Prawo konstytucyjne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prawo konstytucyjne (dawniej: prawo polityczne, prawo państwowe[1]) – zespół norm prawnych określających ustrojowe zasady funkcjonowania państwa, treść i sposoby zagwarantowania praw człowieka i obywatela oraz zaspokajania potrzeb społecznych, sposób tworzenia prawa, hierarchię źródeł prawa a także kompetencje i wzajemne relacje pomiędzy organami władzy państwowej.

Źródła prawa konstytucyjnego[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym aktem prawnym określającym ustrój państwa jest konstytucja; jej postanowienia znajdują rozwinięcie w szeregu ustaw. Najczęściej konstytucja ma postać jednego aktu prawnego, może mieć też kształt kilku aktów tej samej rangi (stan taki istniał w Polsce od września 1992 r. do wejścia w życie obecnej Konstytucji z 1997 r.). Innym przykładem jest ustrój Wielkiej Brytanii, w której porządku prawnym nie ma jednolitego aktu tej rangi, zaś treść konstytucji można wywieść z szeregu aktów prawnych powstałych na przestrzeni wieków (np. Wielkiej Karty Swobód z 1215 r., Act of Settlement z 1701 r.).

W demokratycznym państwie prawa przyjmuje się wymóg zgodności wszystkich aktów prawnych z konstytucją ("Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej"[2]). Jest to wynikiem przyjętej hierarchii aktów prawnych, zgodnie z którą każda ustawa musi być zgodna z konstytucją (zasada konstytucyjności, zaś każde rozporządzenie wykonawcze nie może być sprzeczne z ustawą i konstytucją (zasada legalności). Do oceny zgodności aktów prawnych z normami wyższego rzędu powołany jest Trybunał Konstytucyjny.

Podstawowymi źródłami prawa stanowionego (zwanych inaczej aktami prawotwórczymi) w Polsce są, enumeratywnie wymienione w Konstytucji, następujące akty normatywne:

Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów są w świetle Konstytucji traktowane jako źródła prawa wewnętrznego.

Przypisy

  1. Stanisław Sagan, Prawo konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2001
  2. Art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Banaszak B., Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych, Kraków 2004.
  • Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004.
  • Boć J., Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998.
  • Garlicki L., Konstytucja RP. Komentarz, Warszawa 2003.
  • Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2004.
  • Kruk M., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z komentarzem, Warszawa 1997.
  • Ludwikowski R. R., Prawo konstytucyjne porównawcze, Toruń 2000.
  • Rost A., Instytucje polskiego prawa konstytucyjnego, Poznań 2005.
  • Sagan S., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2000.
  • Sarnecki P., Prawo konstytucyjne RP, Warszawa 2005.
  • Skrzydło W., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 1997.
  • Skrzydło W., Polskie prawo konstytucyjne, Lublin 2004.
  • Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 1997.
  • Witkowski Z., Prawo konstytucyjne, Toruń 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]