Prawo Moseleya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prawo Moseleya stwierdza, że pierwiastki kwadratowe z częstości linii widm rentgenowskiego ν' pierwiastków chemicznych różniących się liczbą atomową Z układają się na linii prostej:

\sqrt{\nu'} = k' (Z - \sigma)

gdzie:

Prawo powyższe zostało sformułowane w 1913 roku przez Henry'ego Moseleya.

Można je też zapisać dla częstotliwości promieniowania jako

\sqrt{\nu} = k (Z - \sigma)   gdzie   k = k' \sqrt{c}

lub dla energii kwantów promieniowania rentgenowskiego (odpowiada energii przejść elektronowych w atomie):

\sqrt{E} = k_{E} (Z - \sigma)   gdzie   k_{E} = k' \sqrt{h c} = k \sqrt{h}

gdzie:

Widma rentgenowskie pierwiastków chemicznych, tzw. widma charakterystyczne, układają się w charakterystyczne serie nazywane K, L, M ... (seria K odpowiada największej energii), których najbardziej energetyczne linie oznaczane są odpowiednio Kα1, Lα1 Mα1.

  • Dla serii K, σ = 1
  • Dla serii L, σ = 7,4 (w przybliżeniu)

Prawo Moseleya było wykorzystane do odkrycia "brakujących pierwiastków", np. Hf prawie identyczny chemicznie z cyrkonem Zr został zidentyfikowany w 1923 roku dzięki swojemu widmu rentgenowskiemu przez Holendra Dirka Costera i Węgra György von Hevesy'ego.