PKP oraz liczne mokradła i oczka wodne (tzw. Bałki), chętnie odwiedzane w sezonie letnim przez młodzież szkolną.

Ta część dzielnicy jest zamieszkiwana przez niewiele osób i najczęściej identyfikowana wyłącznie z Rezerwatem Przyrody Olszynka Grochowska. Powierzchnia rezerwatu wynosi 56,35 km². Ochroną objęto prawie całe uroczysko leśne, wyłączając jedynie tereny zdewastowane, poprzecinane torami kolejowymi, liniami elektrycznymi, rurociągami. Teren rezerwatu jest własnością komunalną miasta stołecznego Warszawy i administrowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Ogrodniczych – Obwód Leśny „Las Sobieskiego”.

W znacznej części obszaru zabudowa jest willowa z zachowaną architekturą międzywojenną, szczególnie na północnym zachodzie. Dalej kilka osiedli mieszkaniowych z lat 60. Także kilka pojedynczych apartamentowców. Wiele zabytków modernizmu, liczne ambasady (Algieria, Argentyna, Azerbejdżan, Brazylia, Egipt, Indonezja, Irak, Iran, Jemen, Kolumbia, Libia, Łotwa, Malezja, Niemcy, Nowa Zelandia, Portugalia, oraz rezydencje ambasadorów z Turcji i Australii), szpital dziecięcy, stacja krwiodawstwa, Wodociąg Praski. Saska Kępa liczy ok. 40 000 mieszkańców. Doczekała się dwóch monografii naukowych. Wśród mieszkańców było wiele znanych postaci, szczególnie w kilku dekadach powojennych, m.in. Agnieszka Osiecka, która poświęciła jej kilka piosenek. Wymieniona jest także w znanej piosence Maryli Rodowicz Małgośka.

Podział tradycyjny[edytuj | edytuj kod]

zwyczajowo wyróżnia się również:

Park o powierzchni 55,5 ha, założony na terenach Skaryszewa (wydzielonego w XVI z Kamionka) w latach 1906-1922 przez Franciszka Szaniora. Aż do wybuchu II wojny światowej nosił imię Ignacego Jana Paderewskiego. Po wojnie został przemianowany na Park Skaryszewski, a w 1980 przywrócono mu imię przedwojennego patrona. Park zaprojektowano jako wielkomiejski ośrodek parkowy dla rekreacji i wypoczynku, z rozwiniętą siecią komunikacyjną, przystosowaną do ówczesnego ruchu pojazdów konnych. Zaprojektowane przez Szaniora sztuczne jeziorka w sposób niezwykły współgrają z bogatą szatą roślinną, którą wysadził rozległy park. Całość tego urokliwego miejsca dopełniają nasypane wzgórza, sztuczny wodospad. Od kilku lat w Parku Skaryszewskim na wyspie OWS od strony bulwaru Stanisława Augusta w rocznicę bitwy o Olszynkę Grochowską odbywa się jej rekonstrukcja. Bierze w niej udział kilkuset pasjonatów z Polski oraz kilku państw europejskich – przede wszystkim z Białorusi, Rosji i Litwy W 2009 Park Skaryszewski zdobył tytuł Najpiękniejszego Parku w Polsce i zajął trzecie miejsce wśród parków Europy.

Robotnicze osiedle wysokoblokowe położone pomiędzy ulicą Witolińską, a Trasą Łazienkowską wybudowane w latach 70. XX.

Osiedle Młodych jest małym wysoko i średnio blokowym osiedlem położonym w okolicach ul. Garwolińskiej w samym sercu Grochowa. Nazwa osiedla wzięła się z przyznawanych mieszkań osiedla nowożeńcom i młodym małżeństwom.

Niewielka część składowa dzielnicy położona w jej wschodniej części. Leży pomiędzy Gocławkiem, Grochowem, Gocławiem, a granic dzielnicy Wawer. Zabudowę Witolina stanowi głównie Osiedle Ostrobramska.

Władze dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

  • Zarząd Dzielnicy Praga Południe:
    • burmistrz dzielnicy: Tomasz Kucharski (PO)
    • I zastępca burmistrza dzielnicy: Konstanty Bartoń SLD)
    • II zastępca burmistrza dzielnicy: Adam Grzegrzółka (PO)
    • III zastępca burmistrza dzielnicy: Jarosław Karcz (PO)
    • IV zastępca burmistrza dzielnicy: Robert Kempa (PO)
  • Prezydium Rady Dzielnicy:
    • przewodniczący Rady Dzielnicy: Marcin Kluś (PO)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Jakub Jagodziński (PO)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Katarzyna Olszewska SLD)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Marek Borkowski (PiS)
  • przewodniczący Rad Osiedli (od 21 lipca 2006):
    • Osiedle Gocław: Jakub Jagodziński (od września 2010)
    • Osiedle Grochów-Centrum: Andrzej Miękina
    • Osiedle Grochów-Kinowa: Karol Kowalczyk
    • Osiedle Grochów-Południe: Adam Grzegrzółka
    • Osiedle Grochów-Północ: Aleksandra Markowska
    • Osiedle Kamionek: Adam Rosiński
    • Osiedle Przyczółek Grochowski: Katarzyna Paszkowska
    • Osiedle Saska Kępa: Magdalena Czerwosz

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

  • Ulice i mosty

Za główną ulice dzielnicy uznaje się ulice Grochowską, wśród najważniejszych ciągów komunikacyjnych wyróżnia się jeszcze ulice: Ostrobramską, al. Waszyngtona, al. Zieleniecka, al. Stanów Zjednoczonych, ul. gen.E.Fieldorfa i Wał Miedzeszyński. Z Pragi Południe do Centrum można dostać się mostami: Siekierkowskim, Łazienkowskim i Poniatowskiego.

  • Koleje

Na terenie dzielnicy znajdują się dwa przystanki kolejowe (PKP Warszawa Stadion i PKP Warszawa Olszynka Grochowska) oraz Dworzec Warszawa Wschodnia. Trasy kolejowe wiodą głównie do centrum miasta i w kierunku wschodnim (Otwock, Pilawa).

  • Komunikacja miejska

Dziś komunikacja miejska Pragi Południe to głównie tramwaje i autobusy, ale niegdyś kursowała tu jeszcze kolejka. 4 stycznia 1901 wzdłuż całej długości ulicy Grochowskiej uruchomiono Jabłonowską parową kolej wąskotorową o rozstawie torów 800 mm, łączącą Jabłonnę z Wawrem, wtedy to otwarto dwie stacje przy Grochowskiej: Rogatki Moskiewskie i Grochów. Jej warsztaty były w dzisiejszym miejscu pętli autobusowej przy rondzie Wiatraczna. W lipcu 1915 wojska rosyjskie, wysadziły w powietrze stacje Rogatki Moskiewskie, od 1916 działała ona w Rogatce Grochowskiej, pod nazwą Kamionek. W 1925 po uruchomieniu wzdłuż ulicy linii tramwajowej, zaczęto podejmować kroki ku likwidacji kolejki. 7 września 1939 linię kolejki z powodu działań wojennych zawieszono, a następnie reaktywowano miesiąc później. W 1942 otrzymała ona nową nazwę: Warschauer Eisenbahnen Ost. Powstanie warszawskie ponownie uniemożliwiło kursowanie linii. Kolej Jabłonowska jako przedsiębiorstwo państwowe odrodziła się w 1945. Ostatni raz Kolej Jabłonowska wyjechała na tory przy Grochowskiej: 31 stycznia 1956. Dziś już prawie nikt o kolejce nie pamięta. Przez dzielnicę biegną linie tramwajowe: 3, 7, 8, 9, 22, 24, 25, 26 i 46 w kierunku Śródmieścia, Żerania, Woli i Bielan. Przez Pragę Południe przebiegają również trasy wielu linii autobusowych: 22 dziennych zwykłych, 2 dziennych okresowych, 3 dziennych okresowych przyspieszonych, 10 dziennych przyspieszonych, 5 nocnych, 4 dziennych podmiejskich i jednej ekspresowej. Do komunikacji miejskiej zalicza się również Szybka Kolej Miejska stosująca taryfę ZTM, obsługująca linie: S1 (Otwock-Pruszków) i S2 (Sulejówek-Warszawa Zachodnia).

  • Komunikacja lotnicza

Przy ulicy Ostrobramskiej znajdują się dwa prywatne lądowiska śmigłowcowe: Warszawa-Ostrobramska 1 oraz Warszawa-Ostrobramska 2.

Parki i zabytki Pragi Południe[edytuj | edytuj kod]

Urzędy użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Jednostki organizacyjne: Policji, Straży Miejskiej i Straży Pożarnej[edytuj | edytuj kod]

Ośrodki zdrowia[edytuj | edytuj kod]

  • Przychodnia Rejonowa, ul. Paca 40
  • Przychodnia Rejonowa, ul. Ateńska 4
  • Przychodnia Rejonowo-Specjalistyczna, ul. Abrahama 16
  • Szpital Grochowski im. dr Rafała Masztaka, ul. Grenadierów 51/59
  • Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej – Wojskowy Instytut Medyczny wraz z lądowiskiem, ul. Szaserów 128
  • Szpital Dziecięcy im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza, ul. Niekłańska 2/4
  • Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, ul.Saska 63/75
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 1, ul. Saska 61
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 2, ul. Grochowska 339
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 4, ul. Zamieniecka 73
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 5, ul. Ostrołęcka 4
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 8, ul. Sygietyńskiego 3
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 17, ul. Kickiego 24

Kościoły i parafie Pragi Południe[edytuj | edytuj kod]

Kościoły rzymskokatolickie[edytuj | edytuj kod]

Kościoły innych wyznań[edytuj | edytuj kod]

Szkoły średnie i wyższe Pragi Południe[edytuj | edytuj kod]

  • IV Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, ul. Saska 59
  • XIX Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Warszawy, ul. Zbaraska 1
  • XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Naddnieprzańska 2/4
  • XXXI Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Żółkiewskiego, ul. Mińska 1/5
  • XXXV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa, ul. Zwycięzców 7/9
  • XLVII Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego, ul. Międzyborska 64/70
  • LXXII Liceum Ogólnokształcące im. Jakuba Jasińskiego, ul. Grochowska 346/348
  • LXXXVII Liceum Ogólnokształcące im. Leopolda Okulickiego, ul. Saska 78
  • XCVI Liceum Ogólnokształcące im. Agnieszki Osieckiej, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • XCVII Liceum Ogólnokształcące im. Olimpijczyków Polskich, ul. Siennicka 15
  • XCIX Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Zbigniewa Herberta, ul. Umińskiego 12
  • CXI Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Kisielewskiego, ul. Szczawnicka 1
  • Liceum Ogólnokształcące nr 70, ul. Chodakowska 50
  • XII Liceum Profilowane, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • XII Liceum Profilowane, ul.Grochowska 346/348
  • XXVII Liceum Profilowane, ul. Szczawnicka 1
  • XXX Liceum Profilowane, ul. Siennicka 15
  • XXXVI Liceum Profilowane, ul. Mińska 1/5)
  • XXXVII Liceum Profilowane, ul. Komorska 17/23
  • XLII Liceum Profilowane, ul. Kordeckiego 54
  • Technikum Gastronomiczno-Hotelarskie nr 2, ul. Majdańska 30/36
  • Technikum Ekonomiczne nr 2, ul. Szczawnicka 1
  • Technikum Chemiczne nr 3 im. prof. Józefa Zawadzkiego, ul. Saska 78
  • Technikum nr 12, ul. Siennicka 15
  • Technikum Łączności im. prof. dr. Janusza Groszkowskiego, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • Technikum Spożywczo-Gastronomiczne, ul. Komorska 17/23
  • Technikum Fryzjerskie, ul. Saska 78
  • Prywatne Technikum Hotelarsko-Gastronomiczne, ul. Chodakowska 50
  • Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, ul. Chodakowska 19/31
  • Wyższa Szkoła Hotelarstwa, Gastronomii i Turystyki, ul. Chodakowska 50
  • Wyższa Szkoła Nauk Społecznych im. ks. J. Majki, ul. Skaryszewska 12
  • Wyższa Szkoła Informatyki, Zarządzania i Administracji w Warszawie, ul. Meksykańska 6
  • Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie, ul. Paryska 27

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stadion Robotniczego Klubu Sportowego „Orzeł”, ul. Podskarbińska 14
  • Boisko Robotniczego Klubu Sportowego „Drukarz”, ul. Międzynarodowa 2
  • Korty Tenisowe TKKF „Olszynka Grochowska”, ul. Osowska 15
  • Basen „Wodnik”, ul. Bora-Komorowskiego 44
  • Hala sportowa „Saska", ul. Angorska 2
  • Basen WOW „Wisła”, ul. Wał Miedzeszyński 401
  • Przystań Yacht Club Polski, ul. Wał Miedzeszyński 375
  • Tor Kolarski, ul. Podskarbińska 11 – (nieczynny)
  • Stadion Narodowy (dawniej w tym miejscu Stadion Dziesięciolecia)

Ośrodki kultury i sztuki[edytuj | edytuj kod]

Ważne zakłady[edytuj | edytuj kod]

Bazary i centra handlowe[edytuj | edytuj kod]

Dane adresowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons