Prawo Wiena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozkład Plancka dla różnych temperatur. Moc (kJ/s) promieniowana przez ciało o powierzchni 1m2 do pełnego kąta bryłowego w zakresie długości fal od 0 do 2 μm.

Prawo Wiena – prawo opisujące promieniowanie elektromagnetyczne emitowane przez ciało doskonale czarne. Ze wzrostem temperatury widmo promieniowania ciała doskonale czarnego przesuwa się w stronę fal krótszych, zgodnie ze wzorem:

\ \lambda_{max} = \frac{b}{T},

gdzie:

\lambda_{max}\ długość fali o maksymalnej mocy promieniowania mierzona w metrach
T\ – temperatura ciała doskonale czarnego mierzona w kelwinach,
 b = 2,8977685 \times 10^{-3} \ \pm \ 5,1 \times 10^{-9} \ \mathrm{m \cdot K} – stała Wiena

Prawo Wiena zostało odkryte przez Wilhelma Wiena, który sformułował je na podstawie danych doświadczalnych w 1893 roku. Teoretycznie prawo to można wyprowadzić z rozkładu Plancka promieniowania ciała doskonale czarnego, które Planck sformułował w 1900 roku.

Prawo Wiena znajduje liczne zastosowania, np. pozwala określić temperatury gwiazd na podstawie pomiaru ich światła, przy założeniu, że promieniują one jak ciało doskonale czarne (co jest bliskie prawdy).

Rozkład Wiena[edytuj | edytuj kod]

Porównanie teorii widm promieniowania dla ciała o temperaturze 8 mK według a) prawa Rayleigha-Jeansa (widmo wyprowadzone z klasycznej termodynamiki; niedokładne dla dużych częstotliwości), b) prawa Wiena (oparte o eksperymenty, ale niedokładne), c) prawa Plancka (oparte o eksperymenty, dokładne, następnie wyprowadzone teoretycznie; dało początek fizyce kwantowej).

Na podstawie danych doświadczalnych Wien sformułował także wzór, zwany drugim prawem Wiena, określający rozkład promieniowania ciała doskonale czarnego:

I(\nu) = \frac{C_1}{\lambda^5}\frac{1}{\exp(\frac{C_2}{\lambda T})}

gdzie:  C_1, C_2\ – stałe wyznaczane doświadczalnie.

Wzór ten ma obecnie jedynie znaczenie historyczne, nie opisuje bowiem promieniowania ciała doskonale czarnego dokładnie. Max Planck zauważył niepoprawność wzoru i poprawił go, a następnie uzasadnił teoretycznie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

J. Bodzenta, Wykłady z fizyki, Wydawnictwo Pracowni Komputerowej Jacka Skalmierskiego, Gliwice 2004, s. 155-160.