Prawo Okuna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Graf opisujący kwartalne dane z USA od 1947 do 2002, z którego wynika równanie: %zmiana PNB = .856 - 1.827*(zmiana stopy bezrobocia). Różnice w wynikach głównie z powodu danych kwartalnych

Prawo Okuna (ang. Okun's law) - makroekonomiczne prawo głoszące, że wraz ze wzrostem bezrobocia przymusowego spada PKB (PNB). Prawo zostało nazwane na cześć jego odkrywcy, Arthura Okuna.

Prawo Okuna[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych w okresie od 1965 można zaobserwować działanie prawa Okuna i stwierdzić, iż na każdy 1 punkt procentowy przewyższający tzw. naturalną stopę bezrobocia, PNB zmniejsza się o 2 - 3 punkty procentowe. To oznacza, iż bezrobocie powyżej pewnego pułapu ma negatywny wpływ na PKB i zmniejsza je odpowiednio poniżej możliwości produkcji potencjalnej. Może być wyrażane zarówno w procentach, jak i w jednostkach monetarnych.

Prawo Okuna oparte jest bardziej na obserwacjach i wynikach empirycznych, niż zostało wyprowadzone z teorii. Podaje także wyniki przybliżone, ponieważ czynniki inne od bezrobocia (np.: produkcyjność, technologia) również mają wpływ. Ta zależność może być inna dla każdego państwa zależnie od czasu prowadzonego badania.

Zależność pomiędzy luką dochodową a bezrobociem była testowana przez zmniejszający się wzrost PKB lub PNB na zmianę stopy bezrobocia. Martin Prachowny oszacował około 3% spadek w produkcji przypadało na każdy 1% wzrostu bezrobocia (Prachowny, 1993). Ta relacja zdaje się zmniejszać z biegiem czasu w USA. Powołując się na pracę Andrew Abela i Bena Bernanke z 2005 roku, 2% spadek produkcji wyjaśniany zostaje 1% wzrostem bezrobocia.

Jest wiele powodów dla których PNB może wzrastać/spadać szybciej niż zmienia się bezrobocie. Kiedy bezrobocie wzrasta,

  • bezrobotni przestaną być aktywni zawodowo i przestaną szukać pracy, po czym nie będą uwzględniani w statystykach
  • zatrudnieni pracownicy mogą pracować mniej
  • produktywność może zmaleć, ponieważ pracodawcy mogą trzymać więcej pracowników, niż potrzebują

Jedną z implikacji w prawie Okuna jest fakt, iż wzrost produktywności pracowników wraz ze wzrostem ilości siły roboczej może mieć wpływ na wzrost produkcji bez spadku bezrobocia.

Matematyczny zapis prawa Okuna[edytuj | edytuj kod]

Prawo Okuna (Abel and Bernanke, 2005) może być zapisane jako:

(\overline{Y}-Y)/\overline{Y} = c(u-\overline{u}), gdzie:
  • \overline{Y} jest poziomem produkcji przy pełnym zatrudnieniu, potencjalny dochód narodowy
  • Y to stan produkcji faktycznej
  • \overline{u} to naturalna stopa bezrobocia
  • u to obecny stan bezrobocia
  • c to wspólczynnik zamienności luki dochodowej i bezrobocia

w Stanach Zjednoczonych od ok 1965 wartość c wynosiła ok 2 - 3, tak jak to zostało opisane powyżej

Prawo Okuna jak zapisano jest trudne do użycia w praktyce, ponieważ \overline{Y} oraz \overline{u} mogą być tylko oszacowane, a nie wyliczone. Częściej używaną i bardziej znaną formą prawa Okuna jest forma szybkości wzrostu i porównuje zmiany w produkcji do zmian w bezrobociu:

\Delta Y/Y = k - c \Delta u\,, gdzie:
  • Y i c są zdefiniowane powyżej
  • \Delta Y jest zmianą w produkcji faktycznej w danym roku do następnego
  • \Delta u jest zmianą w faktycznej stopie bezrobocia w danym roku do następnego
  • k jest średnią roczną stopą wzrostu produkcji

Na chwilę obecną w USA k wynosi około 3% oraz c około 2, więc równanie można następująco zapisać:

\Delta Y/Y = 3 - 2 \Delta u\,

Wykres na samej górze tej strony ilustruje prawo Okuna, mierzone kwartalnie.

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

Zaczynamy od podstawowej formy prawa Okuna:

(\overline{Y}-Y)/\overline{Y} = 1-Y/\overline{Y} = c(u-\overline{u})
-1+Y/\overline{Y} = c(\overline{u}-u)

Biorąc roczne zmiany po obu stronach, otrzymujemy:

\Delta(Y/\overline{Y}) = (Y + \Delta Y)/(\overline{Y}+ \Delta \overline{Y}) - Y/\overline{Y} = c(\Delta \overline{u}-\Delta u)

Dokonując dalszych przekształceń, otrzymujemy:

(\overline{Y} \Delta Y - Y \Delta \overline{Y})/(\overline{Y}(\overline{Y} + \Delta \overline{Y}))= c(\Delta \overline{u}-\Delta u)

Mnożąc lewą stronę przez (\overline{Y} + \Delta \overline{Y})/Y, czego wartość zbliżona jest do jedności, otrzymujemy

(\overline{Y} \Delta Y - Y \Delta \overline{Y})/(\overline{Y}Y) = \Delta Y/Y - \Delta \overline{Y}/\overline{Y} \approx c(\Delta \overline{u}-\Delta u)
\Delta Y/Y \approx \Delta \overline{Y}/\overline{Y} + c(\Delta \overline{u}-\Delta u)

Zakładamy, że \Delta \overline{u}, zmiana w naturalnej stopie bezrobocia jest równe, bądź bliskie 0. Zakładamy również, że \Delta \overline{Y}/\overline{Y}, wzrost produkcji potencjalnej jest w przybliżeniu równy jego wartości średniej, k. Tak więc otrzymujemy

\Delta Y/Y \approx k - c \Delta u

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Case, Karl E. & Fair, Ray C. (1999). Principles of Economics (5th ed.). Prentice-Hall. ISBN 0-13-961905-4.
  • Abel, Andrew B. & Bernanke, Ben S. (2005). Macroeconomics (5th ed.). Pearson Addison Wesley. ISBN 0-321-16212-9.
  • Okun's Law: Theoretical Foundations and Revised Estimates by Prachowny, Martin F. J. The Review of Economics and Statistics, Vol. 75, No. 2. (May, 1993), pp. 331-336. JSTOR (Subscription only)